0

مروری بر اسامی و القاب حضرت زهرا (س)

 
hosinsaeidi
hosinsaeidi
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : بهمن 1394 
تعداد پست ها : 17258
محل سکونت : کرمانشاه

مروری بر اسامی و القاب حضرت زهرا (س)

 

مروری بر اسامی و القاب حضرت زهرا (س)

مروری بر اسامی و القاب حضرت زهرا (س)
رسول خدا صلی الله علیه و آله به تناسب ابعاد متعدد شخصیتی فاطمه سلام الله علیها او را به اسامی و القاب متعددی می نامید که همه آنها زیبایند و غرور آفرین، رنگ مکتب و اندیشه اسلامی دارند و هر کدام به مناسبتی و در جائی به کار می رفته اند و یا نوعی از حالات و صفات فاطمه سلام الله علیها را نشان می دادند. در اینجا به مهم ترین اسامی، القاب و کنیه های بانوی دو عالم حضرت فاطمه سلام الله علیها اشاره می شود.
 
منبع : اختصاصی حوزه نت ,

نامگذاری

اسم به معنی نشانه و اسم گذاری نوعی نشانه گذاری است. از نظر علمی نوع اسم در شخصیت حال و آینده فرد بسیار مؤثر است و از نظر روان موجب نوع احساس نیک یا بد، حرکت یا رکود، رشد یا انحطاط است و به همین خاطر در اسلام راجع به آن توصیه های بسیاری شده است.

مثلاً اسلام خواسته است برای فرزندان نامی را برگزینند که سازنده و رشد دهنده باشد، وابستگی او را به مکتبی و اندیشه ای نشان دهد، موجب احساس غرور و سرافرازی او در حال و آینده باشد، او را به موضعگیری ویژه و مثبتی وا دارد، حتی در مواردی خط فکری و سیاسی آدمی را در حفاظت و احیای یک اندیشه نشان دهد.

رسول خدا به تناسب ابعاد متعدد شخصیتی فاطمه سلام الله علیها او را به اسامی و القاب متعددی می نامید که همه آنها زیبایند و غرور آفرین، رنگ مکتب و اندیشه اسلامی دارند و هر کدام به مناسبتی و در جائی به کار می رفته اند و یا نوعی از حالات و صفات فاطمه سلام الله علیها را نشان می دادند.

القاب و اسامی حضرت زهرا (س)

امام صادق علیه السلام فرمود: ان لفاطمة تسعة اسماء عند الله عزو جل. برای فاطمه سلام الله علیها در نزد خدا نه اسم است: فاطمه، و الصدیقه، و المبارکه، و الزکیه، و الراضیه، والمرضیه، و المحدثه، و الزهراء و الطاهره.[1]

در شرح و توضیح این اسماء گفته اند او:

- «فاطمه» است زیرا که از شر و از دوزخ بریده است.

- «طاهره» است یعنی پاک و پاکیزه از نقایص و صفات ناپسند.

- «زکیه» است یعنی رشد یافته و رشد یابنده در جنبه کمالات و خیرات.

- «مبارکه» است یعنی صاحب خیر و برکت در علم و فضل و کمالات و نسل.

- «صدیقه» است یعنی بسیار راستگو و درست.

- «راضیه» است یعنی خشنود به رضای حق و تسلیم در راه او.

- «مرضیه» است یعنی مورد پسند خدا و اولیای او.

- «محدثه» است یعنی زنی که فرشته الهی با او سخن می گوید.

- «مطهره» است یعنی از هر آلودگی و پلیدی دور است.

نام های دیگری هم بر اساس روایات، برای او ذکر کرده اند که اهم آنها عبارتند از:

- «زهراء» یعنی کسی که از او نور و درخشندگی متجلی می شود، فروغ تابان معرفت، نمونه روشن خداپرستی است و نُوُرها اشتقّ مِن نور عظمة اله.

- «معصومه» یعنی محصوره از گناه.

- «بتول» یعنی کسی که حیض نشود. التی لم ترحمرة قط.[2]

- ابن اثیر در النهایه گوید بدان علت بتولش خواندند که از زنان عصر خود به حسب فضیلت و تقوا و نسب منقطع و ممتاز بود و هم به دلیل انقطاعتش از دنیا و اتصالش به منبع سرمدی.

- «منصوره» یعنی کسی که یاری می شود (به قصاص قاتل فرزندش).

- «حصان» یعنی کسی که عفیف است و پاکدامن.

- «حره »یعنی کسی که آزاد از وابستگی به خاک و رمل و شوائب آن است.

- «عذرا» یعنی بکر و باکره.

- «هانیه» یعنی مهربان در حق شوهر.

- «شفیعه» یعنی دارنده مقام شفاعت.

از القای وارده معلوم می شود که انتخاب القاب و کنیه ها برای دختر پیامبر با مسما و دارای بار معنایی دینی و الهی برخوردار است. القاب حضرت خود درس آموز و جهت دهنده است. و سزاوار است شیعیان و خاندان شیعی برای فرزندان از اینگونه نام ها و القاب گزینش کنند. و با خلق خوی اهل بیت علیهم السلام آشنا و تربیت کنند.

نام فاطمه سلام الله علیها

در میان اسامی متعددی که برای اوست نام فاطمه سلام الله علیها از همه معروف تر و به گوش ها آشناتر و در کتب اسلامی ذکر این نام بیشترین است. در مورد معنی و وجه تسمیه اش گفته اند: او فاطمه سلام الله علیها - است:[3]

لانها فطمت عن الطمت، بدان خاطر که از آزار حیض بازداشته شده است.

لانها فطمت عن الشر، زیرا که او از شر بریده و جداست.

لانها فطمت عن الخلق، زیرا که او از مردم بریده شده.

لانها فطمت محبیها عن النار، زیرا که دوستدارانش از آتش دوزخ دور و برکنارند.

لانها فطمت و شیعتها عن النار، زیرا که او و شیعیانش از آتش دور و برکنارند.

لان الخلق فطموا عن کنه معرفتها، زیرا که مردم از کنه معرفتش بازداشته شده اند.

لانها فطمت عن ماسوی الله، زیرا که او از غیر خدا بریده است.

امام صادق علیه السلام فرمود: لقد فطمها بالعلم و عن الطمث فی المیثاق - فسماها فاطمة - ثم قال انی فطمتک بالعلم و فطمتک بالطمث[4] خداوند او را با علم و دانش درآمیخت و از شکول در پیمان بازداشت او را فاطمه - سلام الله علیها - نامید و فرمود تو را از کسب دانش اکتسابی بازداشتم و از پلیدی ها دور نمودم.

کنیه ها و تعابیر

برای فاطمه سلام الله علیها کنیه هائی است و کنیه ها در دنیای گذشته تقریباً نقش نام خانوادگی امروز را برای افراد ایفا می کرده اند این کنیه ها متعددند و هر کدام به مناسبتی و در بیان شأنی از فاطمه سلام الله علیها بکار می رفته اند.

- برخی از آنها در رابطه با انتساب او به فرزندان اوست مثل: ام الحسن، ام الحسین، ام المحسن، ام الائمه، ام السبطین، ام الازهار.

- برخی دیگر دارای رنگ جامعه و اجتماعند مثل: ام المومنین، ام الایتام، ام النساء، ام الامه.

- بعضی در رابطه بافضائل اوست مثل: ام العلوم، ام الخیره، ام الفضائل.

- و بعضی هم در انتساب او به پدرش مثل: ام ابیها (مادر پدرش).[5]

تعابیری هم که از او در دست است همگی زیبا و در خور شأن اوست از جمله:

- فاطمه سلام الله علیها لطیفه ای از عالم لاهوت است، فاطمه سلام الله علیها مظهر زنی کامل و نمونه انسانیت و فضیلت است، فاطمه سلام الله علیها واجد بوی بهشت است. فاطمه سلام الله علیها ریحانه یا گلی خوش بوست. و به حق که پدر بزرگوارشان و رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرمود: من از فاطمه سلام الله علیها بوی بهشت را می شنوم.

نام ها و القاب

در منابع مختلف روایی و تاریخی امامیه و اهل سنت نام ها و القابی را ذکر کرده اند. چهل نام و لقب مربوط به حضرت زهرا علیهاالسلام که از آیات، روایات، زیارات وادعیه برگرفته شده اند و شایسته و نیکوست که در نامگذاری دختران از آنها استفاده شود، به ترتیب حروف الفبا عبارتند از:

1. اِنسیه؛ 2. بتول؛ 3. حانیه؛ 4. حبیبه؛ 5. حَورا؛ 6. حوریه؛ 7. راضیه؛ 8. راکعه؛ 9. رضیه؛ 10. ریحانه؛ 11. زکیه؛ 12. زهرا؛ 13. زهره؛ 14. ساجده؛ 15. شفیعه؛ 16. شهلا؛ 17. شهیده؛ 18. صابره؛ 19. صدیقه؛ 20. طاهره؛ 21. طیبه؛ 22. عذرا؛ 23. عزیزه؛ 24. فائزه؛ 25. فاطمه؛ 26. کریمه؛ 27. کوثر؛ 28. کوکب؛ 29. مبارکه؛ 30. مُبَشّره؛ 31. محبوبه؛ 32. مُحَدّثه؛ 33. مرضیه؛ 34. مِشکات؛ 35. مُطَهَّره؛ 36. معصومه؛ 37. منصوره؛ 38. منیره؛ 39. مهدیه؛ 40. وجیهه.

پی نوشت ها


[1] خصال صدوق، ج 2، ص 414.

[2] مجلسی، بحارالانوار ج 23، ص 15.

[3] مجلسی، بحارالانوار ج 43 ص 10.

[4] الزهراء(س)، ص 191.

[5] مناقب ابن شهرآشوب، ج 3، ص 357 و نخبة البیان فی تفصیل سیدة النسوان، ص 86

پنج شنبه 25 دی 1399  9:13 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها