خوانسار با مساحتی حدود 892 كیلومتر مربع
از جمله شهرستانهای استان است كه در منتهیالیه غربی استان واقع شده و از
سمت شمال و شرق به شهرستان گلپایگان و از جنوب و غرب به شهرستان فریدن
(داران) و از جنوب شرقی به شهرستان تیران و كرون محدود است بنابر سرشماری
مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان خوانسار در سال ۱۳۸۵ برابر با ۳۲۵۱۵ نفر
بوده است
نام
نام خوانسار به صورت خونسار بوده
که به معنی چشمهسار است. خان، خانی و خُن در فارسی به معنی چشمه است که
واژه کردی کانی (چشمه) نیز با آن همریشهاست.
اماكن تاریخی
مدرسه مریم بیگم صفوی
مدرسه مریم بیگم صفوی، در سال 1106 هـ .ق
مقارن سلطنت شاه سلیمان صفوی ساخته شده و سپس به دست میرزا محمد تقی خان
مرمت گردیده است. این مدرسه حدود 1500 مترمربع مساحت دارد و در سال 1354
هـ .ش به همت مرحوم آیت اله العظمی حاج سید حسین علوی مرمت گردید. این
مکان به نام حوزه علمیه علوی نیز مشهور است.
مسجد جامع
با مساحتی حدود 3 هزار متر و 350 سال
قدمت در جنوب شرقی شهر خوانسار قرار دارد. این مسجد از آثار دوران صفویه و
در سال 1147 به دست شهریارالملك، آقا صانع ساخته شده، محراب این بنا با
گچبری نفیس و درب شمالی تاریخی آن با منبتكاری زیبا از جمله دیدنیهای
این بناست.
منزل حبیبی ها
خانه حبیبی ها با سر دری باشکوه، از
گذشته ای پر افتخار خبر می دهد و با معماری بسیاز زیبا و کم نظیر توجه
بینندگان و صاحبان ذوق و هنر را به خود جلب می کند. تا کنون همه ساله در
ایام محرم مراسم عزای حسینی در این خانه تاریخی برگزار می شود و به نام
حسینیه حبیبیها نیز شهرت دارد.
تپه آریاییها
این تپه واقع در روستای رحمتآباد در 35
كیلومتری شمال شرق شهرستان خوانسار قرار دارد كه مربوط به دوره آریاییها
و قدمتی حدود 8هزار سال است. این تپه تاریخی به دلیل زندگی اقوام پیشین در
غارهایی كه در دل این تپه تاریخی كنده شده شهرت دارد. در زیر این تپه
تاریخی اغلب غارها كه محل زندگی انسان بوده به هم وصل است و هنوز آثاری از
دربهای سنگی و ... در این تپه موجود است.
خانه ابهری
خانه ابهری واقع در محله ی تاریخی رئیسان
با حیاط مرکزی و اتاقهایی درچهار ضلع آن با گچبری و معماری بی نظیر متناسب
با وضعیت آب و هوای کوهستانی ساخته شده است. در سالهای اخیر این بنا توسط
شهرداری خریداری و توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خوانسار در حال
مرمت و بهسازی می باشد.
بقعه پیر (باباپیر) شیخ اباعدنان
این بقعه از قدیمی ترین آثار تاریخی
خوانسار بوده که در پارک سرچشمه واقع است و متعلق به شیخ اباعدنان، از
اولین پایه گذاران مذهب جعفری در اوایل قرن هفتم در اطراف اصفهان تا
لرستان و خوزستان می باشد. شیخ اباعدنان به درجه ای از علم و معرفت و کمال
رسیده بود که علمایی چون شیخ صفی الدین اردبیلی از محضر او کسب فیض می
نمودند.
آتشكده هیكل
واقع در دامنه كوه هیكل خوانسار كه اثری
از آتشكدهای كه زرتشتیان در آن به عبادت میپرداختند. این مكان در جاده
خوانسار - گلپایگان قرار دارد.
