سوال : چرا باید از ولایت فقیه اطاعت کنیم؟

سوال : چرا باید از ولایت فقیه اطاعت کنیم؟

پاسخ : اولاً در دوران غیبت نه تنها سیاست و حکومت رها و از دین جدا نشده است، بلکه فقط فقیه جامع الشرایط حق حکومت و رهبری دارد که از آن به ولایت فقیه یاد می‌شود. تفویض ولایت به فقهای جامع الشرایط و انتصاب آنها به مقام نیابت از امام زمان (علیه السلام)، توسط خود حضرت ولیعصر (علیه السلام) انجام گرفته است. آن حضرت در دوران غیبت کبری، مقام ولایت را به فقهای جامع الشرایط واگذار کرده و ایشان را به نصب عام به نیابت از خویش منصوب کرده اند. از آنجا که در نصب عام، نام فقیه خاصی برده نشده است، هر فقیهی که جامع الشرایط باشد، منصوب به نصب عام است و نایب امام زمان (علیه السلام) می‌باشد.

بر اساس ادله قطعی و یقینی روایی، در دوران غیبت کبری که امام معصوم (علیه السلام) در دسترس عموم مردم قرار ندارد، وظیفه مسلمانان این است که از فقیه جامع‌الشرایط تبعیت کنند و ولایت او را بپذیرند. بر اساس روایات، ولایت فقیه در دوران غیبت، دنباله و امتداد ولایت امامان معصوم (علیهم السلام) که خود امتداد ولایت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) و ولایت خداوند متعال است، می‌باشد.

امام صادق (علیه السلام) در روایت مقبوله عمر بن حنظله، می فرماید: «مردم باید به کسانی از شما (شیعیان) که حدیث و سخنان ما را روایت می کنند و در حلال و حرام ما به دقت می نگرند و احکام ما را به خوبی باز می شناسند (عالم عادل)، مراجعه کنند و او را به عنوان حاکم بپذیرند. من چنین کسی را بر شما حاکم قرار دادم. پس هرگاه به حکم ما حکم کند و از او پذیرفته نشود، حکم خدا کوچک شمرده شده و بر ما رد شده است و آن که ما را رد کند، خدا را رد کرده است و چنین چیزی در حد شرک به خداوند است»(1)

نتیجه استدلال در روایت این است که فقهای جامع شرایط به نیابت از طرف معصومین (علیهم السلام) دارای منصب های ولایت در افتا، اجرای حدود و اختیارات قضایی، نظارت بر حکومت و امور حسبیه، ولایت در مسائل سیاسی و اجتماعی هستند و اطاعت از آنان همانند اطاعت از معصومین (علیهم السلام) واجب است. همچنین حضرت ولی عصر (علیه السلام) در پاسخ به نامه اسحاق بن یعقوب چنین مرقوم فرموده: «اما رویدادها و حوادثی که رخ می دهد به راویان حدیث ما مراجعه کنید، زیرا آنان حجت من بر شما هستند و من نیز حجت خدا هستم.» (2)

ثانیاً، فقیه جامع الشرایط که به مقام ولایت و نیابت عام نصب می‌شود، شخصی حکیم و عالم و مدیر و مدبر است. چنین شخصی دستور به امور لغو و بیهوده نمی‌دهد؛ لذا عقل به پیروی از او حکم می‌کند.

منابع:

1. کلینی، محمد، اصول کافی، دارالتعارف، ۱۴۰۱ق، ج ۱، ص ۶۷. جهت آشنایی کامل با تفسیر و تبیین این روایت، ر. ک: موسوی خمینی، سید روح اللّه، ولایت فقیه، ص ۸۰، ج ۷۷ و ص ۱۰۶ - ۱۰۲.

2. حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج18، ص101.