زندگی بدون یک فنجان چای یا قهوه برای میلیونها نفر از ما غیرممکن است و روشن است که کافئین باعث بهبود توجه و تمرکز شده و سبب جلوگیری از خواب آلودگی میشود. کافئین بهعنوان یک ماده محرک شناخته میشود و یکی از پرمصرفترین مواد دنیا محسوب میشود در اینجا شما را با نحوه اثر و فواید و خواص کافئین آشنا میکنیم.
نحوه اثر گذاری و فواید و خواص کافئین
اگرچه احتمالاً نام کافئین برای شما آشنا است، اما ممکن است از شنیدن برخی چیزها راجع به آن شگفتزده شوید. تخمین زده میشود که ۹۰ درصد بزرگسالان در جهان کافئین را در رژیم غذاییشان وارد کردهاند. برای مثال بیش از ۱۵۰ میلیون آمریکایی هر روز قهوه مصرف میکنند و البته مصرف متوسط آنان دو فنجان در روز است که معادل ۲۷۰ میلیگرم کافئین میباشد. البته در کشورهای در حال توسعه مانند ایران، چای به قهوه ترجیح داده میشود. جالب توجه اینکه، چای دومین نوشیدنی پرمصرف بعد از آب بوده و سهبرابر قهوه مصرف دارد.
کافئین یک ماده محرک است و بر روی سیستم عصبی و مشخصاً در محل یک انتقال دهندۀ عصبی (نوروترانسمیتر) بهنام آدنوزین تأثیر میگذارد که نتیجۀ این تحریک میتواند آثار مختلف بر روی بدن باشد. مواد و نوشیدنیهای زیادی وجود دارند که حاوی میزان زیادی کافئین هستند. برخی از رایجترین آنها عبارتاند از: قهوه دم شده (۱۳۵ میلیگرم)، قهوۀ خشک (۱۱۲ میلیگرم)، اِسپِرسو (۳۵ میلیگرم)، کاپوچینو (۲۵ تا ۶۰ میلیگرم)، چای (۳۵ میلیگرم)، کاکائو (۵ میلیگرم)، شکلات (۱۰ میلیگرم) و شکلات سیاه (۳۱ میلیگرم).
اثرات کافئین بستگی به چندعامل، از جمله شرایط بدنی و میزان مصرف دارد. بهطور کلی، کافئین هشیاری ذهنی، انرژی و توانایی تمرکز را در کوتاهمدت افزایش میدهد. این ماده بهویژه در افرادی که شبکار هستند، بسیار تأثیر گذار است. همچنین عملکرد ورزشی میتواند با استفاده از کافئین افزایش یابد. شواهدی موجود است حاکی از اینکه کافئین خطر ابتلا به برخی از بیماریها از جمله پارکینسون، آلزایمر و حتی نقرس را کاهش میدهد. مصرف کافئین میتواند آثار سوئی نیز داشته باشد و خوابتان را مختل کند. از همین رو، توصیه میشود که شش ساعت قبل از رفتن به رختخواب، کافئین مصرف نشود. البته جنبه مفید اثر کافئین نیز این است که میتواند برای مقابله با خوابآلودگی مفرط روزانه مؤثر باشد. بنابراین کافئین برای بسیاری از ما، یک تقویتکننده ضروری و متمرکز کننده حواس است، به شرطی که مراقب میزان مصرف و زمان مصرف آن باشیم
اگر کافئین به میزان زیادی مصرف شود میتواند سبب مسمومیت با کافئین شود که دارای علایم شدیدی است. برای مثال میزان مصرف زیاد میتواند سبب تحریک پذیری شود که در آن فرد قدرت تمرکز خود را از دست میدهد و توان خوابیدن ندارد. بنابراین همانند هر ماده غذایی دیگر استفاده به جا از کافئین برای شما مفید خواهد بود.
