روز جهانی دختر

 
تاریخچه روز جهانی دختر

گرامیداشت روز جهانی دختر قدمت زیادی ندارد. از سال 2012 توسط سازمان ملل نامگذاری و بصورت رسمی آغاز شد و هدف از این روز، ایجاد فرصت های بیشتر اجتماعی، بهبود وضعیت تغذیه و سلامت دختران و رفع نابرابری ها بود. البته، چند سال قبل از اینکه سازمان ملل روز دختر را رسما تعیین و اعلام کند، برخی انجمن ها و فعالان اجتماعی در سراسر جهان برای اعلام رسمی چنین روزی تلاش زیادی را به خرج داده بودند. سازمان ملل متحد در وبسایت خود صفحه ای را به این موضوع تخصیص داده که در آن اهداف، سیاست ها و برنامه های خود را در خصوص این روز تشریح می کند.

ایده نامگذاری روز دختران در سال ۲۰۰۳ قسمتی از کمپین Because I am a Girl بوجود آمده . در کشور آلمان برای اولین بار در سپتامبر سال ۲۰۰۸ از طرف انجمن Plan International که در حقیقت یک سازمان بین المللی حمایت از کودکان است مطرح شد در حال حاضر این سازمان در ۵۰ کشور جهان بدون توجه به سیاست و مذهب این کشور‌ها در حال فعالیت و حمایت از کودکان می‌باشد. تا سال ۲۰۰۹ این روز جنبه رسمی نیافته بود این روز از طرف انجمن Plan International به سازمان ملل متحد پیشنهاد شد که روز مشخصی را بعنوان روز جهانی دختران اعلام کنند که البته این مسئله تا ۲۰۱۱ بطول انجامید و در ۱۹ دسامبر سال ۲۰۱۱ سازمان ملل اعلام کرد که چنین روزی را رسماً حمایت خواهد کرد.

در این روز، یعنی ۱۱ اکتبر هر سال، جهت جلب رضایت دختران و حمایت از موضوعات مطرح شده در این مقاله ، جشن و نورپردازی توسط مکان ها و ساختمان های تاریخی و مدرن انجام می پذیرد. برای مثال، آبشار نیاگارا در این روز ، به رنگ مورد علاقه دختران یعنی صورتی در می‌آید و همچنین برج بلند مخابرات برلین نیز در این روز رنگ صورتی را برای نمای این برج تغییر می‌دهد.

هدف از روز جهانی دختر

هدف از تعین روز جهانی دختران جلب توجه جهانیان به شرایط سخت زندگی بسیاری از دختران در سراسر دنیا است. سازمان های مرتبط با مسائل دختران و زنان جوان در این روز با ایجاد کمپین‌های مختلف سعی می‌کنند امکاناتی بوجود آورند که صاحب نظران در این زمینه برای بهبود و تغییر شرایط زندگی و آموزش و اجتماعی دختران و زنان جوان ایده‌های جدیدی را ارائه دهند و ضمناً موقعیتی بوجود خواهد آمد که خود دختران و زنان جوان خواسته‌ها و کمبود‌های  خودشان را مطرح کنند. موضوعاتی که هم ا کنون مورد توجه‌اند عبارتند از:

 1-   بهبود شرایط برای دختران و زنان جوان از طریق بالابردن سطح آموزش
 2-   مبارزه با ازدواج اجباری
 3-   تساوی حقوق در تمام بخش‌های زندگی
  4-  اجرای منسجم یا استوار قوانینی علیه تبعیض جنسیتی
5-    عدم تحمل و پذیرش هر نوع خشونتی علیه دختران و زنان جوان به نام سنت و فرهنگ

عناوین روز جهانی دختر

از سال ۲۰۱۲ هر ساله موضوع خاصی  برای این روز تعیین می شود که همه انجمن‌ها و سازمان‌های مرتبط باید در مورد این موضوع خاص ایده های خود را ارائه کنند.

موضوع  روز دختر سال ۲۰۱۲ :   "  پایان دادن به ازدواج کودکان ".
موضوع روز دختر سال ۲۰۱۳ :   " بهبود آموزش دختران ".
موضوع روز دختر سال ۲۰۱۴ :   " به دایره خشونت پایان بدهیم "

روز بین‌المللی دختر یک روز یادبود بین‌المللی اعلام‌شده از سوی سازمان ملل متحد است که به روز دختر نیز مشهور است. ۱۱ اکتبر ۲۰۱۲، اولین روز دختر بود. این یادبود در حمایت از فرصت‌های بیشتر برای دختران و ارتقای آگاهی در خصوص نابرابری جنسیتی که دختران در سطح جهان به خاطر جنسیتشان مواجه‌اند برگزار می‌شود.

علت نامگذاری روز جهانی دختران در ۱۱ اکتبر

اما سوالی که وجود دارد، علت نامگذاری روز جهانی دختران در ۱۱ اکتبر است. با وجود کمپین های متعدد، هر شخص دلایل خاصی را برای وجود چنین روزی اعلام می کرد اما چندین دلیل در این میان وجود داشت که باعث شد نظر سازمان ملل به آنها جلب شود:

  1-  حمایت از عدم ازدواج اجباری برای دختران

به احتمال زیاد اگر تاریخچه ازدواج در برخی از کشورها را مطالعه کرده باشید، تیتری تحت عنوان ازدواج اجباری در آن دیده می‌شود ازدواجی که به میل هیچ‌کدام از دختران انجام نمی‌گرفت و حتی در بعضی موارد مبالغی نیز در این میان رد و بدل می شد تا این ازدواج صورت پذیرد.

 2-   حمایت از عدم خشونت علیه دختران و زنان

یکی از درخواست هایی که بسیاری از کمپین ها در آن زمان و اکنون دارند، عدم خشونت علیه دختران است که مورد توجه بسیاری از مردم در سراسر جهان نیز قرار گرفت.

3-    بهبود سطح آموزشی و عدم ازدواج کودکان دختر

یکی از بدترین فاجعه هایی که رخ داده است و در بین برخی از خانواده‌ها در کشورهای متفاوت نیز متداول بوده است، ازدواج دختران در سنین پایین است. اینکار باعث شده است تا علاوه بر اینکه ضربه روحی بالایی به آنها وارد شود، بلکه از تحصیل و بالا بردن سطح آموزشی نیز عقب بمانند.

4-سازمان ملل متحد، ۱۱ اکتبر مصادف با ۱۹ مهر را روز جهانی دختر نامگذاری کرده است. هدف از این اقدام روشنگری در زمینه نابرابری جنسیتی است.

5-  نامگذاری روز جهانی دختر در جهت حمایت از آنان و تلاش برای دسترسی بهتر و بیشتر دختران به آموزش، تغذیه، حقوق قانونی و مراقبت‌ های دکتری و ممانعت از خشونت و تبعیض و ازدواج اجباری صورت گرفت.

6- یازدهم اکتبر از طرف سازمان ملل متحد به عنوان روز جهانی دختران نامیده شده است. دلیل اینکه یک روز در سال را بنام دختران تعیین کردند این است که توجه جهانیان را به شرایط سخت و کمبود‌های اجتماعی دختران در سراسر دنیا جلب کنند .

هدف‌های اصلی یونیسف از نامگذاری روز دختر عبارت‌اند از:

    دسترسی سریع به آموزش و پرورش فراگیر
    بهبود کیفیت و پاسخگویی جنسیتیِ آموزش و یادگیری به منظور توانمندسازی دختران برای توسعه مهارت‌های پایه
    داشتن استقلال و شغل برای زندگی
    قابل دسترس بودن و فرصت‌های آموزشی و یادگیری برای توانمندسازی دختران معلول
    تغییر کلیشه‌های جنسیتی
    هنجارهای اجتماعی و تعصب ناخودآگاه برای ارائه شیوه‌های یادگیری فرصت‌های شغلی به دختران مشابه پسران
    افزایش مشارکت دختران در یادگیری علوم تجربی، تکنولوژی، مهندسی و ریاضیات
    خلق ابتکاراتی برای حمایت انتقال دختران از مدرسه به دنیای کار، همانند راهنمایی‌های حرفه‌ای، کارآموزی و کارورزی
    ارائه بخش‌های عمومی و خصوصی در سطح وسیعی برای مهارت‌های دختران و آموزش سازگاری با بازار کار
    دسترسی به امور مالی و توسعه سازمانی برای زنان کارآفرین
    مشارکت استراتژیک با دولت‌ها و شرکت‌های خصوصی که می‌توانند به عنوان رهبران و سرمایه داران به آموزش دختران و ورود آنها به بازار کار کمک کنند

تبعیض علیه دخترها

تبعیض علیه دختران علاوه بر عوامل فرهنگی مانند کلیشه‌های جنسیتی، خصلت‌های فردگرایانه دوره مدرن، ساختار سود محور اقتصاد، ادعاهای برتری‌جویان قدرت‌های بزرگ جنگ طلب است که همه این امور باعث پیدایش فقر، وضعیت نابسامان محرومین در جوامع مختلف همراه با مشکلات متنوع و بسیار، خشونت به خصوص خشونت‌های جنسی، از میان رفتن امنیت خانوادگی، افزایش طلاق و گسترش خانواده‌های تک سرپرست و مادران سرپرست، مادران مجرد، توزیع نابرابر بهداشت، آموزش و … می‌شود.

روز دختر در ایران

روز دختر در ایران مصادف با تولد حضرت معصومه (سلام اله علیها) است و در سال ۱۳۸۵ توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی به تقویم رسمی ایران اضافه شد. این اقدام حرکتی فرهنگی برای یادآوری شخصیت حضرت معصومه (س) و ترویج ابعاد وجودی این دختر اهل بیت در میان دختران مسلمان است تا دختران این مرز و بوم از شخصیت آن حضرت الگو برداری کنند.

آمارها در خصوص وضعیت ناخوشایند دختران در سراسر جهان

 1-   در سراسر جهان حدود ۱۵ میلیون دختر ۱۵ تا ۱۹ ساله تجربه رابطه جنسی اجباری و ناخواسته داشته‌اند.

2-    در بریتانیا دو سوم دخترانی که از سوی نهاد مستقل «برنامه بین‌الملل» مورد پرسش قرار گرفته‌اند رابطه جنسی ناخواسته داشته‌اند یا دستکم در اماکن عمومی مورد تماس جسمی ناخواسته قرار گرفته‌اند.

3-    هر هفته حدود ۷ هزار دختر بین ۱۵ تا ۲۴ سال به ایدز مبتلا می‌شوند.

4-    بیش از ۲۰۰ میلیون دختر و زن در سراسر جهان زخم‌های تناسلی را در زندگی خود تجربه کرده‌اند.

5-    حدود ۳ میلیون دختر در سراسر جهان تبعید به خاطر جنگ را تجربه کرده‌اند.

6-    دخترانی که در منطقه بحرانی و جنگی زندگی می‌کنند، دو برابر بیشتر از کسانی که در مناطق آرام هستند در معرض خطر ترک تحصیل قرار دارند.

7-    حدود ۶۲ میلیون دختر که در سن مدرسه رفتند هستند، به مدرسه نمی‌روند.

8-    بر اساس روند فعلی در سال ۲۰۳۰ حدود ۱۰ میلیون دختر ازدواج خواهند کرد که از این میان بیشتر از ۲ میلیون نفر از این عروس‌ها زیر ۱۵ سال خواهد داشت.

9-  سالانه ۱۲ میلیون دختر پیش از رسیدن به سن ۱۸ سالگی ازدواج می‌کنند و یک پنجم آنها پیش از رسیدن به سن ۱۸ سالگی مادر می‌شوند.

