دیوار بزرگ چین

دیوار بزرگ چین یکی از عجایب هفتگانه‌ی جدید جهان است که تاریخ ساخت آن به قرن هفتم پیش از میلاد باز می‌گردد. این دیوار به منظور حفاظت از کشور و امپراتوری در برابر حملات دشمن ساخته شده است.

دیوارهای اولیه

کشور چین سابقه‌ای طولانی در ساخت دیوارهای دفاعی دارد.  از حدود قرن هشتم پیش از میلاد، ایالت‌های کین (Qin)، وی (Wei)، ژائو (Zhao)، کی (Qi)، یان (Yan) و ژونگشان (Zhongshan) سازه‌هایی دفاعی در اطراف سرزمین‌های خود ساخته بودند تا از خود در برابر تهاجم همسایگان حفاظت کنند. زمانی که چین شی هوانگ (Qin Shi Huang) در سال ۲۲۱ پیش از میلاد  این امپراطوری را فتح کرد، دیوارهایی بین ایالت‌های از هم پاشیده وجود داشت مگر آن‌هایی که در مرزهای شمالی امپراتوری جدید او قرار گرفته بودند؛ بنابراین او برای حفاظت از قلمروش در برابر مهاجمان، دیوارها را گسترش داد.

این دیوارهای اولیه با مصالحی که آن زمان در دسترس بود ساخته شده بودند. در کوهستان‌ها از قطعات سنگی و در دشت‌ها از ترکیب خاک و ماسه‌ی فشرده بین قاب‌های چوبی و خاک کوبیده استفاده شده بود. امروزه هیچ‌کس از مسیر و طول دقیق این دیوارهای اولیه اطلاعی ندارد، اما این دیوارها حفظ شده‌اند و توسط سلسله‌های بعدی فرمانروایی در چین گسترش پیدا کرده‌اند. قسمت‌هایی از این دیوار قدیمی ممکن است اکنون بخشی از دیوار بزرگی باشند که امروزه پابرجا است و آن را به‌عنوان دیوار بزرگ چین می‌شناسیم.

تصویری از دیوار چین در سال ۱۹۰۷ (میلادی)

دیوار بزرگ مینگ

در اول سپتامبر ۱۴۴۹ بعد از میلاد، ارتش ۵۰۰ هزار نفری دودمان مینگ در یک نبرد سرنوشت‌ساز از ارتشی کوچک‌تر از مغول‌های شمال شکست خورد. پس از به اسارت گرفتن امپراتور جنگ تونگ، دولت مینگ تقریبا فروپاشید. این رویداد دودمان مینگ را بر آن داشت تا دیوار دفاعی جدیدی در مرزهای شمالی در جنوب صحرای اوردوس (Ordos) بسازد. این همان دیواری است که امروزه به‌عنوان دیوار بزرگ چین و یکی از عجایب هفتگانه‌ی جدید جهان شناخته می‌شود.

در نهایت، این دیوار باید طولی در حدود ۶,۲۵۹ کیلومتر داشته باشد، اما وجود موانعی چون دره‌ها، رودها و تپه‌ها طول این دیوار دفاعی مستحکم را تا ۸,۸۵۱ کیلومتر افزایش داده‌اند. زمانی که ساخت این دیوار به پایان رسید، از شهر کینگهوانگداو در شرق تا دریاچه‌ی لاپ (Lop Lake) در غرب کشیده شده بود.

ساخت دیوار توسط دودمان مینگ و با استفاده از آجر و سنگ به جای خاک کوبیده، انجام شده است. استفاده از این مصالح موجب افزایش سرعت ساخت و ساز و افزایش مقاومت بنا در برابر برف و باران و عوامل طبیعی شده است. ابعاد دیوار در جاهای مختلف متفاوت است، اما به طور میانگین بین ۵ تا ۸ متر ارتفاع و ۶ متر عرض دارد. البته این دیوار حالت مخروطی دارد در نتیجه قسمت‌های بالایی آن ۵ متر عرض دارد.

