بر اساس آيات و روايات، ويژگيهاي رجعت به شرح زير است:
1- رجعت عمومي نيست، بلکه مخصوص عدهاي از مؤمنان صالح و کافران معاند است و سرسلسلهي رجعت کنندگان انبيا و ائمّهي اطهار(عليهم السلام) و دشمنان آنها هستند. امام صادق (عليه السلام) در بيان اين ويژگي ميفرمايند:
«إنّ الرّجعةَ لَيسَت بِعامّةِ و هي خاصّة ٌ و لايَرجِعُ إِلّا مَن مَحَضَ الإيمانَ مَحضاً أو مَحضَ الشِّرکَ مَحضاً»؛[1] «رجعت امري همگاني نيست، بلکه امري اختصاصي است و تنها کساني رجعت ميکنند که به ايمان خالص يا شرک خالص رسيده باشند.»
2- زمان رجعت مشخص و معين نيست. در حديث آمده است:
«فَلَمّا أخبَرَهم رسول الله ما يکون مِن الرّجعةِ. قالوا متي هذا؟ قال الله عزّ و جلّ: Gقل [يا محمد] إن أدري أقريبٌ ما توعدون أم يجعل له رَبّي أمَداًF»؛[2] «آن هنگام که رسول خدا صلی الله و علیه و آله و سلم مردم را نسبت به وقايع رجعت آگاه کرد مردم از آن حضرت پرسيدند رجعت در چه زماني اتفاق ميافتد؟ خداوند به پيامبرش وحي فرمود: «بگو نميدانم که آنچه وعده داده شده نزديک است و يا آن که خداوند براي آن مدت (طولاني) قرار دادهاست.»[3]
3- رجعت کنندگان با تمام خصوصيات و ويژگيهاي دنيايي خودشان برميگردند.[4]
4- رجعت کنندگان همه از دنيا رفتهاند و بعد از مرگ دوباره زنده شده به دنيا برميگردند و زندگي جديدي را شروع ميکنند.[5]
5- همهي رجعت کنندگان همزمان رجعت نميکنند، بلکه به تدريج برگردانده ميشوند.[6]
6- فرمان رجعت، همانند فرمان ظهور از طرف خداوند متعال صادر ميشود. زيرا جز قدرت بينهايت خداوند، کلام قدرتمندي توان آن را ندارد که مردگان را فرمان بازگشت داده و استخوانهاي پوسيده را زندگي مجدّد ببخشد.[7]
7- افرادي که براي انتقام و تنبيه، رجعت ميکنند، هرگز به ميل و ارادهي خود برنميگردند، زيرا رجعت براي آنها بسيار ذلّتبار و سخت است ولي در مورد مؤمنين رجعت اختياري است. چنانچه در حديثي از امام صادق (عليه السلام) آمده است: «هنگامي که مهدي (عليه السلام) قيام کند، مأمورين الهي در قبر به اشخاص مؤمن ميگويند اي بندهي خدا! مولايت ظهور کردهاست، اگر ميخواهي به او بپيوندي آزاد هستي و اگر بخواهي در نعمت الهي متنعّم بماني، باز هم آزاد هستي.»[8]
__________________________
2. البرهان، بحراني، ج 2 ، ص 408 .
3. جن (72)، 125 .
4. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 53، ص 53 .
5. شيخ مفيد، اوائل المقالات، ص 89 .
6. همان .
7. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 53، ص 103 .
8. خادمي شيرازي، رجعت، ص 18 .
9. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 53، ص 92 .
