سوره 4. نساء آيه 17

آيه     إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَلَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُوْلَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً

ترجمه     بى گمان (پذیرش) توبه بر خدا، براى كسانى است كه از روى جهالت كار بد مى‏كنند، سپس زود توبه مى‏كنند. پس خداوند توبه‏ى آنان را مى‏پذیرد و خداوند، دانا و حكیم است.

نکته ها     این آیه به گوشه‏اى از شرایط قبولى توبه اشاره مى‏كند. از جمله آنكه: الف: گناه، از روى نادانى وبى‏توجّهى به عواقب گناه باشد، نه از روى كفر و عناد. ب: زود توبه كند، پیش از آنكه گناه او را احاطه كند، یا خصلت او شود، یا قهر و عذاب الهى فرا رسد. امام صادق‏علیه السلام فرمود: هر گناهى كه انسان مرتكب شود گرچه آگاهانه باشد در حقیقت جاهل است، زیرا خود را در خطر قهر الهى قرار داده است.[253] 253) تفسیر برهان، ج‏1، ص‏354.

پيام ها     1- پذیرفتن توبه‏ى واقعى، از حقوقى است كه خداوند براى مردم، بر عهده‏ى خودش قرار داده است. «التوبة على اللّه» 2- علمى كه در برابر هوس‏ها وغرائز پایدار نباشد، جهل است. «یعملون... بجهالة» 3- تا گناه زیاد نشده، توبه آسان است. در این آیه مى‏خوانیم: «یعملون السوء» كه مراد انجام یك گناه است، ولى در آیه‏ى بعد مى‏خوانیم: «یعملون السیّئات» كه مراد گناهان زیاد است كه توبه از آن مشكل است. 4- خداوند، گناهكاران را به توبه‏ى فورى تشویق مى‏كند. «یتوبون من قریب» 5 - سرعت در توبه، كلید قبولى آن است. «یتوبون من قریب» 6- توبه باید واقعى باشد، اگر تظاهر به توبه كنیم خدا مى‏داند. «كان اللَّه علیماً» 7- پذیرش عذر گناهكاران بى‏عناد، مطابق با حكمت است. «علیماً حكیما»