وصیّت نامه
شهادت به وحدانیّت پروردگار، رسالت و نبوّت رسول اکرم(ص)، امامت و وصایت امیرالمومنین علی(ع) و یازده فرزندش، غیبت آخرین حجت الهی، ولایت و رهبری امام خمینی(ره)، توصیه به حفظ کیان جمهوری اسلامی، ادامه جهاد، دعوت به عبادت و اعمال صالح، صبوری در شدائد و مصائب و حفظ حریم ارزش ها، ساختار بسیاری از وصیت نامه های شهیدان را تشکیل می داد.
اشعار، سروده ها و نوحه ها
رزمندگان هشت سال دفاع مقدس در هر موقعیت و مناسبتی، حتی در پیروزی ها، نام و یاد اباعبدالله را فراموش نمی کردند. شب عملیات، ذکر اباعبدالله توان می بخشید. مرثیه و سوگواری و سینه زنی پس از نماز، خواندن هر روزه زیارت عاشورا، برپایی مجالس روضه و عزاداری و حتی رجزها و سروده هایی که به هنگام اعزام نیروها نام و یاد اباعبدالله محور و مدار اصلی آن ها بود، پشتوانه جبهه ها و عملیات ها به شمار می آمد. به عنوان نمونه سروده ای از حاج صادق آهنگران:
هر که دارد هوس کرب و بلا بسم الله ................... هر که دارد سر همراهی ما بسم الله
با نوای کاروان، بار بندید همرهان ........................................ این قافله عزم کرب و بلا دارد
سوی دیار عاشقان، سوی دیار عاشقان .................... رو به خدا می رویم، رو به خدا می رویم
ندای هل من ناصر حسینی، لبیک یا خمینی ... پیش به سوی حرم حسینی، لبک یا خمینی
نام لشکرها، تیپ و گردان ها
از دیگر جلوه ها در هشت سال دفاع مقدس، نام گذاری لشکرها، تیپ ها، گردان ها، گروهان ها، پادگان ها، قرارگاه ها و حتی سنگرهای رزمندگان، به نام های آشنای کربلا، یاران و یا مظاهر فرهنگی عاشورا است. این نام گذاری در روان و شخصیت رزمندگان و حتی نحوه عملیات جبهه ها موثر بود. وقتی نام گردان حبیب بن مظاهر بود، این نام، رزمندگان را وا می داشت تا در شخصیت حبیب و نقش او در انقلاب عاشورا آگاهی و آشنایی بیش تری کسب کنند. کسانی نیز که به آن گردان قدم گذاشتند، به ویژه مبلغان روحانی، بر همان شخصیت تکیه و از او یاد می کردند. این تکرار و تلقین و تبیین، زمینه ساز اُنس و اُلفت بیش تر رزمندگان با شخصیت کسی می شد که نام او زینت گردان یا آن مجموعه بود. به عنوان نمونه به برخی از این نام ها اشاره می کنیم:
1- لشکر 10 سید الشهدا، 25 کربلا، 31 عاشورا، 41 ثارالله و 14 امام حسین(ع)
2- تیپ 44 قمر بنی هاشم، 57 ابوالفضل، 61 محرم، 2کربلا و یکم ثارالله
3- گردان علی اکبر از لشکر 10 سید الشهدا و حبیب بن مظاهر از لشکر 27 حضرت رسول(ص)
همینطور نام و رمز عملیات، مناطق آزاد شده، محور های عملیاتی، حسینیه ها، نام اعزام های سراسری، پیشانی بندها، روی لباس رزمندگان، روی پرچم ها، تابلوها و حتی روی سنگ مزار شهدا، می توان اشاره کرد.
رهبری امام خمینی(ره)
رهبری معنوی امام خمینی(ره) باعث تاثیر شگرف بر روحیه ملت مقاوم ایران و رهبری ایشان در هشت سال حماسه دفاع مقدس است. رزمندگان اسلام در پرتو رهبری مقتدرانه، حکیمانه، و متکی به تاییدات الهی امام، بزرگتربن حماسه تاریخ معاصر را در دفاع مقدس آفریدند. امام با نَفَس مسیحایی خویش کالبد ملت را جانی تازه بخشید، در فرهنگ معنویت آنان تحولی عظیم ایجاد کرد و قلوب سرشار از ایمان و اخلاص و تحول معنوی و روحی رزمندگان را «فتح الفتوح» نامید. (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج15،ص235)
امام که از استراتژی و اهداف دشمن و استکبار جهانی در رویارویی با انقلاب اسلامی شناخت ژرف و دقیقی داشت، در روزهای آغازین جنگ، ریشه و علّت تهاجم عراق به جمهوری اسلامی ایران را در چند موضوع مهم مشخص و تبیین نمود.
1- اسلام خواهی نظام و حکومت
2- جلوگیری از صدور انقلاب اسلامی
3- دشمنی شیطان بزرگ
4- تبانی اسرائیل و آمریکا
5- توسعه طلبی رژیم عراق
6- مساعد بودن شرایط داخلی (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج15،ص5)
در روزهای آغازین جنگ شبهاتی در باره دفاع مشروع مطرح می شد که زمینه بروز این شبهات، اسلامی بودن کشور عراق و مسلمان بودن نیروهای عراقی بود. از این رو حضرت امام به دفع این شیهات و تبیین ماهیت جنگ و متجاوزان پرداخت تا رزمندگان اسلام با بصیرت کامل به دفاع مقدس خویش ادامه دهند. ماهیت جنگ عراق علیه ایران از دیدگاه امام دارای سه مشخصه بود:
1- جنگ اسلام و کفر(کودتایی و دیکتاتوری بودن رژیم صدام، مخالفت با احکام و قوانین اسلام و ضد دینی بودن آن)
2- جنگ حق و باطل(انگیزه تجاوز و جنایت، با تمام توان، نابودی انقلاب اسلامی)
3- جهاد دفاعی(امام فرمودند:ایران برای خدا قیام کرده است. برای خدا ادامه می دهد و جز دفاع، جنگ ابتدایی با هیچ کس نخواهد داشت.) (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج16،ص235)
الآن این ها (حزب بعث) هجوم کردند به اسلام و ما باید دفاع کنیم. (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج13،ص109)
امام در خصوص تکریم ملت فداکار و دلاور ایران فرمود:' من با جرات مدعی هستم که ملت ایران و توده میلیونی آن در عصر حاضر بهتر از ملت حجاز در عهد رسو الله(ص) و کوفه و عراق در عهد امیر المومنین(ع) و حسین بن علی (ع) می باشند.' (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج21،ص410)
شباهت هشت سال دفاع مقدس به جنگ های صدر اسلام از نگاه امام خمینی(ره)
رزمندگان با ایثار، شجاعت ، شهامت و پاکبازی خود در مقابل دشمن خبّاب وار مقاومت کردند و حنظله وار عروس شهادت را در بر گرفتند. امام خمینی(ره) با مشاهده ایمان، جوانمردی ها و رشادت های رزمندگان اسلام اینگونه به تمجید پرداختند: 1- مباهات می کنم من به یک چنین جوانانی که ما داریم که نظیر جوانان صدر اسلام هستند. (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج9،ص14)
2- سربازان و مجاهدان عزیز... با رشادت های اعجاب انگیز خود، تاریخ سربازان از جان گذشته صدر اسلام را مجسّم ساخته اند. (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج13،ص98)
3- شما (جانبازان و فداکاران) یاد فداکاران صدر اسلام را تجدید نمودید. (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج22،ص288)
4- من شما را مثل سربازهای صدر اسلام می بینم ... شما مثل لشکر اسلام در صدر اسلام برای اسلام خدمت می کنید. (صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج9،ص40)
آوای تکبیر
تکبیر فریادی است که فریاد کننده، آن را در هنگامه حساس نبرد از درون جان و از روی اعتقاد و ایمان و با توجه به عظمت و قدرت خداوند متعال سر می دهد. آوای تکبیر بارها در جنگ های صدر اسلام بارها باعث پیروزی شده بود بطوریکه سپاه اسلام با تکبیر گفتن، رُعب و وحشت زیادی را در دل مشرکان ایجاد می کرد و با حمله آنها از هم پاشیده می شدند. رزمندگان اسلام نیز بارها با آوای مقدس تکبیر، حملات سنگین و گسترده ای را به سمت دشمن نموده و یا از سوی دشمن دفع کردند. به دو نمونه از اعترافات اسرای عراقی اشاره می کنیم:
1- در عملیات فتح المبین شاهد بودم که صدای تکبیر رزمندگان شما چه ولوله ای در میان نیروهای ما انداخت و روحیه ما را متزلزل کرد. (اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی، ج2،ص94)
2- نیروهای ایرانی هر لحظه به ما نزدیک می شدند و با ندای « الله اکبر» خود توان را از ما سلب می کردند. در آن لحظات من با خود گفتم: خدایا این چه نیرویی است؟ آیا جادو است یا نیروی ملکوتی؟ در هر حال ما هیچ راهی در مقابل خود ندیدیم جز این که دستان خود را به علامت تسلیم بالا ببریم. (اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی، ج5،ص114)
حضور پیرمردان
آدمی هر چه بیشتر عمر کند، بیش تر به دنیا علاقه مند تر می شود. هر چه سن او بیش تر شود و به مرگ نزدیک تر گردد تمایل او به ماندن افزون تر، و دل کندن از زندگی و آسایش آن سخت تر می شود. با این وجود، پیران روشن ضمیر و بینادلی وجود دارند که در جست و جوی سعادتی حقیقی و زندگی جاودانه اند. جهاد و شهادت را نزدیکترین راه به مقصود می دانند و همانند دیگران به چند صباح زندگی بیش تر در دنیای فانی دلخوش نکرده اند و هنگامی که خود را در مبارزه با دشمن مکلّف دیدند و ماورای این زندگی چند روزه، زندگی سعادتمندانه جاودانی را مشاهده نمودند، دیگر کهولت سن او را از رسیدن به هدف باز نمی دارد. از این رو، در هشت سال دفاع مقدس بودند پیران رزمنده ای که با لبیک به ندای امام راحل و به عشق شهادت، همراه جوانان سلحشور لباس رزم را به تن کردند و در عرصه نبرد حاضر شدند.
حضور نوجوانان
نوجوانان به خاطر فطرت پاکشان، در دفاع از حق و مبارزه با باطل پیشگام و جدّی اند. نوجوانان شجاع و دشمن شکن کشورمان پس از گذشت 1400 سال، بسان نوجوانان صدر اسلام بر حضور در جبهه جنگ اصرار داشتند و اگر در صدر اسلام با گریه و زاری یا بزرگ نشان دادن خود یا ارائه توان جنگی و مانند آن، اجازه حضور در میادین نبرد را به دست می آوردند، نوجوانان کشورمان نیز با سرسختی تمام و کوشش فراوان موانع را از سر راه بر می داشتند تا برگ اعزام به جبهه را دریافت کنند. بسیاری از این وارستگان نوجوان در هشت سال دفاع مقدس، بی نام و نشان از دین و ناموس و کشور دفاع کردند و در گمنامی به خاک افتادند، اما در میان ملائکه مشهور شدند.
حضور زنان
در هشت سال دفاع مقدس، شیر زنانی به پیروی از زنان صدر اسلام، در مناطق جنگی و زیر آتش دسمن، پروانه وار مجروحان را مداوا و پرستاری می کردند. این فرشتگان سفید پوش دست از جان شسته و شب و روز با فداکاری و ایثار و ترک خانواده های خود، بر بالین مجروحان به پرستاری مشغول بودند و در مداوای آنان از هیچ کوششی فروگذار ننمودند. گاه هفته ها و ماه ها از دیدن خانواده و فرزندان خویش محروم می ماندند تا رزمندگان سلامتی خود را بازیافته، مجدداً به جبهه باز گردند. از دیگر فعالیت های بزرگ آنان در هشت سال دفاع مقدس:
1- فعالیت در آشپزخانه ها جهت فراهم نمودن غذا و آب رسانی
2- انتقال مجروحین و شهدا
3- جمع آوری کمک های مردمی و اعزام آنها به جبهه
4- تهیه مایحتاج رزمندگان در پشت جبهه
5- رساندن تدارکات و مهمات
6- تشویق رزمندگان
7- شرکت در رزم
منابع
1- عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس،ج3
2- عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس،ج4
3- حدیث ولایت، مجموعه رهنمودهای مقام معظم رهبری،ج7
4- صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج15
5- . صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج16
6- صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج9
7- صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج13
8- صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج22
9- . اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی، ج2
10- اسرار جنگ تحمیلی به روایت اسرای عراقی، ج5
11- صحیفه نور، مجموعه رهنمودهای امام خمینی، ج21