برخورد با ترس کودکان

بعضی‌از پدر و مادرها اگر کودک از چیزی میترسد ، او را بیشتر با آن رو به‌رو می‌کنند و معتقدند که کودک باید با آن عادت کند تا ترسش بریزد. به‌طور مثال ، کودک سه ساله ای که‌از آسانسور می‌ترسید ، مادرش او را به‌زور داخل آسانسور می‌کشید یا پدری با وجود ترس و وحشت زیاد کودک‌از آب ، او را ناگهان‌در آب می‌انداخت و یا کودکی‌که از گاو می‌ترسید ، پدرش او را به‌دامداری می‌برد.
این کارها نه فقط کمکی به‌حل مشکل نخواهد کرد ، بلکه موجب تشدید ترس و وحشت کودک خواهد شد و رهای کودک از ترس و ترسیدن را مشکل تر خواهد کرد. پدر و مادر نباید کودک را به‌چیزی که‌از آن میترسد ، نزدیک کنند. کودک بدون این عمل ، دیر یا زود بر ترس خود مسلط خواهد شد.
هر چه کودک بزرگتر شود ، همه چیز در نظر او تغییر می‌کند و کودک به‌کیفیت آنها پی خواهد برد و ترس او از بین خواهد رفت و پس‌از مدتی نیز به‌آنچه که‌قبلا از آن می‌ترسیده است ، بیشتر علاقمند می‌گردد.
مدت زمانی‌که کودک باید از شیئی که‌از آن می‌ترسد ، دوری کند ، بستگی به‌شدت ترس او و همچنین شخصیت کودک دارد. در برخی مواقع این مدت کوتاه و در بعضی مواقع طولانی است ، بنابراین زمانی‌که طول می‌کشد تا کودک به‌آن نزدیک شود و علاقمند گردد نیز تفاوت خواهد داشت.
خانم ماری کاور جونز در مورد ترس کودکان آزمایش جالبی انجام داده است . او کودکی را که از خرگوش می‌ترسید در انتهای اتاق بزرگی قرار داد و هنگامی‌که کودک گرسنه بود ، خرگوش را در انتهای دیگر اتاق قرار داد و به‌کودک غذا داد.
سپس خرگوش را یک گام به‌کودک نزدیک کرد و دوباره به‌کودک غذا داد. بدین ترتیب غذا دادن به‌کودک سبب شد که به‌تدریج ترس کودک از خرگوش کم شود و حتی او را لمس کند. این روش را ترس زدایی تدریجی می‌نامند.
اگر کودک‌از چیزی میترسد ، پدر و مادر چه باید بکنند؟
قبل‌از هر چیز ، پدر و مادر نباید از ترس کودک نگران باشند و حتی ترس های شدید کودک ، دلیل اختلال روانی و هیجانی او نیست و نباید به‌آن اهمیت دهند. موقعی‌که کودک‌از چیزی می‌ترسد ، پدر و مادر باید او را در بغل بگیرند و با نوازش و صحبت کردن به‌او اطمینان دهند که چیزی‌که باعث ترسش شده است ، او را اذیت نخواهد کرد.
در کودکان کوچک ، دلیل و منطق دور از فهم کودک است ، مخصوصا زمانی که کودک دچار ترس و هراس شده است . اگر کودک به‌حد کافی بزرگ شده است ،در هر نوبتی‌که او از چیزی می‌ترسد ، پدر و مادر باید برای او به‌طور ساده قابل فهم توضیح دهند که کودک قدرت و توانایی پیدا کند ، به‌طوری که‌پس‌از مدتی اگر خواهر یا برادرش از همان چیز بترسد به‌آنها خواهد گفت که آن چیز ترسی ندارد ،در نتیجه کودک خود درک خواهد کرد که موضوعی‌که او از آن می‌ترسیده است ، حقیقت ندارد.
به‌طور مثال کودکی که خود از تاریکی می‌ترسیده است به‌خواهر و برادر بزرگتر خود می‌گوید : (( تاریکی که ترس ندارد )). موقعی‌که کودک‌از چیزی می‌ترسد ، به‌او نخندید و او را مسخره نکنید و ترس او را نزد همسالانش و دیگران بیان نکنید و او را خجالت ندهید و خوار نکنید.
رفتار شما باید با شکیبایی و متانت همراه باشد ، تصور نکنید که‌ترس او بچه گانه است و با او بچه گانه رفتار نکنید . همان طوری‌که ذکر شد کودک را با فشار و زور با موضوع ترس رو به‌رو نکنید و تا زمانی که او آمادگی پیدا نکرده است او را از آنچه می‌ترسیده است ، دور کنید.
اگر از آب می‌ترسد او را نزدیک حوض و استخر و حتی دریا نبرید.از طرف دیگر کودک باید با واقعه های غیرحقیقی که موجب ترس او شده است برخورد کند و به‌آن عادت نماید.
به‌طور مثال کودک ممکن است‌از این‌که در هنگام خواب از پدر و مادر دور باشد و در اتاق دیگر بخوابد ، بترسد. بنابراین پدر و مادر باید کودک را ابتدا در سر سرا ( در حالی‌که در اتاق پدر و مادر باز است ) بخوابانند ، سپس‌در اتاق برادر و خواهرش و بعدا در اتاق جداگانه ی خودش بخوابانند.
پدر و مادر باید به‌کودک بگویند اگر مایل است و از تاریکی میترسد چراغ را خاموش نکند ، یا اگر کودک را در خانه تنها گذارده اند ، ترتیبی دهند که او بتواند با همسایه ها یا با تلفن با پدر و مادر خود تماس و رابطه برقرار نماید.
امکان تماس پیدا کردن به‌کودک اطمینان می‌دهد که‌از تنهایی نترسد . پدر و مادر باید پس از آنکه کودک‌در اتاق خود تنها خوابید و یا در خانه تنها ماند ، به‌او جایزه بدهند و او را تشویق نمایند.
اگر کودک قبلا‌از چیزی می‌ترسیده و اکنون خود مایل است‌که به‌آن نزدیک شود ، پدر و مادر باید برای این کار به‌او کمک کنند. به‌طور مثال ، اگر کودک‌از بلندی می‌ترسیده است و حالا مایل است آن را امتحان کند ، او را به‌محلی که کمی‌بلندی دارد ببرید ، یا اگر قبلا از آتش می‌ترسیده است و حال مایل است ، به‌او اجازه دهید‌که زیر نظر شما شمعی را روشن کند.
منبع : کتاب رفتار پدر و مادر با کودک و نوجوان