این دیوارها در واقع ترکیبی از دو دیوار هستند که فضای بین آن‌ها با قطعات بزرگ سنگ، قلوه‌سنگ و خاک پر شده است. در بالای دیوار و بین بارو‌ها مسیری وجود دارد که از آن به‌عنوان جاده استفاده می‌شود. این دیوار در واقع مسیری را برای سربازان و قاصدان فراهم می‌کرد تا به جای راه‌های صعب‌العبور از آن استفاده کنند.

این دیوار در واقع فقط یک دیوار ساده نبود، بلکه مجموعه‌ای از استحکاماتی بود که برج‌های نگهبانی، پاسدارخانه، قلعه، دروازه و برج و بارو و دژ داشت. در مجموع ۲۵ هزار مورد از این سازه‌های دفاعی از دیوار حفاظت می‌کردند. تقریبا هر ۱۸ کیلومتر یک برج فانوس در دیوار ساخته شده است. از این برج‌ها برای ارسال علامت‌هایی با آتش یا دود استفاده می‌شد. اخبار و اطلاعاتی نظیر  حملات قریب‌الوقوع دشمن از این طریق منتقل می‌شد. این اطلاعات به فرماندهان اجازه می‌داد تا سربازان خود را در محل‌های مورد نیاز به سرعت مستقر کنند.

حملاتی علیه دیوار

این دیوار در ابتدا از چین در برابر حملات مغول‌ها حفاظت می‌کرد و بعدها نیز از چیزی حدود ۱۶۰۰ حمله‌ی منچوها از شمال‌شرقی چین دفاع کرد. منچو، یک گروه قومی ساکن منچوری در شمال‌شرقی جمهوری خلق چین است. البته این دیوار همیشه هم در دفاع از چین موفق نبوده است. در سال ۱۵۵۰ آلتان خان، فرمانده‌ی مغولی، توانست به سادگی دیوار را دور بزند. گروه منچو نیز در سال ۱۶۴۴ زمانی که دروازه‌ی Shanhaiguan  توسط یکی از ژنرال‌های مینگ باز شده بود، توانستند از دیوار عبور کنند. آنها به سرعت کنترل سرزمین‌های اصلی چین را به دست گرفتند و پایانی بر دودمان مینگ و فعالیت‌های آتی آن‌ها برای ارتقاء دیوار شدند. دودمان چینگ که پس از دودمان مینگ قدرت را به دست گرفت، مغولستان را به این امپراتوری افزود و بدین ترتیب نیاز به ساخت دیوار دفاعی در مرز با مغولستان را از بین برد.

در قرن شانزدهم میلادی، کاشفان و تاجرانی که از اروپا به چین سفر می‌کردند از این دیوار دیدن کرده و گزارشات و توصیفاتی از عظمت و شکوه آن را به اروپا می‌بردند. یکی از اولین توصیفاتی که از دیوار بزرگ چین ثبت شده در کتاب «آسیا» از ژائو دو باروس (João de Barros) در سال ۱۵۶۳ منتشر شده است. شاید اولین اروپایی که از این دیوار عبور کرده باشد، Bento de Góis مبلغ مذهبی و سیاح پرتغالی باشد که از طریق دروازه‌ی شمال‌غربی از هند در سال ۱۶۰۵ وارد آن شده است.

تعمیر دیوار

با گذر زمان که دیوار کارکرد اولیه‌ی خود را از دست داد، برخی از قسمت‌های آن رو به خرابی رفت و حتی از بخش‌هایی از مصالح آن برای ساخت بناهای دیگر مورد استفاده قرار گرفت. در جریان انقلاب فرهنگی ۱۹۶۰، رهبران کمونیست خصومت خود را نسبت به این سمبل شکوه گذشته‌ی چین با تخریب بخش‌های وسیعی از این دیوار نشان دادند. از سال ۱۹۸۴ دولت تصمیم گرفت که از این دیوار محافظت و آن را به‌عنوان نماد کشور چین معرفی کند. بخش‌های وسیعی از آن به خصوص آن قسمت‌هایی که به مراکز توریستی نزدیک بودند، بازسازی و تعمیر شدند. در سال ۱۹۸۷، دیوار بزرگ چین به عنوان یکی از میراث جهانی یونسکو شناخته شد.

امروز این اژدهای خفته، از سراسر این سرزمین پهناور می‌گذرد و از دل دره‌ها و تپه‌ها عبور می‌کند.

