در مورد هجرت شبانه پیامبراسلام(ص) ( لیله المبیت) توضیح دهید؟
سالها مشرکان مکه با رسول خدا(ص) مخالفت و کارشکنی کردند و با وجود این که از هیچ کاری مضایقه نکردند نتیجه نیز نگرفتند و کار به جایی رسید که تصمیم گرفتند حضرت را بصورت دسته جمعی ترور کنند تا نهایتا یک نفر قاتل ایشان نباشد و آن عده را از قبایل مختلف انتخاب کردند تا قابل قصاص نباشد. قرار شد شب اول ربیع اول این توطئه را اجرا کنند.
از طرف دیگر، از سال دهم و یازدهم بعثت به بعد، مردم یثرب، خبر دعوت پیامبر(ص) را شنیدند و در سه سال متوالی هنگامی که برای موسم حج می آمدند دیدارهایی با ایشان داشتند. در آخرین دیدار در سال سیزدهم بعثت در عقبه منی، ایشان را به شهرشان یثرب یثرب دعوت کردند. گفتند ما این جا قدرتی نداریم ولی اگر به شهر ما تشریف بیاورید مثل ناموسمان از شما حمایت می کنیم. بنابراین آن فشار وارد شده از طرف مکه و این زمینه مساعدی که در یثرب فراهم شده بود، زمینه هجرت گردید. البته قبلا عده ای از مسلمانان را به یثرب فرستاده بودند و عده معدودی مانده بودند. شب موعود که رسید خداوند متعال بصورت غیبی به ایشان خبر داد و حضرت علی (ع) را که هنوز در مکه بود در بستر خود خواباند و آن روپوش سبزی که معمولا روی خود می گذاشت بر روی حضرت علی(ع) گذاشت. علی(ع) با استقبال از خطر، در بستر رسول خدا(ص) خوابید و رسول خدا(ص) شبانه به سمت غار ثور که در جنوب مکه است حرکت کردند؛ در حالی که اگر می خواست به مدینه برود باید به شمال می رفت. مشرکان تا صبح انتظار کشیدند و هنگامی که هوا روشن شد به داخل اتاق حمله ور شدند. امام علی(ع) روپوش را کنار زد و بیرون آمد و آن ها غافلگیر شدند. هرچه تلاش کردند امام(ع)، محل اختفای پیامبر(ص) را بازگو نکرد و طفره رفت. آن ها فورا افرادی را به سمت شمال یعنی مدینه بسیج کردند. هرچه جستجو کردند نیافتند. البته از ردیاب ها نیز استفاده کردند. ابتدا از سمت جنوب ردپای حضرت را گرفتند و تا نزدیکی های غار آمدند که به امر خدا دهانه غار را عنکبوت تار تنیده بود و این نشانه ای بود که کسی وارد غار نشده است.
حضرت(ص) سه شبانه روز در آن غار اقامت کردند و در این مدت، امام علی(ع) آذوقه و اخبار مکه را برای حضرت فراهم می کردند. نهایتا مرکب برای پیامبر(ص) و همراهانشان که ابوبکر و راهنما و شخص دیگری بود فراهم کرد و پیامبر(ص) شب چهارم به سمت یثرب حرکت کرد. البته مبدا هجرت، از ورود حضرت به مدینه و قبا حساب می شود که در ۱۲ ربیع الاول اتفاق افتاد. بنابراین، شب لیله المبیت، شب ربیع الاول است.
ضمنا در مورد علت این که مشرکان تا صبح را منتظر ماندند دو نقل وجود دارد: یک نقل این است که ابولهب گفت اهل حرمش داخل این جا هستند و اگر شبانه به داخل خانه او بریزید آنها وحشت میکنند و میترسند. نقل دیگر این است که عمدا به تاخیر انداختند تا معلوم شود کار چند نفر است و یک نفر متهم به این کار نشود.
[irp]
منبع: مرکز ملی پاسخگویی؛ پاسخ توسط حجت الاسلام والمسلمین مهدی پیشوایی
