بفرمایید مهمانی خداپسندانه

هر کس مهمان را گرامی دارد، گویا هفتاد پیامبر (ص) را گرامی داشته است.

۲۳ آبان ۱۳۹۸ 21 34 KB 1 0

بفرمایید مهمانی خداپسندانه

برخلاف تصور برخی که مهمان را مایه زحمت و دردسر می دانند، در روایات دینی، برکات دنیوی و اخروی فراوانی برای مهمان شمرده شده است. از آن جایی که مهمانی از مهم ترین مصادیق صله رحم به شمار می رود، مرور آداب مهمانی در اسلام ما را در رقم زدن یک مهمانی خداپسندانه یاری می دهد:

پذیرایی می کنم قربه الی الله؛ میزبان به قصد خیر و الهی مهمان داری کند نه با نیت هایی غیرالهی مانند کسب شهرت، فخرفروشی به دیگران، سوء استفاده از مهمان و ...

روی چشم؛ از جمله وظایف میزبان در قبال مهمان تکریم او است. پیامبر (ص) در حدیثی اکرام مهمان را برابر با اکرام انبیاء بیان کرده اند: «هر کس مهمان را گرامی دارد، گویا هفتاد پیامبر را گرامی داشته و هرکس درهمی به مهمان انفاق کند گویا یک میلیون دینار در راه خدا انفاق کرده است.»

تکریم، مفهومی کلی است که در برخورد توأم با گشاده رویی و لبخند، گفتار و رفتار توأم با احترام و ارزش گذاری مصداق می یابد. آگاهی از زمان رسیدن مهمان، پیشواز رفتن برای او، گرفتن چمدان و وسایل همراه مهمان و حمل آن ها، مقدم داشتن در ورود به منزل، جفت کردن کفش های او، راهنمایی و معین کردن بهترین جای منزل برای نشستن و اقامت او و ... می تواند مصادیق اکرام به مهمان باشد.

با تمام توان؛ یکی از توصیه های دینی به میزبان این است که تا اندازه توان، خوب از مهمان پذیرایی کند. یکی از توصیه های جالب در این باره این است که: «اگر ناگهان برادر مسلمانت به خانه ات آمد، به آن چه موجود است اکتفا کن؛ ولی اگر او را رسماً دعوت کردی، زحمت بکش و او را آبرومندانه، پذیرایی کن.»[1]

اگر ناگهان برادر مسلمانت به خانه ات آمد، به آن چه موجود است اکتفا کن

نکته بسیار ظریفی که در روایات دینی درباره پذیرایی از مهمان نقل شده، این است که میزبان نباید از مهمان خود حتی اگر ناخوانده و سرزده باشد، بپرسد که چیزی میل دارد یا نه؛ بلکه بدون سؤال از او پذیرایی کند.

فرار از تبذیر؛ میزبان در تهیه غذا باید اندازه نگه دارد و آن قدر غذا و خوراکی تهیه نکند که خورده نشده و دور ریخته شود. در قرآن کریم از تبذیر نهی شده است. تبذیر یعنی نعمتی استفاده نشود و تباه و ضایعگردد. غذاهایی که زیاد از حد و اندازه تهیه و سپس در سطل زباله ریخته می شود نمونه بارز آشکار و تبذیر است.

همراه و هم قدم او؛ تنها گذاشتن مهمان امر مطلوبی نیست. میزبان باید خود را همراه و هم قدم مهمان نشان دهد. برای همین گفته اند: شایسته است که میزبان با مهمان بر سر سفره غذا بخورد و پیش از آن که مهمان کنار برود، دست از غذا خوردن نکشد.

شما بفرمایید بنشینید؛ میزبان باید توجه کند که مهمان خود را به کار نگیرد؛ زیرا این کار خلاف اصل تکریم مهمان است. ابن ابی یعفور می گوید: «در خانه امام صادق (ع) مهمانی را دیدم؛ روزی او برای انجام کاری برخاست، حضرت به او اجازه نداد و شخصاً آن کار را انجام داد و فرمود: رسول خدا (ص) از به کار گرفتن مهمان، نهی فرموده است.»

تحمیل ممنوع؛ وظیفه دیگر، وانداشتن مهمان به انجام کارهایی است که تمایل به انجام شان ندارد. گاه میزبان، کاری را که خود به انجامش علاقه دارد، به گمان آن که مهمانش نیز آن را دوست دارد، از او می خواهد و بدین ترتیب او را در رودربایستی قرار می دهد. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «مهمانت را به انجام چیزی که برای او سخت است، وادار نکن.»[2]

منبع: نشریه خانه خوبان (121)، هادی رمضان پور

پی نوشت ها:

[1] . بحار الانوار. ج15. ص241.

[2] . مکارم الاخلاق طبرسي، 1412ق، ص 135