سوره 4. نساء آيه 1

آيه     يَأَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُواْ رَبَّكُمْ الَّذِى خَلَقَكُم مِّنْ نَّفْسٍ وَحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيراً وَنِسَآءً وَاتَّقُواْ اللَّهَ الَّذِى تَسَآءَلُونَ بِهِ وَا لْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً

ترجمه     اى مردم! از پروردگارتان پروا كنید، آن كس كه شما را از یك نفس آفرید و همسرش را نیز از (جنس) او آفرید و از آن دو، مردان و زنان بسیارى را (در روى زمین) پراكنده ساخت واز خدایى كه (با سوگند) به او از یكدیگر درخواست مى‏كنید، پروا كنید. و (نسبت) به ارحام نیز تقوا پیشه كنید (وقطع رحم نكنید) كه خداوند همواره مراقب شماست.

نکته ها     امیرالمؤمنین على‏علیه السلام فرمودند: صله‏ى رحم كنید، گرچه با سلام دادن باشد، خداوند فرمود: «و اتّقوا اللّه... و الارحام...»[225] 225) كافى، ج‏2، ص 150.

پيام ها     1- آغاز سوره‏ى خانواده، با سفارش به تقوا شروع شده است، یعنى بنیان خانواده، بر تقواست و مراعات آن بر همه لازم است. «یا ایّها الناس اتّقوا» 2- خلقت و تربیت انسان، هر دو به دست خداست، پس پروا و اطاعت هم باید از او باشد. «اتّقوا ربكم الّذى خلقكم» 3- همه‏ى انسان‏ها از یك نوعند، پس هر نوع تبعیض نژادى، زبانى، اقلیمى و... ممنوع است. «خلقكم من نفس واحدة» 4- زن و مرد در آفرینش وحدت دارند و هیچكدام از نظر جنسیّت بر دیگرى برترى ندارند. «خلق منها زوجها» 5 - همه‏ى انسان‏ها در طول تاریخ، از یك پدر ومادرند. «بثّ منهما رجالاً...» روایات درباره‏ى ازدواج فرزندان آدم دو نوع است، آنچه با قرآن هماهنگ است، روایاتى است كه مى‏گوید فرزندان آدم با یكدیگر ازدواج كردند.[226] 6- در مسائل تربیتى، تكرار یك اصل است. «اتّقوا ربّكم... اتّقوا اللّه» 7- رعایت حقوق خانواده و خویشاوندان، لازمه‏ى تقواست. «اتّقوا اللّه... والارحام» امام باقرعلیه السلام فرمود: قرابت دلبستگان پیامبرصلى الله علیه وآله را باید با موّدت مراعات كرد.[227] 226) تفسیر المیزان. 227) بحار، ج 23، ص 257.

توضيحات      سیماى سوره نساء  این سوره یكصد و هفتاد و شش آیه دارد و در مدینه نازل شده است. محتواى آن، دعوت به ایمان و عدالت، عبرت از اُمّت‏هاى پیشین، قطع رابطه‏ى دوستانه با دشمنان خدا، حمایت از یتیمان، احكام ازدواج و ارث، لزوم اطاعت از رهبر الهى، هجرت، جهاد در راه خدا و... است. و از آنجا كه سى و پنج آیه‏ى اوّل این سوره، پیرامون مسائل خانوادگى است، به سوره‏ى نساء (زنان) نام‏گذارى شده است.