0

تاثير برخي از تيمارهاي شيميايي و انبار سرد بر روي ماندگاري گل بريده داودي

 
mashhadizadeh
mashhadizadeh
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : اردیبهشت 1388 
تعداد پست ها : 25019
محل سکونت : بوشهر

تاثير برخي از تيمارهاي شيميايي و انبار سرد بر روي ماندگاري گل بريده داودي

به منظور معرفي بهترين تيمار شيميايي و روش نگهداري مفيد طرحي بصورت فاکتوريل کاملا تصادفي بر روي دو رقم گل بريده داودي انجام شد. تيمار هاي شيميايي شامل: اسيد سيتريک، هيدروکسي کونينولين سيترات، اتانول، بنزيل آدنين، کلريد کبالت و سولفات آلومينيوم بودند که همگي ساکارز نيز بهمراه داشتند و با تيمار شاهد (آب مقطر) مقايسه شدند. اين طرح به سه روش نگهداري در سرد خانه، روش پالس و روش استاندارد(مداوم) انجام شد. طول عمر گل هاي بريده، ميزان کلروفيل، وزن تر شاخه هاي بريده، توليد اتيلن و ميزان جذب آب در بين تيمارها مقايسه شد.نتايج آزمايش نشان داد که گلها اتيلني توليد نکردند. نگهداري در سرد خانه سبب افزايش قابل توجه عمر گل ها شد و روش استاندارد بهتر از روش پالس بود. همه مواد مورد استفاده عمر گلها را افزايش دادند و ماده هيدروکسي کوئينولين سيترات بيش از ساير مواد عمر گل هاي بريده را افزايش داد.

مقدمه:
گل داودي يکي از مهمترين گل ها مي باشد که هم بصورت گلداني وهم بصورت شاخه بريده در بازارهاي جهاني داد و ستد مي شود. بطوريکه امروزه رتبه دوم جهاني را پس از گل رز از لحاظ اقتصادي وکشت وکار دارا مي باشد(27). از آنجايي که عمر گلداني گل هاي بريده ويا به عبارت ديگر ماندگاري گل هاي بريده يکي از مهمترين فاکتور هاي کيفي مي باشد، بنابراين عمر طولاني مدت اين گل ها بر روي ميزان تقاضاي مصرف کنندگان و همچنين بر روي ارزش گل هاي بريده تا ثير بسزايي دارد.
دما مهمترين فاكتور موثر در از بين رفتن گل هاي بريده است. گل هاي بريده تنفس مي كنند و به دنبال آن گرما توليد مي كنند. با افزايش درجه حرارت، ميزان تعرق افزايش مي يابد و بيشتر مواد غذايي ذخيره مصرف مي شود. كاهش آب و به دنبال آن پژمردگي اتفاق مي افتد و فرايند مسن شدن پيش مي رود(34). به عبارت ديگر درجه حرارت پايين يكي از بهترين تيمارها جهت كاهش همه فعاليتهاي فيزيولوژيكي و تخريب هاي پاتولوژيكي مي باشد. دماي كم ميزان تنفس را كاهش داده و باعث كم شدن فعاليتهاي متابوليكي، تبخير و تعرق، فعاليت و توليد اتيلن و رشد باكتريها و قارچها مي شود(10).
گل داودي يک گل بريده با عمر طولاني است و اين امر به توليد اتيلن کم در طي پيري آن نسبت داده مي شود(6). داودي از گروه گل هاي نا فرازگرا است و پيري آن در پاسخ به تغييراتي است که در ميزان کربوهيدرات ها رخ مي دهد(3). و اتيلن در اين فرايند نقش چنداني ندارد. از طرف ديگر کاهش در کيفيت گل بريده داودي به تشکيل حباب هاي هوا در داخل آوند ها نسبت داده مي شود که سبب ممانعت انتقال آب از محلول گلدان به ساير قسمت هاي گل بريده مي شود و در نهايت مقاومت هيدروليکي افزايش مي يابد که منجر به استرس آبي شديد مي شود(31). لوله هاي آوندي ساقه هاي داودي به سرعت به دنبال برش مسدود مي شوند و اين واکنش هم در ساقه هايي که به طور مستقيم در آب قرار مي گيرند و هم در ساقه هايي که ابتدا در انبارهاي مرطوب نگهداري مي شوند روي مي دهد(30). کاهش در کيفيت گل بريده داودي بيشتر بدليل پژمردگي برگ هاي آن است (11) و تاخير در پژمردگي برگ و متعاقب آن پيري سبب طولاني تر شدن عمر گلداني داودي مي شود(22). اين کاهش در تورژسانس با تجزيه و تخريب کلروفيل همراه است که سبب پيري زودتر برگ ها نسبت به گل آذين مي شود. جذب آب توسط ساقه هاي داودي بوسيله تکنيک هاي ويژه پس از برداشت مثل قرار دادن ساقه ها در محلول هاي پاک کننده(9) و آب سرد(33) افزايش مي يابد. علاوه بر اين اضافه کردن مواد ضد باکتريايي در محلول هاي نگهدارنده پيشنهاد شده است(29). با وجود اين ممانعت از جذب آب به عوامل ديگري به جز انسداد آوندي نيز نسبت داده مي شود(32).اسيد سيتريک به عنوان يک ماده کاهنده pH ، مانع از تکثير و تجمع باکتري ها در نواحي برش داده شده مي شود و جريان نرمال آب را بهبود مي بخشد(19).8-هيدروکسي کوئينولين يک باکتري کش و يک عامل اسيدي کننده محيط است که علاوه برجلوگيري از رشد باکتري ها وکاهش pH محيط، ازبسته شدن آوندها در مقطع برش ساقه در اثر رسوب مواد مختلف شيميايي نيز جلوگيري مي کند(2). گل هاي شاخه بريده داودي که در محلول گلداني حاوي هيدروکسي کوئينولين و ساکارز قرار مي گيرند از عمر بيشتر و حداکثر وزن تر نسبت به شاهد برخوردارند(4).
تيمار سولفات آلومينيوم براي افزايش عمر گلداني چندين گل بريده پيشنهاد شده است، سولفات آلومينيوم به عنوان يک ماده ضد ميکروبي عمل مي کند که pH محيط را نيز کاهش مي دهد. استفاده از اين ماده در محلول گلدان گل هاي ليزيانتوس سبب دو برابر شدن عمر گل ها نسبت به تيمار شاهد شده و وزن تازه گل ها را افزايش داده است(16). در مطالعه ديگري که بر روي ارکيد دندروبيوم صورت گرفته است سولفات آلومينيوم سبب بهبود عمر گلداني و باز شدن غنچه ها شده است(13).
آخرين مرحله نمو گل با زوال محتواي کربوهيدراتي و وزن خشک گلبرگ ها همراه است(8) و عمر گل هاي بريده با قرار دادن شاخه هاي گل در محلول هاي گلداني حاوي کربوهيدرات توسعه مي يابد. ساکارز در ترکيب بيشتر محلول هاي نگهدارنده وجود دارد و تعادل آبي را در گل هاي بريده بهبود مي بخشد(11). و اين به تا ثير قند ها بر روي بسته شدن روزنه ها و کاهش در ميزان از دست دهي آب نيز نسبت داده مي شود(18).
گزارش شده است که اتانول در افزايش عمر گلداني ميخک(25) و داودي(22) بوسيله جلوگيري از توليد اتيلن موثر بوده است. در مطالعه اي که روي دوام گل هاي شاخه بريده با تيمار کردن مداوم گل هاي ميخک با اتانول 8 درصد صورت گرفت، عمر گلداني اين محصول به دو برابر افزايش يافت(35). اطلاعات موجود نشان مي دهد که استالدهيد که يک متابوليت اتانول است، ماندگاري گل ها را افزايش داده است و به عنوان عامل اصلي باز دارنده پيري گل هاي ميخک، رقم وايت سيم شناخته شده است(23) و اين کار را از طريق جلوگيري از توليد اتيلن انجام مي دهد(24).
اضافه کردن کبالت به محلول هاي حفاظت کننده نيز از انسداد آوندي در ساقه هاي رز جلو گيري مي کند و جريان مستمر آب را در ساقه ها حفظ مي کند و در نتيجه ميزان جذب آب را در گل ها افزايش مي دهد. علاوه بر اين کبالت تا اندازه اي باعث بسته شدن روزنه ها مي شود و پتانسيل آبي را در گل هاي بريده افزايش مي دهد(26). اسبورن (1989)گزارش کرده است که يون کبالت مانع از بيوسنتز اتيلن مي شود(20). کلريد کبالت عمر گل هاي بريده داودي را 5-7 روز نسبت به تيمار شاهد افزايش داده است(21) و نيز در ارکيد دندروبيوم علاوه بر افزايش عمر گلداني سبب تسريع در باز شدن جوانه هاي گل شده است(13).
سيتوکنين ها در تاخير پيري در ميخک هاي شاخه بريده بوسيله جلوگيري از بيوسنتز اتيلن بسيار موثر بوده اند(7)، همچنين بنزيل آدنين سبب بهبود کيفيت و تاخير در پيري برگ هاي گل داودي شده است(22). تاخير در پيري و جلوگيري از تجزيه کلروفيل در گل هاي بريده بوسيله مواد شيميايي با درجات متفاوتي از موفقيت صورت گرفته است(29). و هدف از اين تحقيق نيز معرفي يک ماده شيميايي مناسب براي نگهداري و افزايش کيفيت گل بريده داودي براي توليد کنندگان و مصرف کنندگان در شرايط دماي انبار و دماي اتاق است.

مواد و روش ها:
تهيه گياهان جهت اجراي آزمايش
گل هاي شاخه بريده داودي ارقام مهندسي سفيد و مهندسي زرد از گلخانه هاي تجاري آقاي زارعي واقع در پاكدشت ورامين تهيه شد. اين گل ها با استفاده از يك چاقوي تيز به طول 80 سانتيمتر بريده شده و سپس در دسته هاي 50 تايي بسته بندي شده و بلافاصله به محل اجراي آزمايش در گروه باغباني پرديس كشاورزي و منابع طبيعي منتقل شدند. شاخه هاي گل بلافاصله از بسته ها خارج شده و بار ديگر با استفاده از يك چاقوي تيز به طول 50 سانتيمتر به صورت اريب بريده شدند و در داخل گلدان هاي شيشه اي 5/0 ليتري که حاوي 400 ميلي ليتر محلولهاي نگهدارنده بودند قرار گرفتند.
مشخصات محل اجراي آزمايش
ميزان نور موجود در محل آزمايش 15 ميکرو مول بر متر مربع بر ثانيه بود كه با استفاده از نور طبيعي خورشيد و همچنين نوردهي تكميلي با استفاده از لامپهاي فلورسانت تأمين مي شد. طول دوره روشنايي 12 ساعت و ميزان رطوبت نسبي 75-65 درصد بود و دماي محيط در حد 1±20 درجه سلسيوس ثابت نگه داشته شد.
بخشي از آزمايش نيز در داخل سردخانه انجام شد كه دماي سردخانه 4 درجه سانتيگراد ، رطوبت نسبي آن 75-65 درصد و ميزان نور نيز 10 ميکرو مول بر متر مربع بر ثانيه بود كه توسط لامپهاي فلورسانت به مدت 12 ساعت تأمين مي شد.
تيمارهاي آزمايش عبارت بودند از:
3 روش نگهداري پس از برداشت گل هاي شاخه بريده شامل:
1)تيمار كوتاه مدت (پالس): در اين روش گل هاي شاخه بريده پس از اينكه به مدت 36 ساعت در گلدان هاي حاوي محلولهاي شيميايي نگهدارنده قرار گرفتند، از گلدان ها خارج شده و در گلدانهاي ديگري كه حاوي آب مقطر دوبار تقطير شده بودند تا انتهاي آزمايش قرار گرفتند.
2)تيمار بلند مدت (استاندارد): در اين روش گل هاي شاخه بريده از ابتداي آزمايش تا انتهاي آن در داخل گلدان هاي حاوي محلول هاي شيميايي نگهدارنده قرار گرفتند.
3)نگهداري در سردخانه و سپس اعمال تيمارهاي شيميايي: در اين روش گل هاي شاخه بريده به مدت 3 هفته (21 روز) در داخل سردخانه با دماي 4 درجه سانتيگراد در سطل هاي پلاستيكي كه حاوي آب مقطر دوبار تقطير شده بودند نگهداري شدند و آنگاه به محل اصلي انجام آزمايش منتقل شدند و در داخل گلدان هاي حاوي محلولهاي شيميايي قرار گرفتند.
تيمارهاي شيميايي در اين آزمايش شامل 16 تيمار بود که در جدول شماره1 آمده است. آزمايش به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي اجرا گرديد که در هر واحد آزمايش 4 شاخه گل وجود داشت.
فاكتورها و صفات مورد اندازه گيري
توليد اتيلن، طول عمر گل، طول عمر برگ، وزن تازه، ميزان کلروفيل و ميزان جذب آب در طي آزمايش اندازه گيري شد.
ميزان توليد اتيلن در ابتداي آزمايش بدين صورت اندازه گيري شد که از هر يك از ارقام داودي 3 نمونه گل گرفته شد و پس از وزن كردن، درون ظروف در بسته به حجم300 ميلي ليتر قرار گرفتند. هر كدام از اين ظروف داراي درپوش لاستيكي بود که از تبادل هواي داخل با خارج جلوگيري مي کرد و با استفاده از سوزن مخصوص در فاصله هاي 2، 4، 6، 8 ،10، 14،20، 24 و 36 ساعت نمونه برداري از ظروف انجام شد و به دستگاه گازکروماتوگرافي تزريق گرديد و عدد حاصل يادداشت شد.
طول عمر گلاذين و طول عمر برگ در هنگام پايان عمر آنها يادداشت شد بدين ترتيب که وقتي 3 رديف پاييني گلبرگ ها تغيير رنگ دادند به عنوان پايان عمر گل آذين و زمان زرد شدن برگها به عنوان معياري براي پايان عمر برگ مورد نظر قرار گرفت.
وزن تازه شاخه هاي گل بصورت درصد وزن تر اوليه در روز نهم آزمايش که همزمان با پژمردگي گل هاي شاهد بود اندازه گيري شد و ميزان کلروفيل برگ ها به روش آرنون (1946) با استفاده از دستگاه اسپکتروفوتومتر محاسبه گرديد و ميزان جذب آب نيز در روز پانزدهم آزمايش براي هر شاخه گل محاسبه شد.

    حمید.bmp

 

 

دوشنبه 13 دی 1389  8:53 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها