والدین و نصیحت فرزند
نصیحت فرزندان و صحبت كردن با آنها علاوه بر آن كه والدین ازطریق آن مىتوانند رهنمودهاى مهم و اساسى را ره توشه زندگى فرزندانشان قرار دهند مىتواند یك نوع زمینه ایجاد ارتباط صمیمى بین والدین و فرزندان را فراهم نماید و از این طریق والدین به خصوص پدر، مىتوانند به فرزند نزدیك شوند و در یك فضاى صمیمى و عاطفى، ضمن آگاهى از مشكلات و خواستههاى فرزندان رهنمودهاى لازم را به آنها ارائه دهند.
امام باقر(ع) نیز در فرصتهاى مناسب با فرزندان خود صحبت مىكردند و گاهى به شكل گروهى و عمدتا به شكل فردى به نصحیت آنها مىپرداختند كه به نمونههایى از آنها اشاره مىكنیم:
1- اسماعیل بن خالد نقل مىكند كه از امام باقر(ع) شنیدم كه فرمود: پدرم ابو جعفر(ع) ما (فرزندان) را جمع مىنمود و به ما مىفرمود: اى فرزندان از تعرض نسبت به حقوق دیگران بپرهیزید، بر مشكلات و سختیها صبر پیشه كنید و اگر خویشان شما را به كارى كه ضررش براى شما بیش از نفعش باشد دعوت كردند اجابت نكنید.»
2- از جمله سفارشهاى آن حضرت به فرزندش امام صادق(ع) این جملات است: «خداوند سه چیز را در سه چیز دیگر پنهان كرده است، رضایش را در اطاعت مخفى كرد پس هیچ طاعتى را كوچك نشمار، شاید كه رضایتش در همان طاعت باشد. خشم و غضبش را در معصیت پنهان نمود پس هیچ نوع معصیتى را كوچك نپندار، شاید كه غضبش در همان باشد. و اولیاء خود را در میان بندگانش پنهان كرد، پس احدى از بندگان او را حقیر مدان كه شاید همان بنده ولى او باشد.»
3- آن حضرت به فرزندش فرمود:« فرزندم از كسالت و اندوه بپرهیز كه این دو كلید هر شرى مىباشند، زیرا اگر سست و تنبل باشى به اداى حق نخواهى پرداخت و اگر محزون و اندوهناك باشى بر حق، صبر پیشه نخواهىكرد.»
4-سفیان ثورى نقل مىكند كه امام صادق(ع) را ملاقات كردم و از او خواستم مرا نصحیت كند... آن حضرت فرمود: اى سفیان! پدرم مرا به سه چیز سفارش و از سه چیز برحذر داشت، از جمله آن سفارشات این بود كه فرزندم، هر كه با رفیق بد همراه شود سالم نمىماند و هر كه در محلهاى اتهام برود مورد اتهام قرار مىگیرد و هر كه بر زبان خود كنترل نداشته باشد پشیمان مىشود.»
