درباره نشانههای آخرالزّمان بسیار گفتوگو شده است. یکی از این نشانهها که بحث درباره آن از نقطهنظرهای مختلف صورت گرفته «دابّـه الأرض» است. دابّـه الأرض در لغت به معنی جنبده و آهسته راه رفتن است.
درباره دابّـه الأرض و معنای اصطلاحی آن باید گفت: دابّـه الأرض یکی از نشانههای الهی است که خداوند آن را در آخرالزّمان پدیدار میسازد و «قرآن کریم» در این آیه بدان اشاره کرده است: «وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَیْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّهً مِّنَ الْأَرْضِ تُکَلِّمُهُمْ أَنَّ النَّاسَ کَانُوا بِآیَاتِنَا لَا یُوقِنُونَ؛۱
و چون قول [عذاب] بر ایشان واجب گردد، جنبندهای را از زمین برای آنان بیرون میآوریم که با ایشان سخن گوید که مردم [چنان که باید] به نشانههای ما یقین نداشتند.»
خداوند آن را از جمله نشانهها و علامتهای بیانگر نزدیکی روز قیامت قرار داده است.۲
مسلمانان همگی اتّفاق نظر دارند که دابّـه الأرض در آخرالزّمان خروج میکند و اقدام به جداسازی مؤمنان و کافران مینماید. دابّـه الأرض این کار را از طریق نشانهگذاری هر یک از دو گروه و مُهر زدن بر آنها با انگشتر حضرت سلیمان(ع) و عصای حضرت موسی(ع) انجام میدهد.
این گونه، هر یک از مردم، دیگران را میشناسند و میدانند دیگران مؤمنند یا کافر و این به دلیل علامتی است که با آن علامتگذاری میشوند. امّا در مورد ماهیّت این دابّـه و مشخّص کردن جنس آن، اختلافنظر وجود دارد، هر چند در حقیقت، آن انسان است نه از جمله حیوانات و انشاءالله مباحث مربوط به آن، بنابر قرینهها و دلایل مختلف، که این امر را ثابت میکند، در بخشهای بعدی خواهد آمد.مسلمانان، چه شیعه چه اهل سنّت، همگی بر خروج «دابّـه الأرض» در آخرالزّمان اتّفاق نظر دارند، امّا آنها در مورد مشخّص کردن مصداق؛ یعنی ماهیّت آن دابّـه ، اختلاف نظر دارند. اهل سنّت قائل به این است که دابّـه الأرض، جنبندهای از جنبندگان زمین است، امّا شیعیان بر این باورند که دابّـه الأرض، یک مرد معیّن است و ما در بخشهای بعد به این مسئله خواهیم پرداخت. برخی بر این باورند که لفظ دابّـه (جنبنده) اشاره به حیوان دارد، امّا این درست نیست، دلیل ما بر این مدّعا، وجود ادلّه قرآنی و روایات شریفی است که از اهل بیت(ع) روایت شده و اشاره به این دارند که دابّـه الأرض انسان است، نه حیوان.
مقاله های دابّـه الأرض از دیدگاه روایات و دابّـه الأرض از دیدگاه قرآنی و دابه الارض: انسان یا حیوان مربوط به این مبحث را مطالعه فرمایید.
—————————————————————————————————————————
با توجه به سوالات چندی از خوانندگان در ارتباط با مربوط بودن آیه ۸۲ و ۸۳ سوره نمل با مسئله دابه الارض، با دفتر مرجع عالی قدر آیت الله مکارم شیرازی مکاتبه شد و دفتر ایشان جهت رفع شبهات موجود مراجعه به تفسیر این آیات از طریق لینک های زیر را توصیه نموده اند:
http://makarem.ir/websites/farsi/quran یا
http://makarem.ir/websites/farsi/compilation/book.php?bcc=34588&itg=12&bi=260&s=ct
—————————————————————————————————————————
پینوشتها:
۱٫ سوره نمل (۲۷)، آیـه ۸۲٫
۲٫ بحارالأنوار، ج ۹، ص ۲۰۴؛ منتخب الأثر، ص ۴۴۴٫
