0

تفسیر آیات 23 و 24 سوره حجر چیست؟

 
taha_h
taha_h
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : تیر 1394 
تعداد پست ها : 5282
محل سکونت : تهران

تفسیر آیات 23 و 24 سوره حجر چیست؟

1. «وَ إِنَّا لَنَحْنُ نُحْیِی وَ نُمِیتُ وَ نَحْنُ الْوارِثُونَ»؛[1] ماییم که زنده مى‌‏کنیم و مى‌‏میرانیم و ماییم وارث (همه جهان).

این آیه نشانه دیگرى از توحید و جریان اراده حق تعالى در جهان است، و آن این‌که همه را خدا زنده مى‌‏کند و به وجود مى‌‏آورد و آن‌گاه مى‏‌میراند و وارث و جانشین آنها مى‌‏شود.[2]

سیاق این آیه حصر را می‌‌رساند؛ یعنی در صدد بیان این موضوع است که تمامى تدبیرها به خداى تعالى منتهى مى‌‌‏شود؛ چراکه در آیات پیشین از نعمت‌‌هایى؛ مانند آسمان و برج‌‌هایش؛ زمین و کوه‌‌‏هایش؛ گیاهان و موزون بودن آنها ... بادها و تلقیحش، و ابرها و بارانش اسم برده بود. پس این نعمت‌‌ها وقتى به صورت یک نظام تام و حکیمانه‌‌‏اى در مى‌‌‏آیند که همراه با زندگی، مرگ و حشر باشند.

گفتنی است که بعضی گمان کرده‌‌اند برخی از مرگ‌ها و زنده نمودن‌ها مستند به خدا نیست. آیه مورد بحث با حصرى که دارد این فکر را رد نموده و می‌‌گوید تمامى مرگ‌‌ها و زندگی‌‌ها مستند به خدا است و اختصاص به او دارد؛ لذا در ادامه آیه مى‌‏‌فرماید «وَ نَحْنُ الْوارِثُونَ»، یعنى بعد از میراندن شما که عمرى از نعمت‌های زندگى را در اختیارتان گذاشتیم و شما از آن بهره‌‌‏مند شدید تنها خودمان باقى مى‌‌‏مانیم. گویا، خداوند در این‌جا می‌فرماید تدبیر امر شما در دست ما است، ما بر شما احاطه داریم، ما شما را زنده مى‌‏‌کنیم، پس ما قبل از شماییم. همچنین شما را مى‌‏‌میرانیم، وارث شما هستیم، پس ما بعد از شما وجود داریم.[3]

2. «وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِینَ مِنْکُمْ وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِینَ»؛[4] ما، هم پیشینیان شما را دانستیم و هم متأخّران را.

همان‌گونه که بیان شد؛ آیات پیشین که نعمت‏‌هاى الهى را مى‌‏شمرد و تدبیر او را وصف مى‌‏نمود، در صدد بیان وحدانیت خدا در ربوبیت بود، همچنین گفته شد که خلقت و نظام آن تمام نمى‌‏شد، مگر به انضمام مرگ و زندگی و خداى تعالى محیط به مرگ و حیات انسان‌ها است؛ لذا به دنبال مسئله مرگ و زندگى مى‌‏فرماید: ما مى‌‏دانیم کدامیک از شما زودتر به وجود مى‌‏آید و کدام دیرتر. به عبارت دیگر، ما مقدم و مؤخر شما را مى‌‏شناسیم.[5]

البته برای این آیه معانی دیگری هم بیان شده است؛ مانند:

1. ما شناختیم که چه کسانى در جنگ، در صف جلو هستند و چه کسانى در صف عقب.

2. دانستیم که چه کسانى در راه خیر شتاب مى‌‏ورزند و چه کسانى کندى مى‌‏کنند.

3. دانستیم که چه کسانى در نماز به صف جلو مى‌‏روند و چه کسانى به صف عقب؛ زیرا کسانى بودند که براى رسیدن به فضیلت نماز جماعت، در صف جلو مى‌‏ایستادند و کسانى بودند که براى نگاه کردن به زنان پشت سر، در صف عقب، مى‌‏ایستادند. این آیه، به همین مناسبت نازل شد.[6]

اما سیاق آیات دلالت بر معنایى دارد که بیان شد، بویژه جمله: «وَ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ یَحْشُرُهُمْ»،[7] شاهد روشنى بر آن است.[8]
 
 
 
 
 
 
 

[1]. حجر، 23.
[2]. قرشی، سید علی اکبر، تفسیر أحسن الحدیث، ج ‏5، ص 345، تهران، بنیاد بعثت، چاپ سوم، 1377ش.
[3]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏12، ص 146، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق.
[4]. حجر، 24.
[5]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج‏12، ص 146-: 147
[6]. ر. ک: طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج ‏6، ص 514، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
[7]. حجر، 25. «و پروردگارت آنان را محشور مى‌‏سازد».
[8]. ر. ک: المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏12، ص 146- 147؛ جعفری، یعقوب، کوثر، ج ‏6، ص 38- 39، بی‌جا، بی‌تا.

 

 

 

 

 

منبع: http://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa46092

چهارشنبه 17 آذر 1395  4:31 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها