نمونه های انواع فرایند واجی:
1- هنگ کنگ : هن کنگ ( کاهش )
2- بد جنسی : بجّنسی (ادغام )
3- از زبان : ازّبان( ادغام )
4- ترجیع بند : ترجی بند ( کاهش )
5- به دور افتم : به دورفتم ( کاهش )
6- روشن بینی : روشم بینی( ابدال )
7- می نماید: ی +ــَــ د « صامت میانجی » (افزایشی )
8- درون مایه : درومّایه ( ابدال و ادغام )
9- این موضوع : ایمّو ضوع ( ابدال و ادغام )
10- مباحث جنبی : مباحث جمبی ( ابدال )
11- دل آگاهی : دلاگاهی( کاهش )
12- آموزش های اجتماعی : ی صامت میانجی ( افزایش ) اشتماعی ( ابدال )
13- نَمی برم : نِمی برم ( ابدال مصوت )
14- خویشتن دوست نباشم : دوس نباشم ( کاهش )
15- بنِشین : بشین ( کاهش ) یا بنشین ( کاهش مصوت نِ)
16- آزادتر : آزاتّر ( ادغام)
17- یادداشت برداری : یادّاش برداری ( د ادغام و ت کاهش )
تمرین: نوع فرایند های واجی موجود در جمله ها را بگویید.
18- پروردگارا، از خصلت طمع که دنائت آورد و آبرو ببرد به تو پناه می آورم . صحیفه ی سجادیّه حاوی
نیایش های لطیف و زیبا و لبریز از آموزش های اخلاقی و اجتماعی است .
19- مگذار دامن وجودم به پلیدی های گناه بیالاید .
20- در هر حماسه ای ، رویداد های غیر طبیعی ...
21- علاقهَ مند( ابدال مصوت ) علاقِه مند
22- از خود دور می کنیم.( ادغام ) از خودّور می کنیم
23- ای تو به صفات خویش موصوف ( خویش =کاهشی و موصوف = افزایشی « و »)
24- مقصود دل نیازمندان ( نیاز = افزایشی)
25- وانگاه رهی چو موی باریک ( وانگاه = کاهشی و موی = ی افزایشی)
26- سرهنگی دیو کی کند سود( سرهنگی +ی = افزایشی)
27- یک ذره ز کیمیای اخلاص /گر بر مس من نهی شوم خاص ( کیمی +یا +ی = دو افزایشی )
28- تا کی به نیاز هر حواله / بر شاه و شبان کنی حواله ( نی+یاز =افزایشی ) حوالِه و نوالِـه=حوالَه و نوالـَه= ابدال مصوت)
29- بعید از ما قدرت مداران هفت خطه که تو این بازی قهر و آشتی کوتاه بیاییم .( هفت خطه= هف خطه)
ممنون از همراهی شما
