0

پارك ملي گلستان ،ميراثي ارزشمند

 
hoseinfdy
hoseinfdy
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : شهریور 1388 
تعداد پست ها : 342
محل سکونت : اصفهان

پارك ملي گلستان ،ميراثي ارزشمند

 
خطر نابودي زيستگاه‌ها و حيات وحش، آينده انسان را با وضع نامعلومي مواجه كرده است. ممكن است تا 30 سال آينده حدود 5 تا 15 درصد گونه‌ها نابود شوند.
 
 
 

 به عبارت ديگر، ممكن است 15 تا 50 هزار گونه در سال يا 40 تا 140 گونه در روز، يا 1 تا 5 گونه در ساعت از بين بروند. به نظر نمي‌رسد كه اين برآوردها اغراق‌آميز باشند زيرا مركز نظارت پيوسته بر حفاظت جهاني نيز برآورد كرده كه سالانه 22 هزار گونه گياهي و جانوري با خطر انقراض مواجه مي‌شوند. مهم‌ترين عامل در كاهش تنوع زيستي جهاني تجزيه زيستگاه‌ها است و عامل اصلي آغاز تجزيه زيستگاه‌ها احداث جاده‌ها است.

زمين به عنوان خاستگاه انسان و ساير موجودات زنده با دانش كنوني تنها سياره‌اي است كه حيات در آن جريان دارد. شايد به همين خاطر است كه در آغاز هزاره سوم انديشمندان دنيا همصدا با صاحبنظران علوم طبيعي به اين نتيجه رسيدند كه بايد از زمين پاسداري كنيم.

آگاهان علوم محيطي، تنوع زيستي را پايه و اساس حيات در زمين مي‌دانند. متاسفانه اهميت و نقش تنوع زيستي در گذشته طبق عادت و ناآگاهانه يا آگاهانه و از روي عمد ناديده گرفته شده است.

تنوع زيستي يا «زي-گونگي» شامل تنوع گونه‌اي، تنوع اكوسيستمي و تنوع ژنتيكي است. منشأ تنوع زيستي تكامل است. زماني كه ما يك گونه را از بين مي‌بريم، در واقع محصول ميليون‌ها سال زمان و صرف انرژي كه منجر به تكامل آن گونه شده است را از بين مي‌بريم.

نكته اينجاست كه انقراض يك گونه سفري بي‌بازگشت است و همه تلاش‌ها و ثروت‌هاي جهان براي بازگردانيدنش بي‌ثمر خواهد ماند.

مفهوم پارك ملي، طبق كنوانسيون و كنفرانس‌هاي بين‌المللي

پارك‌هاي ملي به اين دليل احداث مي‌شود كه براي استفاده معنوي و بهره‌وري تفرجگاهي عامه مردم اختصاص يابد و جنبه بارز آن زيبايي چشمگير چشم‌اندازهاي آن است.

در كنوانسيون لندن در سال 1933 نيز بر مشاهده آسان حيات وحش و پوشش گياهي طبيعي براي مردم تاكيد شده است.

در كنفرانس آمريكايي پان در سال 1940، آمده است كه پارك‌هاي ملي براي حفاظت و حمايت از مناظر با شكوه و فون و فلور برجسته در سطح ملي احداث شده و تحت كنترل و بهره‌مندي معنوي عموم قرار مي‌گيرد.

در كنفرانس آفريقا در سال 1968، عنوان شده پارك‌هاي ملي در برگيرنده اكوسيستم‌هاي منحصر به فرد هر سرزمين يا كشور بوده و حفاظت اين اكوسيستم‌ها و همه موجودات زنده آنها به ويژه گونه‌هاي بارز را مورد توجه قرار مي‌دهد.

در كنفرانس دهلي نو در سال 1969، از پارك‌هاي ملي به عنوان منطقه به نسبت وسيعي ياد شده كه از يك يا چند اكوسيستم بكر و دست‌نخورده تشكيل شده و گونه‌هاي جانوري و گياهي و چشم‌اندازهاي زمين‌شناسي و زيستگاه‌هاي آن داراي ارزش‌هاي خاص علمي، آموزشي و تفرجي است.

براساس كنگره كاراكاس، 1992، پارك‌هاي ملي مناطق حفاظت‌شده‌اي هستند كه براي حفاظت از اكوسيستم‌ها و تفرج تحت مديريت قرار مي‌گيرند. به‌طور کلي بايد گفت پارك‌هاي ملي مناطق خشكي يا دريايي طبيعي هستند كه براي اين مقاصد كنار گذاشته مي‌شوند: الف) براي حفظ يگانگي يك يا چند اكوسيستم براي نسل‌هاي حاضر و آتي. ب) فراهم كردن زمينه‌هاي لازم براي استفاده‌هاي معنوي، علمي، آموزشي و تفرجگاهي سازگار با محيط طبيعي و فرهنگ بومي. ج) براي دستيابي به اهداف فوق بايد هرگونه بهره‌برداري يا سكونت زيان‌آور كه موجوديت منطقه را به مخاطره مي‌اندازد از آن حذف و ممنوع گردد.

حضور در ليست قديمي‌ترين پارک‌هاي ملي جهان

پارك ملي گلستان بين 3 استان گلستان، خراسان شمالي و سمنان قرار دارد و ارتفاع آن از 400 متر در تنگ‌راه تا 2411 متر در كوه ديور كجي تغيير مي‌كند. موقعيت جغرافيايي منطقه بين نوار جنگلي جنوب خزر، جنگل‌هاي ارس و استپ‌هاي غرب استان خراسان شمالي تنوع منحصر به فردي از گياهان و جانوران را در پارك ملي گلستان رقم زده است. مساحت پارك ملي حدود 87 هزار و 242 هكتار و محيط آن 147 كيلومتر است.