این روز در کشور و فرهنگ های مختلف

روز دختر در کشور ما بدلیل اینکه اسلام بهای زیادی به مقام دختر می دهد، همه ساله برابر با اول ذی القعده و مصادف با سالروز تولد حضرت معصومه (س) روز دختر بحساب می آید. روز دختر در ایران در رسانه های خبری و اجتماعی نیز بازتاب وسیعی دارد و سپندارمذگان در ایران باستان بعنوان یادبود روز دختر جشن گرفته میشد. در حقیقت، سپندارمذ نام ایزدبانو یا الهه و نگهبان سرزمین سبز و نماد باروری است. این رسم یادگاری از زمان هخامنشیان بوده و نشانگر بها دادن ایران و ایرانی به مقام این فرشتگان زیبا و دوست داشتنی هست.

روز دختر در نقاط مختلف جهان

چند کشور برای شناساندن بیش‌تر روز دختر در کشورِ خود، مراسم و گردهمایی‌های مختلف و متنوعی را برگزار می‌نمایند که برخی از آن‌ها از طرف سازمان ملل نیز کمک‌هایی دریافت می‌کنند.

    برگزاری کنسرت موسیقی و شاد در هندوستان
    گرد هم‌آیی و مراسم دختران استرالیایی
    برنامه فوتبال دختران آفریقای جنوبی
    تئاترهای مخصوص روز دختر در انگلستان
    برگزاری کمپین‌های زبان بدن و سلامت ذهنی برای دختران
    آموزش‌های جنسی رایگان در آلمان
    آموزش و آگاه سازی خطرات و تهدیدها برای دختران
    روز دختر در قالب فستیوال در لندن

روز دختر در ایران

چند کشور برای شناساندن بیشتر روز دختر مراسم های مختلف و متنوعی را برگزار می نمایند که برخی از آنها از طرف سازمان ملل نیز کمک هایی را دریافت می کنند. بعضی از این برنامه ها که در سالهای اخیر برگزار شده اند، شامل برگزاری کنسرت موسیقی در هند، گردهمایی ها و مراسم دختران استرالیایی، برنامه فوتبال دختران آفریقای جنوبی، تئاترهای مخصوص روز دختر در انگلستان و برگزاری کمپین های زبان بدن و سلامت ذهنی برای دختران می شوند.

کلام پایانی

دختران بایستی از امنیت، سلامت، آموزش، زندگی سالم و مطلوب برخوردار باشند. دختران کنونی زنان فردا بوده که باید مادر شوند و بعنوان مادر ایفای نقش کنند و همچنین، در عرصه اجتماع بعنوان عضوی از جامعه از تمامی حقوق برخوردار باشند. بالا بردن سطح سرمایه گذاری برای دختران باعث خواهد شد که آنها در آینده بعنوان زنان که نیمی از جمعیت جامعه و جهان را تشکیل می دهند، بتوانند بیش از پیش از حقوق و آزادی های اساسی برخوردار باشند.

بر طبق واقعیت های موجود، جمعیت زیادی از دختران در دوران دبستان و راهنمایی مجبور به ترک تحصیل شده و از حق آموزش محروم می شوند. همچنین، تعداد زیادی از دختران از معضل سلامت و بهداشت رنج می برند و حق سلامت آنان در معرض نابودی قرار دارد. نامگذاری روزی بین المللی به اسم دختر در جهت حمایت از آنان و ممانعت از خشونت، تبعیض و ازدواج اجباری صورت گرفت. باید بدانید که دختر هدیه ای خواستنی است که نباید به بهانه زیبایی و دختر بودن در خانه حبس شود، کشته شده یا مورد آزار و اذیت قرار بگیرد. نامگذاری این روز می تواند کمکی باشد تا آنان را از اسارت زشتی و بدی ها رهایی داده و آنان پا به پای پسران تحصیل و کار کنند و مادران و همسرانی برازنده و عاقل باشند.

مابع:

https://hamgardi.com/fa/Post/7785

https://per.euronews.com/2018/10/11/international-day-of-the-girl-and-index-you-should-to-know

https://datanews.ir/fa/news/154131/19

https://www.imna.ir/news/527546/

https://hamgardi.com/fa/Post/7785