کودک آنلاین: سارا که روزی طولانی و خسته‌کننده را در اداره سپری کرده، ثمین کودک چهار ساله خود را از کودکستان گرفته و اکنون در حال آماده شدن برای صرف شام بود. سارا و ثمین هر دو خسته و گرسنه بودند. ثمین که چشمش به جعبه شیرینی داخل کابینت افتاده بود، بهانه آن را گرفت و بی‌وقفه می‌گفت: آن جعبه شیرینی را به من بده. مادر گفت: تا شام آماده بشه، یک لیوان شیر و دو عدد بیسکویت بهت می‌دهم. شام تا 30 دقیقه دیگر آماده است.
مادر شیر و بیسکویت ها را پیش ثمین گذاشت. اما او بلافاصله گفت من شیر نمی‌خواهم و با پشت دست ضربه‌ای به لیوان شیر زد. مادر که به‌شدت احساس عصبانیت می‌کرد، با تحکم به ثمین گفت: پاشو برو توی اون اتاق بشین! جریمه اینکه شیر را زمین ریختی باید بری توی اون اتاق بشینی.
ثمین عصبانی و گریان از صندلی پایین آمد و به آرامی به سمت اتاق رفت. مادر ساعت کوچک آشپزخانه را برداشت و زنگ آن را برای چهار دقیقه بعد تنظیم کرد و آن را در کنار اتاق گذاشت.
پس از 4 دقیقه ساعت زنگ خورد. ثمین از اتاق بیرون آمده وارد آشپزخانه شد و به سراغ بیسکویت‌هایش که همچنان روی میز بودند رفت. او گفت: حدس بزن چی شده مامان؟ خانواده مریم یک عروسک جدید گرفته‌اند ...
به دنبال استفاده مادر از محرومیت زمان مند، رابطه مادر – دختر به سرعت به حالت عادی برگشت. مادر خونسردی‌اش را حفظ کرده و به سرعت هم با رفتار کج‌خلقی متوقعانه دخترش، برخورد کرده بود.
محرومیت زمان مند چیست؟
محرومیت زمان مند به‌عنوان یک روش تربیتی عبارت است از: یک وقفه مختصر در فعالیت‌های کودک شما. محرومیت زمان مند یعنی گذاشتن کودک در یک مکان کسل‌کننده و ملال‌آور بلافاصله پس‌ازاینکه رفتار بدی را از خود نشان می‌دهد.
کودک تا زمانی که زنگ ساعت یا زمان‌سنج پایان زمان محرومیت او را نشان می‌دهد، باید در آنجا بماند. مدت‌زمان قرار گرفتن کودک در محرومیت زمان مند، یک دقیقه به ازای هرسال سن اوست.
محرومیت زمان مند به معنای محروم کردن کودک از پاداش‌ها، تقویت‌ها، توجه و فعالیت‌های جالب برای او است. شما سریعاً کودکتان را از تقویت یا موقعیت لذت بخشی که سوء رفتار در آن موقعیت بروز کرده است دور ساخته و او را در یک مکان ساکن و کسل‌کننده که اصلاً برای او تقویت‌کننده یا لذت‌بخش نیست، قرار می‌دهید.
با قرار دادن کودک در محرومیت زمان مند، مانع از آن می‌شوید که او توجه و یا سایر پاداش‌ها را به دنبال رفتار نامطلوبش دریافت نماید.
مزایای استفاده از روش محرومیت زمان مند
•    محرومیت زمان مند، بسیاری از انواع رفتارهای بد را سریعاً تضعیف می‌کند.
•    محرومیت زمان مند، به متوقف شدن دائمی برخی از سوء رفتارها کمک می‌کند. سپس رفتارهای بهبودیافته، جایگزین آن‌ها می‌شوند.
•    یادگیری استفاده از این روش برای والدین آسان است.
•    والدین گزارش می‌کنند که آن‌ها احساس خشم و ناراحتی کمتری را تجربه می‌کنند. زیرا طرح مؤثری در اختیار دارند.
•    والدین یک الگوی منطقی و غیر پرخاشگر برای کودکانشان هستند.
•    رابطۀ والد – فرزندی به دنبال استفاده از روش محرومیت زمان مند با سرعت به حالت عادی بازمی‌گردد.
روش تربیتی محرومیت زمان مند، دو هدف را دنبال می‌کند. هدف فوری عبارت است از: توقف سریع رفتار مشکل‌ساز و هدف بلندمدت هم کمک به کودک برای دست‌یابی به خود انضباطی است.
روش محرومیت زمان مند در اصلاح رفتارهای بد مؤثر است، زیرا کودکان از آن متنفر هستند. بسیاری از کودکان، ترجیح می‌دهند که کتک بخورند و یا به‌شدت سرزنش شوند تا اینکه هرچند برای مدتی کوتاه با محرومیت زمان مند مواجه شوند.
کودکان محرومیت زمان مند را دوست ندارند، زیرا سبب می‌شود که آن‌ها تعدادی از فقدان‌های فوری را هرچند به‌صورت مختصر و خفیف، تجربه نمایند. کودکان هنگامی‌که در محرومیت زمان مند قرار می‌گیرند، توجه خانواده را از دست می‌دهند. آن‌ها آزادی برای بازی کردن با اسباب‌بازی‌ها و شرکت در فعالیت‌های جذاب را هم ازدست‌رفته می‌بینند.
ازآنجایی‌که روش محرومیت زمان مند، فوری و قاطع است، کودکان از امکان کمتری برای اجتناب کردن از آن برخوردارند. معمولاً کودک شما در زمان فرستاده شدن به محرومیت زمان مند و در طول زمان محرومیت نسبت به شما برافروخته است. به‌طورمعمول، این آزردگی، پس از اتمام زمان محرومیت، به‌سرعت از بین می‌رود.
هم کودکان و هم بزرگسالان در مقابل تغییر رفتارشان از خود مقاومت نشان می‌دهند. کودکان دوست ندارند که رفتار مشکل‌آفرین خود را متوقف سازند. بااین‌وجود، درصورتی‌که آن‌ها این رفتارهای دشوار را ادامه دهند، آن‌ها به‌طور مکرر با محرومیت‌های زمان مند مواجه می‌شوند. درنتیجه، آن‌ها کنار گذاشتن این رفتارهای دشوار را آسان‌تر می‌یابند.
سپس کودکان راه‌های مختلف را برای برآوردن نیازهایشان مورد بررسی قرار می‌دهند. هنگامی‌که این رفتارهای جدید پاداش داده می‌شوند، آن‌ها تقویت‌شده و احتمال وقوع آن‌ها در آینده افزایش می‌یابد. محرومیت زمان مند، رفتارهای دشوار مزمن کودک شما را تضعیف کرده و ظهور رفتارهای پذیرفتنی جدید را تشویق می‌کند.
محرومیت زمان مند به لحاظ هیجانی به کودک شما صدمه نمی‌زند.
محرومیت زمان مند، هنگامی‌که به‌درستی مورداستفاده قرار می‌گیرد، شیوه‌ای ایمن و مؤثر برای متوقف ساختن رفتار بد کودک شماست. این شیوه به کودک کمک می‌کند تا به دور از مشکلات هیجانی رشد کنند. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد محرومیت زمان مند، درصورتی‌که به‌درستی مورداستفاده قرار گیرد، به لحاظ هیجانی به کودکان آسیب می‌رساند.
وقتی سن کودک شما بین 2 تا 12 سالگی است.
شما می‌توانید روش محرومیت زمان مند را با موفقیت در مورد کودکان سنین بین 2 تا 12 سالگی به کار ببرید. بااین‌وجود، هنگامی‌که شما استفاده از روش محرومیت زمان مند را در مورد کودک خود آغاز می‌کنید، او نباید بیش از 11 سال داشته باشد. در مورد کودکان مسن‌تر از سایر روش‌های مدیریت کودک استفاده کنید.

منبع: SOS! کمک برای والدین