معجزه دو نیم شدن ماه
آیه نخست سوره قمر به معجزه بزرگ شق القمر اشاره دارد كه هم دليلى است بر قدرت خداوند بزرگ بر هر چيز و هم نشانه اى است از صدق دعوت پيامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله)
معجزه دو نیم شدن ماه
در روایات آمده است: «مشركان نزد رسول خدا (ص) آمدند و گفتند: اگر راست مىگويى و تو پيامبر خدايى ماه را براى ما دو نیم كن! فرمود: اگر اين كار را كنم ايمان مىآوريد؟ عرض كردند آرى- و آن شب، شب چهاردهم ماه بود- پيامبر (ص) از پيشگاه پروردگار تقاضا كرد آنچه را خواسته اند به او بدهد ناگهان ماه به دو نیم شد، و رسول اللَّه آنها را يك يك صدا مى زد و مى فرمود: ببينيد».(1)
لذا در آیه نخست سوره قمر به معجزه بزرگ شق القمر اشاره دارد كه هم دليلى است بر قدرت خداوند بزرگ بر هر چيز و هم نشانه اى است از صدق دعوت پيامبر گراميش. مى فرمايد: «قيامت نزديك شد و ماه از هم شكافت»! (اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ).
شكافتن ماه خود دليلى است بر امكان به هم ريختن نظام كواكب و نمونه كوچكى است از حوادث عظيمى كه در آستانه رستاخيز در اين جهان رخ مى دهد، چرا كه تمامى كواكب و ستارگان و زمين در هم مى ريزند و عالمى نو به جاى آن ها ايجاد مى شود. گرچه بعضى از كوتاه نظران اصرار دارند كه اين معجزه را طورى توجيه كنند كه از صورت يك خارق العاده خارج شود، چنان كه گفته اند: آيه فوق از آينده خبر مى دهد، و مربوط به «اشراط ساعت» يعنى حوادث قبل از قيامت است، ولى قرائن متعددى در آيه وجود دارد كه تاكيد بر وقوع يك اعجاز مىكند.
در علوم روز از سؤالات مهمى كه در اين بحث مطرح است اين است كه وقوع انشقاق و شكاف در اجرام آسمانى اصولا امكان دارد؟ يا اينكه علم آن را به كلى نفى مىكند؟ پاسخ اين سؤال با توجه به مطالعات و اكتشافات دانشمندان فلكى چندان پيچيده نيست، زيرا اكتشافات مى گويد: چنين چيزى نه تنها محال نيست، بلكه بارها نمونه هاى آن مشاهده شده، هر چند در هر كدام عوامل خاصى مؤثر بوده است.
به تعبير ديگر: كرارا در دستگاه منظومه شمسى و ساير كرات آسمانى انشقاق ها و انفجارهايى روى داده است. اما در اينكه شق القمر در مكه و قبل از هجرت پيامبر ص واقع شده در ميان مفسران و روات حديث بحثى نيست، ولى از بعضى روايات استفاده مى شود اين امر در آغاز بعثت پيامبر (ص) بوده است. در حالى كه از بعضى ديگر برمى آيد كه اين امر نزديك هجرت و در اواخر دوران مكه روى داده است، آن هم بنا به تقاضاى حقيقت جويانى بود كه از مدينه خدمت پيامبر ص آمدند و در عقبه با او بيعت كردند.
و نيز در بعضى روايات مى خوانيم كه علت پيشنهاد «شق القمر» به پيامبر (ص) اين بود كه مى گفتند سحر در امور زمينى اثر مى گذارد، ما مى خواهيم مطمئن شويم كه معجزات محمد (ص) سحر نيست. حتى جمعى از متعصبان لجوج بعد از ديدن اين معجزه بزرگ گفتند ما قبول نخواهيم كرد مگر اينكه كاروان هاى شام و يمن فرا رسند، و از آن ها سؤال كنيم: آيا آن ها در مسير خود چنين چيزى را ديده اند، اما هنگامى كه مسافران گفتند ديده ايم باز ايمان نياوردند! .
البته اين معجزه بزرگ همانند بسيارى از معجزات ديگر در تواريخ و روايات ضعيف با خرافاتى آميخته شده كه چهره آن را در نظر انديشمندان دگرگون ساخته است، مانند فرود آمدن قطعه اى از ماه به روى زمين، ولى بايد با دقت اين خرافات را از آن جدا كرد تا چهره اصلى معجزه كه جنبه علمى دارد لوث نشود.
علی کفشگر فرزقی
منبع:تفسير نمونه، ج23، ص: 8 و 12
-----------
پی نوشت:
1. بحار الأنوار (ط - بيروت)، محمد باقر مجلسی، ج17، ص: 347