در مجموع، 14 روستا در حاشيه پارك وجود دارند كه تنگ‌راه در غرب، رباط قربيل در شرق، لهندر در شمال، دشت و بيدك در جنوب آن قرار گرفته‌اند.

پارك ملي گلستان تا قبل از سال 1336 از شكارگاه‌هاي شناخته شده و مشهور كشور محسوب مي‌شد و به جنگل گلستان معروف بود. اين منطقه براي نخستين بار مرداد 1336 به نام «منطقه حفاظت شده آلمه و ايشكي» تحت حمايت كانون شكار قرار گرفت و بهمن 1340 بدون تغيير وسعت بنام «منطقه حفاظت شده آلمه» ناميده شد.

بعد از تشكيل سازمان شكارباني و نظارت بر صيد در سال 1343، اداره پارك‌هاي وحش به اين سازمان واگذار شد. شهريور 1350 محدوده‌اي از شرق پارك به نام منطقه حفاظت شده قرخود با وسعت 34 هزار هكتار به آن الحاق گرديد. سال 1353 پس از اصلاح قانون شكار و صيد با تغيير عنوان «پارك وحش» به «پارك ملي»، اين منطقه نيز به پارك ملي تبديل شد.

در سال 1355 هر دو منطقه در هم ادغام و به صورت منطقه‌اي يكپارچه با وسعت 125 هزار و 895 هكتار به نام پارك ملي تحت حفاظت قرار گرفت. پس از سال 1357 منطقه حفاظت شده قرخود مجددا از پارك ملي جدا شد و از آن پس تاكنون با وسعت 91895 هكتار به نام «پارك ملي گلستان» تحت حفاظت قرار گرفته است و در سال 1977 به عنوان ذخيره‌گاه زيست كره انتخاب و به پروژه شماره 8 برنامه انسان و كره مسكون يونسكو اهدا شد.

باتوجه به اين‌كه بيش از 50 درصد مناطق تحت حفاظت در بخش عمده‌اي از جهان بعد از سال 1982 احداث شدند مي‌توان پارك ملي گلستان را يكي از قديمي‌ترين پارك‌هاي ملي جهان نيز بشمار آورد.

پارك ملي گلستان آخرين حد گستره لكه داغ قفقاز است. اين منطقه چه از نظر قدمت و چه از نظر تنوع زيستي در لكه داغ قفقاز بي‌نظير است.

اصطلاح «لكه داغ» نخستين بار توسط نورمن ماير

به دليل شرايط اقليمي و توپوگرافي متنوع ايران و وجود گونه‌هاي بوم‌زاد زياد و تهديد و تخريب گسترده 2 بخش از كشورمان به شبكه جهاني نقاط داغ پيوسته است. اولي لكه داغ قفقاز

در آغاز براساس تمركز بر گياهان آوندي 18 منطقه در جهان به عنوان لكه داغ معرفي شد. نورمن ماير و همكارانش در سال 2000 ميلادي با معيار قرار دادن گياهان و 4 طبقه از مهره‌داران شامل پستانداران، پرندگان، خزندگان و دوزيستان اين تعداد را به 25 رساندند و اكنون به 34 لكه داغ در سطح جهان رسيده است.

ابتدايي‌ترين معيار براي انتخاب يك منطقه به عنوان لكه‌داغ، دارا بودن 1500 گونه گياهي بوم‌زاد است و معيار دوم تهديد است. در معيار دوم منطقه بايد 70 درصد گياهان خود را از دست داده باشد. مهم‌ترين يافته آقاي ماير و همكارانش اين بود كه 25 لكه داغ شناخته شده در جهان بيش از 133 هزار گونه گياهي يعني 44 درصد از كل گياهان آوندي كره زمين را در خود جاي داده‌اند، همچنين اين 25 منطقه داراي 9645 گونه مهره‌دار هستند كه 35 درصد كل گونه‌هاي كره زمين را شامل مي‌شود.

ارزش‌هاي زيست محيطي و اكولوژيكي اين منطقه باعث شده است تا اين منطقه به يكي از باارزش‌ترين نواحي زيست محيطي كشور تبديل شود. اين ارزش‌ها ضرورت‌هاي جدي در خصوص محافظت از چنين مناطقي را به وجود مي‌آورد.

(Norman Myers) در سال 1988 ابداع شد. اين اصطلاح به مناطقي گفته مي‌شود كه هم داراي تعداد زيادي گونه بوم‌زاد هستند و هم توسط فعاليت‌هاي انساني تهديد و تخريب مي‌شوند. اين مناطق در سطح جهاني به مراقبت‌هاي ويژه حفاظتي و حفاظت فوري نياز دارند و از اين نظر هميشه مطرح بوده و هستند. است كه جنگل‌هاي ارسباران و جنگل‌هاي هيركاني شمال ايران را شامل مي‌شود و دوم، لكه داغ ايران و آناتولي است كه غرب و شمال غرب ايران رشته كوه‌هاي زاگرس، البرز تا كوه‌هاي كپه‌داغ در شمال شرق ايران را شامل مي‌شود

منبع: انجمن طرح سرزمين ، انجمن فعال ايراني در حوزه تنوع زيستي

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

{{ یک درخت می تواند آغاز یک جنگل باشد }}

{{ One tree can start a forest }}



 

پنج شنبه 23 دی 1389  3:56 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها