البته جشنها با ورود اسلام به ایران رنگ و بوی دیگری به خود گرفتند و با همسانسازی روزهای نیک مانند میلاد پیامبر، امامان و ائمه اطهار، در عین حفظ شالوده دینی خود در قالب فرهنگ ایرانی – اسلامی تغییر شکل دادند. البته باتوجه به آنکه میلاد ائمه و پیامبر بر اساس تقویم قمری محاسبه میشود، اعیاد اسلامی در طول سال شمسی تغییر تاریخ میدهند با این وجود، با شکوه و بزرگ برگزار میشود. در این میان شاهد برگزاری جشنهایی در شب میلاد امام رضا(ع)، امام حسن عسگری(ع)، حضرت زینت(س) و سایر ائمه اطهار و اهل بیت پیامبر(ص) هستیم.
بر این اساس شاهد برگزاری هفته وحدت هستیم که به مناسبت میلاد پیامبر برگزار میشود. از ۱۲ ربیع الاول هجری قمری (روز میلاد حضرت محمد (ص)به روایت اهل سنت) تا ۱۷ ربیع الاول (میلاد آن حضرت به روایت شیعیان) را به نام هفته وحدت نامگذاری کردند. هر ساله جشنهای باشکوهی برای گرامیداشت این ایام همراه با مولودی خوانی برگزار میشود. مراسم مولودی خوانی به شکلی است که اشعاری با نثر زیبا در وصف حضرت محمد(ص) همراه با نوای دف و طبل خوانده میشود و جمع حاضر نیز بعضی از مصراعها را تکرار میکنند.
همچنین اعیاد شعبانیه با سالروز ولادت حضرت امام حسین(ع) و روز پاسدار آغاز و با میلاد حضرت ابوالفضل العباس و حضرت امام زین العابدین(ع) ادامه مییابد. نیمه شعبان نیز مصادف با سالروز ولادت امام دوازدهم حضرت مهدی(عج) است که با چراغانی خیابانها و مولودی خوانی و جشن سرور در کوچه و خیابانها همراه است.
از دیگر جشنهای ایران – اسلامی میتوان به تولد حضرت فاطمه زهرا(س) اشاره کرد که در بیستم جمادی الاخره جشن گرفته میشود. این روز در ایران به عنوان روز زن و روز مادر نامگذاری شده و هدایایی برای بانوان گرفته میشود و از آنها قدردانی میشود.
تولد امام علی(ع) نیز در سیزدهم رجب از مهمترین جشنهای شیعیان است و به نام روز پدر نامگذاری شده است و در این روزها آقایان هدایایی دریافت میکنند و از آنها تقدیر میشود.
مبعث و معراج پیامبر اسلام (ص) در ۲۷ رجب جشن گرفته میشود. خیابانها آذین بسته میشوند و مولودی خوانی انجام میشود.
ماه رمضان نیز ماهی خاص برای مسلمانان به حساب میآید. در این میان نه تنها این ماه به عنوان ماه مهمانی خدا به حساب میآید بلکه عید فطر یا عید صغیر که مصادف با پایان رمضان و اول شوال است با کامل شدن ماه، جشنی بزرگ به مناسبت یک ماه روزهداری و عبادت برگزار میشود. این عید را با عناوین متعدد دیگری مانند عید رمضان، عید روزه گشادن مینامند. این جشن معمولا یک روز است اما سه روز را تعطیل اعلام میکنند.
عید قربان یا عید کبیر، جشن بزرگی است که در دهم ذیحجه برگزار میشود. بنابر روایات اسلامی، در این روز خدا به ابراهیم خلیل فرمان داد تا فرزندش اسماعیل را قربانی کند. او اسماعیل را به قربانگاه برد ولی جبرئیل همراه با «قوچی» نازل شد و ابراهیم آن را به جای اسماعیل قربانی کرد. سنّت قربانی در روز عید قربان در سرزمین منا به یاد آن رخداد است. مسلمانانی که برای حج، به زیارت خانه خدا میروند، طبق شروطی وظیفه دارند در منا قربانی کنند.
عبادت در شب و روز عید قربان بسیار سفارش شده و احیای شب عید قربان به دعا، نماز و نیایش فضلیت فراوانی دارد. در روز عید قربان اعمالی مانند غسل، نماز عید قربان، قربانی کردن، زیارت امام حسین(ع) و خواندن دعای ندبه، مستحب است. روزه گرفتن در عید قربان مانند عید فطر بر اساس منابع دینی حرام است.
عید غدیر از دیگر اعیاد مسلمانان است که هر سال جشن گرفته میشود. از زمان آل بویه به این سو، شیعیان روز هجدهم ذیحجه را به عنوان روز اعطای منصب و اعلام وصایت علی(ع) که به دست پیامبر(ص) در بازگشت از حجة الوداع صورت گرفت جشن میگیرند. برقراری پیوندهای برادرخواندگی یا خواهرخواندگی ایمانی در میان شیعیان در این عید معمول بوده است.
در این میان برخی از جشنهای ایران باستان همچنان در میان اقشای مختلف جامعه و بخصوص اقلیتهای مذهبی اجرا میشود که از آن جمله میتوان به جشن مهرگان، تیرگان، سده، سپندارمذگان و ... اشاره کرد. البته طی سالهای گذشته با افزایش آگاهی عموم جامعه نسبت به فلسفه برگزاری جشنها در ایران باستان و علاقه نسل جوان برای حفظ و احیای سنتهای گذشتگان شاهد رونق جشنهای ایران باستان هستیم که در کنار جشنهای شیعیان برگزار میشوند.
