0

چرا انسان خدا را فراموش می‌کند؟

 
hosinsaeidi
hosinsaeidi
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : بهمن 1394 
تعداد پست ها : 23310
محل سکونت : کرمانشاه

چرا انسان خدا را فراموش می‌کند؟

 

  1.  

  2. خلاصه پرسش

    چرا انسان خدا را فراموش می‌کند‌؟

    پرسش

    چرا انسان خدا را فراموش می‌کند؟

    پاسخ اجمالی

    وسوسه‌های شیطان، تعلق به دنیا و گناه از علل فراموش کردن پروردگار است. در مقابل با نماز، قرآن، تفکر در آیات الهی و استفاده از استدلال و برهان می‌توان یاد خدا را در دل‌ها زنده کرد.

    ذکر خدا آثار و برکات زیادی دارد؛ مانند: تقید به اطاعت از خدا، خضوع و فروتنی، عشق به عبادت، آرامش و اطمینان، توجه خدا به بنده، محبت خدا نسبت به بنده.

    پاسخ تفصیلی

    آیاتی زیادی از قرآن بیان‌گر آن است که کافران، تبه‌کاران، مشرکان و ملحدان، مبدأ و معاد و در نتیجه خدا را فراموش کرده‌اند. به عنوان نمونه:

  3. "مانند کسانی نباشید که خدا را فراموش کردند و در نتیجه خدا هم آنها را فراموش کرد(مورد لطف قرار نداد)...".[1]
  4. در آیه‌ی دیگر از زبان کافران می‌گوید: "زندگی ما جز زندگی دنیا نیست و می‌میریم و زنده می‌شویم و ما را جز روزگار هلاک نمی‌کند، این‌چنین شخصی خدا و معاد را فراموش کرده است".[2]
  5. "(و به آنها می‌گویم:) بچشید (عذاب جهنم را)! برای این‌که دیدار امروزتان را فراموش کردید، ما نیز شما را فراموش کردیم و بچشید عذاب جاودان را به دلیل اعمالى که انجام می‌‏دادید".[3]
  6. در آیه‌ای دیگری خطاب به کافران گفته می‌شود: "امروز شما را فراموش می‌‏کنیم همان‌‏گونه که شما دیدار امروزتان را فراموش کردید و جایگاه شما دوزخ است و هیچ یاورى ندارید".[4]
  7. پیام آیات

    نکاتی‌ که از این آیات استفاده می‌شود عبارت‌اند از:

  8. با توجه به معنای کلمه‌ی «نسیان» استفاده می‌شود که معرفت خداوند سابقه‌ی فطری داشته و کافران و مشرکان و تبه‌کاران در اثر آلودگی به دنیا آن‌را فراموش کرده‌اند. خداوند نسیان را فقط در مورد مؤمنان یا اهل کتاب به کار نمی‌برد، بلکه به هر کس که مبدأ و معاد را نمی‌پذیرد، نسبت فراموشی و نسیان می‌دهد و می‌فرماید: شما مبدأ و معاد را فراموش کرده‌اید.
  9. این‌که فراموش کردن خدا سبب "خود فراموشى" می‌شود، دلیل آن نیز روشن است؛ زیرا از یک‌سو فراموشى پروردگار سبب می‌‏شود که انسان در لذات مادى و شهوات حیوانى فرو رود، و هدف آفرینش خود را به دست فراموشى بسپارد و در نتیجه از ذخیره‌ی لازم براى فرداى قیامت غافل بماند.
  10. از سوى دیگر، فراموش کردن خدا همراه با فراموش کردن صفات پاک او است که هستى مطلق و علم بی‌پایان و غناى بی‌انتها از آن او است و هر چه غیر او است وابسته به او و نیازمند به ذات پاکش می‌‏باشد، و همین امر سبب می‌‏شود که انسان خود را مستقل و بی‌نیاز تصور کند، و به این ترتیب واقعیت و هویت انسانى خویش را فراموش کند.[5]

  11. این آیات
  12.  همگی بر این مطلب گواه‌اند که فراموش کردن خدا نه تنها امکان دارد، بلکه متأسفانه تمام انسان‌ها به آن مبتلا هستند. و متأسفانه حتی عده‌ای از مسلمانان هم در شرایطی خدا را فراموش می‌کنند. منتها گاهی این فراموشی دائمی بوده که بسیار خطرناک و موجب عذاب دردناک اخروی است. چنان‌که خدای متعال می‌فرماید: "خدا بر دل‌ها و گوش‌هاى آنان مهر نهاده و بر چشم‌های‌شان پرده‌‏اى افکنده شده و عذاب بزرگى در انتظار آنها است". [6]

این فراموشی اما گاهی موقت است و امید بازگشت به حالت اوّلیه و زنده شدن یاد خدا و نجات وجود دارد. قرآن در این زمینه می‌فرماید: "پرهیزکاران هنگامى که گرفتار وسوسه‌‏هاى شیطان شوند، به یاد(خدا و پاداش و کیفر او) می‌‏افتند و (در پرتو یاد او، راه حق را می‌‏بینند و) ناگهان بینا می‌شوند". [7]

علل فراموشی خدا

  1. شیطان یکی از عوامل مؤثر در فراموشی خدا است: "شیطان بر آنان مسلّط شد و یاد خدا را از خاطر آنها برد، آنان حزب شیطان‌اند! آگاه باشید که حزب شیطان زیان‌کارند".‏[8]

تمام تلاش شیطان این است که سرمایه‌ی خدا خواهی را از انسان بگیرد و اگر کسی این سرمایه را باخت، خود را از یاد می‌برد.

