بدون ترديد طراحي و ساخت DVDها ـ كه ظرفيت ذخيره اطلاعات در آنها بيش از 6 برابر CDهاي معمولي است ـ در ايجاد تحولات اساسي در روش سازماندهي و ذخيره اطلاعات ديجيتالي، از زماني كه نخستين بار در سال 1997 اطلاعات روي اين نوع از لوحهاي فشرده ثبت شد، نقش بسيار مهمي داشته است. اگرچه DVDها نيز به روشي مشابه نوارهاي ويدئويي اطلاعات را در خود ذخيره ميكنند، اما در مقايسه با CDهاي صوتي و تصويري از عملكرد بهتري برخوردارند.
بسياري بر اين باورند كه امكان ذخيره اطلاعات روي DVD يكي از عوامل بسيار مهمي است كه توانست قدرت از دست رفته فيلمهاي خانگي را به اين عرصه بازگرداند. چراكه ظرفيت بالاي ذخيره اطلاعات روي DVDها امكان ذخيره مجموعه كاملي از يك فيلم ويدئويي يا مطالب و اطلاعات مرتبط با آن و همچنين زيرنويس متن فيلم به زبانهاي مختلف را تنها روي يك لوح امكانپذير ساخته است. البته نميتوان گفت كه DVD نقطه پاياني سير پيشرفت فناوري در زمينه ذخيره اطلاعات ديجيتالي هستند. براساس نتايج اعلام شده از سوي محققاني كه در اين زمينه تحقيق ميكنند در سالهاي آينده لوحهاي فشردهاي طراحي و ساخته خواهد شد كه ظرفيت ذخيره اطلاعات روي آنها بسيار بيشتر از DVDها خواهد بود. البته در سالهاي اخير لوحهاي فشرده جديدي به بازار عرضه شدهاند كه ميتوانند اطلاعاتي تا 12 برابر اطلاعات ذخيره شده روي يك DVD را در خود ذخيره كنند. آيا تا به حال به اين موضوع فكر كردهايد كه چگونه اطلاعات ديجيتالي ثبت شده روي يك لوح فشرده بازخواني ميشوند؟ براي خواندن اطلاعات ثبتشده روي انواع مختلف لوحهاي فشرده نظير CDها و DVDها از امواج ليزري استفاده ميشود و به اين ترتيب اين اطلاعات به علائم الكتريكي دوتايي تبديل ميشود كه در مراحل بعدي اين فرآيند، اين اطلاعات الكتريكي از طريق دستگاههاي پخشكننده تفسير و ترجمه شده و به صوت، تصوير يا واحدهاي اطلاعاتي تبديل خواهد شد. در بخشي از سيستمي كه از آن براي خواندن لوحهاي فشرده استفاده ميكنيم يك منبع نوري ليزري قرار دارد كه امواجي را در يك طول موج مشخص توليد ميكند. آينهها اين امواج نوري ايجاد شده را در مسير مشخصي در سيستم هدايت ميكنند. براي اين كه سيستم بتواند اطلاعات ثبت شده روي لوحهاي فشرده را بخواند امواج ليزر بايد در جهت عمودي با سطح لوح فشرده برخورد كند. عدسيها پيش از اين كه امواج ليزر، با سطح لوح فشرده برخورد كنند، اين امواج را متمركز و فشرده ميسازند. پس از برخورد امواج ليزري با سطح بازتابنده لوح فشرده، اين امواج با توجه به الگوي موجود در سطح لوح در جهات مختلفي منعكس خواهند شد.

منشور موجود در سيستم جهت امواج منعكس شده از سطح لوح را تغيير داده و اين امواج را كه دربردارنده اطلاعات خوانده شده از سطح لوح هستند در سيستم هدايت ميكند. در آخرين مرحله از اين فرآيند ديودهاي حساس به نور هرگونه تغييرات ايجاد شده در امواج بازگشتي از سطح لوح را ترجمه و تفسير كرده و در نهايت اين امواج را به علائم ديجيتالي تبديل خواهند كرد. در سطح هر لوح فشرده كه در بين دو لايه پلاستيك از جنس پليكربنات محصور شده است يك ساختار مشخص و متشكل از مجموعهاي از صفر و يكها كه مناطق برجسته و فرورفتهاي را در سطح اين لايه آلومينيومي ايجاد كرده است وجود دارد. فرورفتگيهاي بزرگ نماينده مجموعهاي از صفرهاي متوالي هستند و يك تغيير ارتفاع ناگهاني نشاندهنده وجود يك در اين ساختار است.
فرانك فراهانيجم
منبع: britanica