سوال : با توجه به آیه قرآن که تنها دین، دین اسلام است، وضعیت سایر ادیان مثل یهود و مسیحی چه می شود؟
پاسخ :
متدیّنان به سایر ادیان یا همان اهل کتاب از نگاه قرآن دو دسته اند: مؤمن و کافر. اهل کتاب مؤمن این گونه معرفی شده‌اند: «کسانی که(به رسول خدا و دین او) ایمان آوردند. مومنان به خدا و قیامت و نیکوکاران اهل کتاب از یهود و نصارا و صابئان اجرشان نزد خدا محفوظ است.»(1) «(همه اهل کتاب) یکسان نیستند. از میان اهل کتاب گروهی درست کردارند که آیات الهی را در دل شب میخوانند و سر به سجده مینهند. به خدا و روز قیامت ایمان دارند. به کار پسندیده فرمان می‌دهند. از کار ناپسند باز میدارند. در کارهای نیک شتاب می‌کنند و آنان از شایستگانند.»(2)
در مورد اهل کتاب کافر می فرماید: «آنان کسانی‌اند که آیات حق را کتمان کرده و باطل را در لباس حق جلوه می‌دهند»(3) «سد راه حق شده و آن را کج می خواهند.»(4) گروه اول، مسلمان واقعی هستند، یعنی تسلیم دین حق و معتقد به توحید، نبوت، معاد و خاضع در برابر پیامبرانند. گرچه ممکن است هنوز اسلام را نشناخته باشند، اما به محض شنیدن آیات نازل بر پیامبر (صلی الله علیه و آله)، همراستایی آن با دین خود را احساس کرده و به او ایمان می آورند: «چون آنچه را به سوی این پیامبر نازل شده، بشنوند، میبینی بر اثر آن حقیقتی که شناختهاند، اشک از چشم هایشان سرازیر میشود. میگویند: پروردگارا ما ایمان آوردهایم؛ پس ما را در زمره گواهان بنویس، و چرا به خدا و آنچه از حق به ما رسیده، ایمان نیاوریم و حال آن که طمع و امید داریم پروردگارمان ما را با گروه شایستگان (به بهشت) در آورد.»(5)
بین چنین متدینانی هیچ اختلاف و دوئیتی نیست، زیرا به محض شناخت یکدیگر با هم همراه می‌شوند. خود را مؤمن به یک دین و آیین می‌یابند. این همان حقیقت «ان الدین عند الله الاسلام» است؛ یعنی دین حق یکی بیش نیست و آن اعتقاد به توحید، نبوت، معاد، پیامبران، عمل صالح، امر به معروف و ... است که اهل کتاب مؤمن هم، متدین به آن هستند. در مقابل، کفر هم «ملت واحده» است که گردن کشی در برابر حق و انکار آن است. اهل کتابی که اهل انکار و کتمان و جعل و تحریف هستند، به پیامبران و از جمله به پیامبر دین خود مؤمن نیستند، بلکه دنبال هوا و هوس و دین خودساخته خویش هستند و به هیچ حقی گردن نمی نهند.
دین حقیقی همان تسلیم بودن در راه حق است. پیروان سایر ادیان هم اگر واقعا نسبت به حقّ تسلیم باشند، در صورت درک حقّانیّت اسلام حتما آن را می‌پذیرند؛ زیرا درک می‌کنند که دین اسلام دین کامل و تنها دین تحریف نشده الهی است. اگر هم زمینه آشنایی برای آن‌ها فراهم نشود، در همان اعتقاد خودشان رستگار خواهند شد و نجات خواهند یافت. امّا اگر اهل عناد در برابر حق باشند، دین و اعتقاد درونی ندارند.
منابع:
1. بقره (2)، آیه 62.
2. آل عمران (3)، آیه 113-114.
3. آل عمران(3)، آیه 70ـ 71.
4. توبه (9)، آیه 34. 5. همان، آیه 82-84.
