از ۴۰ گونه مختلف خانواده کروناویروس، تاکنون هفت گونه منتقل شده به انسان کشف شدهاست که موجب بروز بیماریهایی همچون انواع سرماخوردگی در انسان میگردند. گاهی برخی از کروناویروسها به دستگاه تنفسی حمله میکنند و گاهی علائم خود را در روده و معده افراد نمایان میکنند. علائم ویروس کرونا در ریه، معمولاً در سرماخوردگیهای معمول و نوعی سرماخوردگی ترشح آور به نام پِنومونیا ظاهر میشود که معمولاً در بیشتر افراد با سرماخوردگی ملایمی همراه است. در این دسته چهار کروناویروس کشف شدهاست:[۱۶]
HCoV-229E
HCoV-OC43
HCoV-NL63
HCoV-HKU1
این چهار نوع کروناویروس، به صورت مرتب در جمعیت انسانی ایجاد بیماری میکنند و باعث عفونت سیستم تنفسی در کودکان و بزرگسالان میشوند.[۱۶]
اما انواع دیگری از این ویروس هستند که با علائمی شدیدتر همراه میشوند؛ مانند سارس، مرس و کووید ۱۹.
سارس
نوشتارهای اصلی: بیماری سارس و کروناویروس سارس
این ویروس که تصور میشود از خفاش در چین ناشی شده باشد در سال ۲۰۰۲ اپیدمی جهانی سارس را موجب شد که حدود ۸۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند. سارس با نام علمی SARS-CoV موجب سندرم حاد و شدید تنفسی در میان مبتلایان شد.
نشانگان تنفسی خاورمیانه و کروناویروس مرس
گونهای جدیدتر از این ویروس در سپتامبر ۲۰۱۲ در مردی ۶۰ ساله در عربستان سعودی کشف شد که به مرگ بیمار انجامید. این مرد چند روز قبل از آن به دبی سفر کرده بود و دومین مورد در مردی ۴۹ ساله در قطر بود که او نیز درگذشت. ویروس این بیماری برای اولین بار در آزمایشگاه Health Protection Agency در لندن کشف شد. این کروناویروس به نام سندرم نارسایی تنفسی خاورمیانه (Middle East respiratory syndrome coronavirus) شناخته شدهاست که به اختصار MERS-CoV خوانده میشود.[۱۸][۱۹] این ویروس موجب مرگ ۸۵۸ نفر در خاورمیانه شد.[۱۵]
کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ (SARS-CoV-2)
دنیاگیری کووید ۱۹، کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ و گاهشمار دنیاگیری کووید-۱۹
در نهایت، در دسامبر ۲۰۱۹ نیز، برای اولین بار در شهر ووهان استان هوبئی چین، پس از اینکه مردم بدون علت مشخصی دچار سینه پهلو شدند و واکسنها و درمانهای موجود مؤثر نبودند، نوع جدیدی از کروناویروس با همهگیری در انسان شناسایی شد. از میان نخستین افرادی که به این ویروس آلوده شدهاند، مشخص شد که دو سوم آنها با بازار عمدهفروشی غذاهای دریایی هوانان، که در آن حیوانات زنده نیز به فروش میرسد، ارتباط داشتهاند. تا ۳۰ بهمن، این کروناویروس جدید، جان بیش از ۲۷۰۹ نفر را گرفته و بیش از ۷۳٬۳۳۲ نفر به این ویروس در ۸۰ کشور تأیید شده که از جمله در تایلند، کره جنوبی، ژاپن، تایوان، استرالیا، سنگاپور، نپال، ویتنام، اندونزی، آلمان، روسیه، فیجی، فرانسه، ایران و آمریکا مبتلا شدند.[۲۵] با عبور تعداد قربانیان ویروس کرونا از مرز ۱۰۰۰ نفر، سازمان جهانی بهداشت برای بیماری ناشی از این ویروس، نام رسمی انتخاب کردهاست - کووید ۱۹ (۱۹-COVID) که اشارهای دارد به «کرونا»، «ویروس»، «بیماری» و سال ۲۰۱۹.[۲۶] این نوع کروناویروس قبل از این همهگیری در انسان دیده نشده بود.[ برآوردهای نخستین نشان میدهد که درصد مرگ و میر این ویروس بین ۲ تا ۳ درصد از مبتلا شدگان است.[
علایم بیماری شامل تب، سرفههای خشک و گاهی مشکلات تنفسی مانند تنگی نفس، تندنفسی و گلودرد و آبریزش بینی است. اولین مبتلایان این بیماری در ووهان در بازار خوراک دریایی کار میکردند یا در آنجا حضور داشتند؛ ولی با توجه به گسترش بیماری در افرادی که با حیوانات در تماس نبودند سازمان جهانی بهداشت انتقال انسان به انسان را نیز مد نظر قرار دادهاست.[۲۷][۲۹]
در ایران
در ایران، در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸، به دنبال فوت ۲ بیمار با عوارض تنفسی در بیمارستان کامکار قم، شایعاتی دربارهٔ مرگ این بیماران به علت کروناویروس شکل گرفت. اما دانشگاه علوم پزشکی قم با تکذیب شایعات مربوط به مبتلا بودن این دو بیمار فوتشده به کروناویروس، اعلام کرد که تاکنون هیچگونه شواهدی تشخیصی مبنی بر ابتلا به بیماری کرونا دیده نشدهاست.[۳۰] در تاریخ ۳۰ بهمن اولین موارد از کرونای جدید در شهر قم از طریق روابط عمومی وزارت بهداشت گزارش شد. رئیس مرکز اطلاعرسانی و روابط عمومی وزارت بهداشت اعلام کرد که نتایج آزمایش اولیه ۲ مورد از موارد مشکوک را از نظر ابتلا به کروناویروس، مثبت گزارش شدهاست. بیمارستان کامکار قم نیز بعنوان محل قرنطینه و مراجعه بیماران و موارد مشکوک به کرونا مشخص شد. در همین روز، رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم اعلام کرد که در چهار روز گذشته شاهد گسترش بیماریهای تنفسی در قم بودیم و طی این مدت ۲ نفر در یکی از بیمارستانهای قم بر اثر بیماری تنفسی فوت کردند که امروز تست اولیه این دو فرد در مورد بیماری کرونا مثبت اعلام شد.[ خبرگزاری ایلنا به نقل از منابع آگاه در ۳۰ بهمن ادعا کرد که ششنفر هم در حال حاضر بهدلیل ابتلا به ویروس کرونا بستری هستند که خانواده و نزدیکان این افراد در قرنطینه به سر میبرند. در ۲ اسفند، با اعلام رسمی فوت شدن چهار نفر، ایران پس از چین بیشترین تلفات ناشی از کروناویروس را داشتهاست.[
تا روز نهم اسفند، ۱۶ کشور کانادا، لبنان، امارات، بحرین، کویت، افغانستان، عراق، عمان، پاکستان، گرجستان، چین، استونی، نیوزلند، بلاروس، بریتانیا و آذربایجان اعلام کردهاند که افرادی مبتلا به کروناویروس را شناسایی کردهاند که از مبدأ ایران آمدهاند
در تاریخ چهارم اسفند، وزیر بهداشت اعلام کرد که یکی از فوتیها در قم بازرگانی بود که سفرهایی به چین داشتهاست.
به گفته روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران تا ظهر سهشنبه ۵ فروردین ۱۳۹۹، تعداد ۲۴۸۱۱ بیمار مبتلا به کووید-۱۹ در کشور شناسایی شده که از این تعداد ۱۹۳۴ نفر جان باختهاند و همچنین ۸۹۳۱ نفر از مبتلایان به این ویروس تاکنون بهبود یافتهاند
سرعت پخش ویروس تا چه اندازه است؟
در حال حاضر هنوز سرعت احتمال انتشار ویروس مشخص نیست. در چین افراد بیمار از ابتدای ماه ژانویه این بیماری را به صورت شخص به شخص به دیگران انتقال میدادهاند. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده حداقل برای چهار مرحله یک زنجیرهی پایدار از انتقال بیماری بین افراد وجود داشته است؛ یک نفر (احتمالا از طریق حیوان) بیمار میشده، ویروس را به شخص دیگری انتقال میداده و او هم آن را به شخص دیگری انتقال میداده است. موارد گزارش شده در کشورهای دیگر مثل آمریکا، آلمان، ژاپن و ویتنام هم از طریق افراد دیگر به ویروس کرونا مبتلا شدهاند و نه با سفر مستقیم به چین.
شواهد اولیه نشان میدهد این ویروس هم همانند سایر انواع ویروس کرونا از طریق تماس نزدیک با افراد آلوده و هنگام عطسه یا سرفه فرد آلوده انتقال پیدا میکند.
اما مقامات چین اعلام کردهاند مواردی وجود داشته که افراد آلوده به ویروس حتی قبل از این که علائم بیماری را نشان دهند ویروس را به دیگران انتقال دادهاند. علاوه بر این، نامهای که به ژورنال پزشکی نیوانگلند ارسال شده است موردی در آلمان را توضیح میدهد به نظر میرسد در آن افرادی که احساس مریضی نمیکردهاند ویروس را به دیگران انتقال دادهاند.
طبق تخمینهای اولیهی محققین سازمان جهانی بهداشت، هر فرد مریض به طور متوسط بین ۱٫۴ تا ۲٫۵ نفر دیگر را آلوده میکند. طبق تخمین تیمهای تحقیقات دیگری هر فرد بیمار به طور میانگین ۲ تا ۳ نفر دیگر را آلوده میکند.
دستهبندی جدید علائم ویروس کرونا
تجزیه و تحلیل اطلاعات خروجی نرم افزار مطالعهٔ نشانههای بیماری کووید ۱۹ که توسط محققان کالج سلطنتی لندن انجام شد، نشان داد که شش نوع متفاوت از COVID-۱۹ وجود دارد، که هر یک از آنها با گروه خاصی از علائم متمایز است.
همچنین محققان این تیم دریافتند که شدت بروز علائم در گروههای مختلف متفاوت است، در نتیجه نیاز به استفاده از دستگاه حمایت تنقس بر اساس شدت بروز بیماری متفاوت خواهد بود.
این یافتهها اثرات و پیامدهای مهمی برای مدیریت کووید ۱۹ دارد و میتواند به پزشکان کمک کند تا پیش بینی کنند که چه کسی بیشتر در معرض خطر است و احتمالاً در موج دوم این بیماری به مراقبتهای بیمارستانی احتیاج دارد.
اگرچه سرفهٔ مداوم، تب و از بین رفتن بویایی (آنوسمی) معمولاً به عنوان سه علامت مهم کووید ۱۹ برجسته میشوند، دادههای جمعآوریشده از کاربران نشان میدهد که افراد میتوانند طیف گستردهای از علائم مختلف از جمله سردرد، درد عضلانی، خستگی، اسهال، گیجی، از دست دادن اشتها، تنگی نفس و موارد دیگر را نیز تجربه کنند. همچنین میزان پیشرفت و نشانههایی که افراد بروز میدهند هم با یکدیگر متفاوت است، از علائم خفیفِ شبه آنفولانزا یا بثورات پوستی ساده تا بیماری شدید یا کشنده.
برای اینکه محققان بتوانند از این دادهها استفاده کنند، ۱۶۰۰ کاربر که ابتلا به کووید ۱۹ در آنان تأیید شده بود در کشورهای انگلستان و آمریکا در ماههای مارس و آوریل علائم خود را در این نرم افزار ثبت کردهاند.
تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از این نرم افزار نشان داد که ۶ گروه متفاوت از علائم میتواند در بین بیماران مبتلا به کووید ۱۹ بروز کند. سپس این الگوریتم بر روی دومین مجموعهٔ مستقل کاربران (۱۰۰۰ کاربر) در انگلستان، ایالات متحده و سوئد، که علائم خود را در ماه مه ثبت کرده بودند، آزمایش شد.
از بین رفتن حس بویایی و سردرد در بین تمام کاربران مشترک بود و هر از گاهی علائم دیگری مانند گیجی، درد شکم و تنگی نفس نیز در بین افراد بروز میکرد، که خیلی شایع نبوده اما به هر حال یه عنوان مشخصهای برای شدیدترین نوع این بیماری به حساب میآیند.
۶ گروه متفاوت از علائم به شرح زیر است:
(“مانند آنفلوانزا” بدون تب): سردرد، از بین رفتن بویایی، درد عضلات، سرفه، گلودرد، درد قفسهٔ سینه، بدون تب.
(“مانند آنفلوانزا” با تب): سردرد، از بین رفتن بویایی، سرفه، گلودرد، گرفتگی صدا، تب، از دست دادن اشتها.
(علائم گوارشی): سردرد، از بین رفتن بویایی، از دست دادن اشتها، اسهال، گلودرد، درد قفسهٔ سینه، بدون سرفه.
(سطح شدید یک، خستگی): سردرد، از بین رفتن بویایی، سرفه، تب، گرفتگی صدا، درد قفسهٔ سینه، خستگی.
(سطح شدید دو، گیجی): سردرد، از بین رفتن بویایی، از بین رفتن اشتها، سرفه، تب، گرفتگی صدا، گلودرد، درد قفسهٔ سینه، خستگی، گیجی، درد عضلانی.
(سطح شدید سه، شکمی و تنفسی): سردرد، از بین رفتن بویایی، از بین رفتن اشتها، سرفه، تب، گرفتگی صدا، گلودرد، درد قفسهٔ سینه، خستگی، گیجی، درد عضلات، تنگی نفس، اسهال، درد شکمی.
در مرحلهٔ بعد مطالعه بر روی اینکه بیماران کدام گروه نیاز به حمایت تنفسی و اکسیژنتراپی خواهند داشت متمرکز شد.
آنها دریافتند که تنها ۱,۵٪ از افراد گروه ۱، ۴.۴٪ از افراد گروه ۲ و ۳.۳٪ از افراد گروه ۳ نیاز به حمایت تنفسی دارند. این ارقام برای گروه ۴ و ۵ و ۶ به ترتیب ۸.۶ درصد، ۹.۹ درصد و ۱۹.۸ درصد بود. علاوه بر این، نزدیک به نیمی از بیماران گروه ۶ در بیمارستان بستری شدند، در حالی که تنها ۱۶٪ از بیماران گروه ۱ در بیمارستان بستری شده بودند.
به طور گسترده، افراد مبتلا به علائم گروههای ۴ و ۵ یا ۶ بیشتر افرادی مسن و کمتوان بودند و احتمالاً اضافه وزن داشته و مشکلات زمینهای از قبیل دیابت یا بیماری ریه نیز داشتهاند.
محققان در حال حاضر بثورات پوستی را نیز به عنوان یکی از علائم اصلی کووید ۱۹ شناسایی کردهاند. با این حال، در زمان جمعآوری دادهها برای این تجزیه و تحلیل به عنوان یک علامت شناخته نشده بود، بنابراین در حال حاضر مشخص نیست که چگونه بثورات پوستی روی این شش خوشه قرار میگیرد.
منابع:
https://fa.wikipedia.org/wiki/
ttps://www.imna.ir/news/434534/
https://fa.wikipedia.org/wiki/
https://birjand.ac.ir/fa/page/3475/
https://www.dw.com/fa-af/
https://www.moheb.com/