آیا دیوار چین از فضا قابل رویت است؟

از سال ۱۷۸۴، اکثر مردم ادعا می‌کنند که دیوار بزرگ چین تنها سازه‌ی ساخت دست بشر است که از ماه با چشم غیرمسلح قابل دیدن است. این نکته به هیچ عنوان حقیقت ندارد. این پرسش که دقیقا از چه فاصله‌ای از زمین این دیوار قابل تشخیص و رویت است، هنوز هم مورد بحث است.

حقاقی جالب درباره‌ی دیوار بزرگ چین

ساخت دیوار بزرگ چین بیش از دوهزار سال طول کشیده است. اولین بخش‌های این دیوار از قرن هشتم پیش از میلاد ساخته شده‌اند.

طبق افسانه‌ها، ماده‌ای که از آن برای اتصال بخش‌های مختلف دیوار استفاده شده، از استخوان انسان ساخته شده است. اما این مسئله واقعیت ندارد. مصالح به‌کار‌ رفته در دیوار، ترکیبی از مواد و وسایلی است که در آن زمان در دسترس بوده و برای ساخت و ساز مورد استفاده قرار می‌گرفته است؛ موادی از جمله خاک فشرده، سنگ، آجرهای چوبی و سفال.

گرچه بخش‌هایی از دیوار به خوبی حفظ و نگه‌داری و در صورت لزوم بازسازی و تعمیر می‌شود اما بخش‌های بسیاری از آن در طول زمان از بین رفته است. در سال ۱۹۷۰ بخش‌هایی از دیوار دارای حفره‌های بوده است، چرا که مردم از قطعات سنگی آن برای ساخت خانه‌های خود استفاده کرده بودند.

این دیوار به‌عنوان میزبان برخی از رقابت‌های ورزشی نیز شناخته می‌شود. به‌عنوان مثال در سال ۱۹۸۷ یک شهروند بریتانیایی به نام ویلیام لیندزی، بیش از ۲۴۰۰ کیلومتر از دیوار را دوید.

بلندترین بخش از دیوار چین در کوه Heita در نزدیکی پکن قرار دارد. این کوه بیش از ۱۵۲۴ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.

صدها هزار نفر در طول ساخت دیوار جان خود را از دست داده‌اند که حتی بسیاری از آن‌ها در این دیوار دفن شده‌اند.

بسیاری از ارائه‌کنندگان تور در چین، تورهای بازدید از دیوار در شب را ارائه می‌دهند. دیوار که با ردیف‌هایی از لامپ به زیبایی تزیین شده، شب‌ها منظره‌ی شگفت‌انگیز و منحصربه‌فردی دارد.

به دلیل عظمت این دیوار، حفاظت از آن بسیار سخت است. اکنون دو سازمان بزرگ، مسئولیت حفاظت از آن را بر عهده دارند. یکی از آن‌ها انجمن دیوار چین و دیگری International Friends of the Great Wall است.

در سال ۲۰۰۱، دیوار چین با هفتادهزار بازدیدکننده در روز، پربازدیدترین سازه‌ی جهان بود.

نکته‌ی جالب درباره‌ی این دیوار این است که دیوار چین یک دیوار ممتد نیست و بخش‌هایی از این مسیر حتی دیوار ندارد.

این دیوار با مشارکت چندین دودمان از امپراتوری چین ساخته شده است. گرچه دودمان مینگ به‌عنوان سازنده‌ی آن شناخته می‌شود، اما چندین امپراتوری برای ساخت آن کمک کرده‌اند. برای ساخت این دیوار، سربازان، کشاورزان و حتی زندانیان زیادی به سختی کار کرده‌اند.

اگر در ماه مه به چین سفر کنید می‌توانید در ماراتن بزرگ دیوار چین نیز شرکت کنید. این ماراتن در سال ۲۰۱۶ از روز ۲۱ ماه مه آغاز شده است. از سال ۱۹۹۹، ماراتن دیوار بزرگ به یکی از چالش‌برانگیزترین ماراتن‌های دنیا تبدیل شده است. این ماراتن از سه بخش فول‌ماراتن، نیمه‌ماراتن و غیر‌رقابتی و تفریحی تشکیل شده است.