وامبت یکی از جانوران قابل توجه گردشگران در زمینه گردشگری حیات وحش است. در ادامه با ما همراه باشید تا وامبت را بیشتر بشناسیم.
وامبت (Wombat)، جانور کیسه داری است که ظاهری شبیه به خرس، خوک و موش دارد! وامبتها جانورانی با ظاهری منحصر به فرد و دوست داشتنی هستند که دائما در حال حفر زمین هستند و با پاهای کوچک و پنجههای بسیار قوی خود برای همین کار ساخته شدهاند. سر این جانوران کوچک و جمع و جور است و پاهای آنها در عین کوچک بودن و کوتاه بودن، نسبتا پهن و عریض است. همانند سایر جانوران کیسه دار، وامبتها هم اندام کیسه مانندی دارند اما کیسه این جانوران تفاوتهایی هم با سایر جانوران کیسه دار دارد. علیرغم شکل ظاهری وامبتها که به جانوران بسیاری شبیه است، باید گفت که نزدیکترین جانور به وامبتها از نظر طبقهبندی جانوری، کوالا است!
از نظر جثه، وامبتها تقریبا به اندازه یک سگ با اندازه متوسط هستند. این جانوران حدود ۷۶ سانتیمتر طول دارند و گونه معمولی این جانوران تقریبا بین ۲۵ تا ۴۰ کیلوگرم وزن دارند. گونه دیگر وامبتها معمولا بین ۱۹ تا ۳۲ کیلوگرم وزن دارند. وامبتها گیاهخوار هستند و فقط از گیاهان تغذیه میکنند. از جمله غذاهایی که برای وامبتها رایج است میتوان به ریشه درختان، برگ درختان، علف و حتی تنه درخت اشاره کرد. در مورد تغذیه وامبتها دو نکته جالب و قابل توجه وجود دارد. نکته اول این است که وامبتها چندان به نوشیدن آب به صورت مستقیم وابسته نیستند و آب مورد نیاز خود را از گیاهانی که میخورند بهدست میآورند. این جانوران میتوانند سالها بدون نوشیدن مستقیم آب زنده بمانند. نکته دوم این است که وامبتها در معده خود آنزیم مخصوصی دارند که به هضم گیاهان سخت کمک بسیاری میکند؛ در نتیجه وامبتها میتوانند غذاهایی را بخورند که بسیاری از گیاهخواران دیگر قادر به هضم آنها نیستند اما این نکته را هم باید مد نظر داشت که هضم غذاهای سخت در معده وامبتها ممکن است تا ۱۴ روز طول بکشد!
وامبتها اکثر فعالیتهای خود را به صورت شبانه انجام میدهند !
اگر بخواهیم وامبتها را در زمینه رفتار اجتماعی بررسی کنیم به نکته بسیار جالبی خواهیم رسید. اکثر جانوران در زمینه بررسی رفتار اجتماعی، یا اجتماعی هستند یا منزوی؛ اما وامبتها بر خلاف سایر جانوران به صورت مطلق در دسته خاصی حضور ندارند و متناسب با گونه و سایر عوامل دیگر، بعضی از وامبتها منزوی زندگی میکنند و بعضی دیگر به صورت اجتماعی! به عنوان مثال یک وامبت میتواند کل عمر خود را در تنهایی سپری کند اما وامبت دیگری از گونه دیگر همزمان با ۱۲ وامبت دیگر زندگی کند! تمامی وامبتها اکثر فعالیتهای خود را به صورت شبانه انجام میدهند و روز را استراحت میکنند. وامبتها شبانه به دنبال غذا میروند. در طول فصول سرد، این احتمال وجود دارد که وامبتها عادت خود را تغییر دهند و روز برای گرم شدن از لانه خود بیرون بیایند. درست است که نزدیکترین خویشاوند وامبتها کوالاها هستند اما وامبتها برخلاف کوالاها از درخت بالا نمیروند و ترجیح میدهند تا در زیر زمین زندگی کنند. وامبتها شناگران ماهری هستند و به شنا کردن نیز علاقه دارند.
در مورد وضعیت بقای وامبتها باید گفت که طبق گزارشات IUCN، تنها یکی از گونههای وامبتها که "Northern hairy-nosed wombat" نام دارد در دسته «در خطر انقراض» قرار گرفته است. این گونه از وامبت در حال حاضر تنها در یک پارک ملی یافت میشود و شدیدا در خطر انقراض قرار دارد. از اینگونه وامبت تنها ۱۱۵ عدد باقی مانده است. علت اصلی کاهش جمعیت اینگونه از وامبتها از بین رفتن محیط ایدهآل برای زندگی آنها است. سایر گونههای وامبت در حال حاضر جمعیت و نسلی نرمال دارند و مشکل خاصی آنها را تهدید نمیکند.
وامبتها میتوانند با سرعت ۴۰ کیلومتر در ساعت بدوند!
در مورد وامبتها یک سری حقایق جالب مطرح است. به عنوان مثال در دوره چهارم زمین شناسی وامبتها بسیار غول پیکر بودند و جثه آنها در آن زمان هم اندازه یک کرگدن بود! وامبتهای غول آسا در آن زمان روی زمین پرسه میزدند اما به مرور و با گذشت زمان اندازه آنها کوچکتر شد تا اینکه به اندازه فعلی رسید. از جمله حقایق دیگر در مورد وامبتها میتوان به این مسئله اشاره کرد که این جانوران علیرغم داشتن پاهای بسیار کوتاه میتوانند با سرعت ۴۰ کیلومتر در ساعت بدوند! پوست وامبتها بسیار ضخیم است و در بعضی مواقع میتواند در برابر گاز گرفتن سایر جانوران هم مقاومت کند و آسیی نبیند!
تمامی وامبتها تنها در استرالیا یافت میشوند. این جانوران در نقاط کوهستانی، جنگلها و علفزارها زندگی میکنند و همان طور که پیشتر گفته شد، این جانوران لانه خود را به صورت تونلهایی در زمین حفر میکنند. طول بعضی از این تونلها تا ۲۰۰ متر هم میرسد. مشاهده شده است که بعضی از وامبتها چندیل لانه دارند که در طی سال چندین بار لانههای خود را عوض میکنند.
