برخی نقاط هستند که بار تراژدی زیادی به همراه دارند. حمام فین یکی از مشهورترین این نقاط به شمار میرود که دگرگونی سرنوشت کشور ایران را به همراه داشته است.
امیر کبیر، صدر اعظم مشهور و محبوب ایرانیها، یکی از اشخاصی بود که این کشور همواره به وجودش نیاز داشت. با این وجود همیشه افرادی قدرنشناس در جامعه وجود داشتند که با دست خود تیشه به ریشهی آینده این کشور زدهاند. دسیسهی اطرافیان ناصرالدین شاه و به خصوص مادر وی، سرانجام منجر به شهادت یکی از بزرگترین مردان تاریخ ایران در حمام فین کاشان شد. امروزه این حمام یکی از جاذبههای غمزدهی کشورمان محسوب میشود تا همواره بی کفایتی عدهای را به همهی ما گوشزد کند.
معرفی
حمام فین در باغی به همین نام قرار دارد. گرچه این حمام از معماری جالبی بهره میبرد، اما عمده شهرت خود را مدیون به آغوش کشیدن خون امیر کبیر است.
در واقع دو حمام در باغ فین وجود دارد که به حمامهای کوچک و بزرگ معروف هستند. حمام کوچک اثری به جا مانده از دوران صفویه است و قدمتی طولانیتر از حمام بزرگ دارد. حمام بزرگ نیز در دوران فتحعلی شاه قاجار و به دستور خود وی ساخته شده است.
در گذشته حمام بزرگ به حاکمان و اشخاص صاحب منصب اختصاص داشت و خدمهی آنها هم از حمام کوچکتر استفاده میکردند. هرکدام از حمامها خود شامل بخشهایی همچون ورودی، گرمخانه، آبنما، خزینه، سربینه (رختکن) میشوند. برای تعویض آب حمامها و تازه کردن آن، کانالهایی تعبیه شده که به خوبی از پس این کار بر میآیند. همچنین برای جلوگیری از هدر رفت انرژی و گرم ماندن آب، دیوارهها با عایق رطوبتی متشکل از ماسه، آهک یا ساروج پوشیده شدهاند که بسیار هوشمندانه به نظر میرسد.
معماری زیبا، به همراه کاشیکاریهای سنتی جذابیت خاصی به این مکانها بخشیدهاند.
حمام کوچک همان مکانی است که شاهد قتل تاریخی صدر اعظم ایران بوده است. این رویداد در تاریخ بیستم دی ماه سال ۱۳۲۰ هجری خورشیدی به وقوع پیوست.
بعد از این جریان، و احتمالابه دنبال ملاحظات سیاسی آن دوران باغ و حمامهای فین برای مدتی فراموش شدند و مصالح گرانبهای آنها توسط اشرار به سرقت رفت.
همانگونه که گفتیم به خاطر اینکه این حمام توسط مردم عادی استفاده میشد، از معماری سادهای برخوردار است.
حمام بزرگ اما به دلیل اینکه به افراد مهم اختصاص داشت معماری برحسته و ویژهای دارد که در بدو ورد نظر هر شخصی را جلب خواهد کرد. یکی از ویژگیهای این حمام وجود دو سربینه یا رختکن است که یکی در نزدیکی ورودی اصلی و دیگری در میانهی حمام قرار دارند. در سربینهی اول به دلیل وجود نورگیرهایی مزین به کاشیهای مشبک که رو به باغ باز میشوند میتوان چشم اندازهای زیبایی را تماشا کرد.
خود باغ از معماری شگفتانگیزی بهره میبرد که نباید دیدن آن را از دست داد. معماری کاملا ایرانی به همراه فوارههایی که اغلب پرآب است، فضایی بسیار زیبا را به وجود آورده که هر بیننده ای را مسحور میکند. وجود یک حیاط مرکزی که توسط دیوارهها و برجهای استوانهای شکلی محصور شده، از ویژگیهای بارز این باغ است.
باغ فین حدود ۲۳ هزار متر مربع وسعت دارد. این بناها در تاریخ ۱۵ آذر سال۱۳۱۴ خورشیدی در فهرست آثار ملی کشورمان به ثبت رسید. به علاوه ثبت شدن این آثار در فهرست ارشمند یونسکو در سال ۲۰۱۱ میلادی، ارزش آنها را بیش از پیش مشخص میکند.
آدرس
اصفهان، ۶ کیلومتری شهر کاشان
دسترسی
قبل از هرچیز باید بدانید این حمامها در ایام نوروز تعطیل است، بنابراین باید دیدار خود را به روز دیگری موکول کنید. البته در این مدت میتوان از خود باغ دیدن کرد. با این وجود در ایام سوگواری در باغ هم به روی علاقهمندان بسته میشود. شهر کاشان جاذبههای فراوانی دارد، بنابراین میتوان با خیالی آسوده به این شهر سفر کرد و از دیدن جایجای آن لذت برد. خانهی طباطباییها و بروجردیها، تپه مشهور سیلک، روستای بسیار زیبای ابیانه، آرامگاه سهراب سپهری، حمام سلطان امیر احمد و بازار سنتی کاش از دیگر جاذبههای ارزشمند این شهر به شمار میروند.