  1. تعلق به دنیا عامل مهمی در فراموش کردن خداوند است؛ چرا که دنیا با جاذبه‌ها و زرق و برق‌هایش موجبات دل بستگی افراد را فراهم می‌سازد؛ به همین جهت امام علی(ع) فرمود:" به آنچه نزد خدا است جز با بریدن از دنیا نمی‌توان رسید".[9]
  2. گناه و نافرمانی پروردگار متعال، مانند پرده‌ای است که بین انسان و خدا آویخته می‌شود و موجب خواهد شد که انسان خدا و مبدأ هستی خویش را فراموش کند و از او غافل گردد. چنان‌که نقل شده است مردی از امام رضا(ع) سؤال کرد؛ چرا خدا در پرده است؟ امام فرمود: به دلیل گناه زیادی که اشخاص مرتکب می‌شوند.[10]

در مقابل ما وظیفه داریم ذکر و یاد خدا را همواره در دل خود و دیگر افراد جامعه زنده نگه‌داریم. همان‌طور که خداوند می‌فرماید: "همان‌ها که خدا را در حال ایستاده و نشسته، و آن‌گاه که بر پهلو خوابیده‌‏اند، یاد می‌کنند".[11] زنده کردن یاد خدا به هر نحو ممکن است و لازم نیست که حتما به نحو خاصی باشد، ولی با وجود این در دین برای زنده کردن یاد خدا اسباب و روش‌های خاصی نیز معرفی شده است؛ از جمله:

  1. نماز: قرآن می‌فرماید: "و نماز را براى یاد من بپا دار".[12]
  2. ارتباط و انس با قرآن: "اینها را که بر تو می‌‏خوانیم، از نشانه‌‏ها(ى حقّانیّت تو) است، و یادآورى حکیمانه است".[13]
  3. تفکر در آسمان‌ها و زمین( آیات الهی): "در اسرار آفرینش آسمان‌ها و زمین می‌‏اندیشند (و می‌‏گویند) بار الها! اینها را بیهوده نیافرید! منزهى تو! ما را از عذاب آتش، نگاه دار".[14]
  4. توجه به صفات الهی: "مشرق و مغرب، از آن خدا است ! و به هر سو رو کنید، خدا آن‌جا است! خداوند بی‌‏نیاز و دانا است ".[15]

و چون خدا در همه جا حضور دارد، پس هر کجا رو آری، خدا آن‌جا حاضر است. نتیجه این‌که مواظب خود باش تا حرمت نگه‌داری.

آثار و برکات یاد خدا

ذکر و یاد خداوند آثار و برکات فراوانی در زندگی انسان دارد؛ از جمله:

  1. تقید به اطاعت از دستورات پروردگار متعال،
  2. خضوع و فروتنی نسبت به پذیرش حق و حقیقت و بندگان ضعیف خداوند،
  3. عشق به عبادت،
  4. آرامش و اطمینان،
  5. جلب توجه و محبت خداوند به بنده.

[1]. حشر، 19. "وَ لا تَکُونُوا کَالَّذینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْساهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولئِکَ هُمُ الْفاسِقُونَ". و آیات توبه، 67؛ یس، 78.

[2]. جاثیه، 24. "وَ قالُوا ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا نَمُوتُ وَ نَحْیا وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ وَ ما لَهُمْ بِذلِکَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلاَّ یَظُنُّونَ".

[3]. سجده، 14.

[4]. جاثیه، 34.

[5]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏23، ص 541، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ اول، 1374ش.

[6]. بقره، 7. "خَتَمَ اللَّهُ عَلى‏ قُلُوبِهِمْ وَ عَلى‏ سَمْعِهِمْ وَ عَلى‏ أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ عَظیمٌ".

[7]. اعراف، 201؛ آل عمران، 135. "الَّذینَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ تَذَکَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ".

[8]. مجادله، 19. "اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِمُ الشَّیْطانُ فَأَنْساهُمْ ذِکْرَ اللَّهِ أُولئِکَ حِزْبُ الشَّیْطانِ أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّیْطانِ هُمُ الْخاسِرُون".

[9]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 544، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق. "وَ لَا یُنَالُ مَا عِنْدَهُ إِلَّا بِتَرْکِهَا".

[10]. شیخ صدوق، توحید، محقق، مصحح، حسینی، هاشم‏، ص 252، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1398ق. "عن الرضا(ع): قال الرجل فلم احتجب فقال أبو الحسن ع إن الاحتجاب عن الخلق لکثرة ذنوبهم".

[11]. آل عمران، 191. "الَّذینَ یَذْکُرُونَ اللَّهَ قِیاماً وَ قُعُوداً وَ عَلى‏ جُنُوبِهِمْ".

[12]. طه، 14. "أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْری".  

[13]. آل عمران، 58. "ذلِکَ نَتْلُوهُ عَلَیْکَ مِنَ الْآیاتِ وَ الذِّکْرِ الْحَکیمِ".

[14]. آل عمران، 191. "... و یَتَفَکَّرُونَ فی‏ خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ".

[15]. بقره، 115. "وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَیْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلیمٌ".

 

شنبه 3 دی 1401  12:26 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها