حوزه/ لَقَدْ أَرْسَلْنا إِلی أُمَمٍ مِنْ قَبْلِک فَأَخَذْناهُمْ بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ یتَضَرَّعُونَ[1]
بی تردید ما به سوی امت هایی که پیش از تو بودند(پیامبرانی)فرستادیم؛ پس آنان را(چون با پیامبران به مخالفت و دشمنی برخاستند)به تهیدستی و سختی و رنج و بیماری دچار کردیم، تا(در پیشگاه ما) فروتنی و زاری کنند.
بهره مندی از انواع نعمت ها و غوطه ورشدن در لذایذ دنیوی موجب غرور و تکبر بسیاری از بندگان گردیده و آنان را از یاد خدا غافل می سازد. حال آن که در سختی و ناگواری ها، آدمی به عجز و ناتوانی خویش اعتراف کرده و از قدرت لایزال الهی یاری می طلبد. از این رو، خداوند برخی بندگان را به با و مصیبت دچار می سازد تا زمینه بازگشت آنان به خود را فراهم نموده باشد. این حقیقت، در بسیاری ازآیات قرآن تبیین گردیده است. عکس این مطلب نیز صادق است؛ یعنی خداوند به برخی از بندگانش نعمت فراوان نمی دهد؛ چون می داند که اگر به رفاه برسند، یاد او را فراموش کرده و دچار طغیان و سرکشی می شوند.
دو نکته
1.تضرع و زاری در پیشگاه خداوند دارای آثار و فواید تربیتی بسیار است که یکی از آن ها استجابت دعاست؛ زیرا اگر قرار بود، فایده ی دعا اجابت آن باشد، نیازی به این نبود که خداوند بندگان را گرفتار سازد و سپس دعای آنان را اجابت کند.
2.انسان در هنگام فقر و نداری بیشتر به یاد خدا می افتد. خداوند متعال این ویژگی انسان ها را بارها مورد نکوهش قرار داده است.
پیام ها
1-بعثت انبیا در میان مردم، یکی از سنّت های الهی در طول تاریخ بوده است. «لَقَدْ أَرْسَلْنا إِلی أُمَمٍ مِنْ قَبْلِک»
2-تاریخ گذشتگان، عبرت آیندگان است. «قَبْلِک»
3-در تربیت و ارشاد، گاهی فشار و سخت گیری هم لازم است. «فَأَخَذْناهُمْ بِالْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاءِ»
4-مشکلات، راهی برای بیداری فطرت و توجّه به خداوند است. «یتَضَرَّعُونَ»
5-هر رفاهی لطف نیست و هر رنجی قهر نیست. «لَعَلَّهُمْ یتَضَرَّعُونَ»
آیات متناسب
انعام، 59 / علق، 14 /انعام، 3.
حدیث
امام علی: «وَ لَوْ أَنَّ النَّاسَ حِینَ تَنْزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ وَ تَزُولُ عَنْهُمُ النِّعَمُ فَزِعُوا إِلَى رَبِّهِمْ بِصِدْقٍ مِنْ نِیَّاتِهِمْ وَ وَلَهٍ مِنْ قُلُوبِهِمْ لَرَدَّ عَلَیْهِمْ کُلَّ شَارِدٍ وَ أَصْلَحَ لَهُمْ کُلَّ فَاسِدٍ.؛ اگر مردم هنگامی که بلا به آنان می رسد، نزد خداوند زاری و تضرع می کردند، خداوند هر چیز گرفته شده ای را به آنان برمی گرداند و هر چیز خراب شده ای را اصلاح می نمود.»[2]
شعر
طبیب عشق مسیحا دم است و مشفق؛ لیک/چو درد در تو نبیند که را دوا بکند
پی نوشت ها
[1] انعام 42
[2] نهج البلاغه، خطبه 178
