انسان و ماشين
آيا فناوريهاي گذشته جايگزين فناوريهاي مدرن امروز خواهد شد؟
امروزه ما چنان درگير فناوري شده ايم كه به راحتي مي توان گفت ما را از خود بي خود كرده است، قدرت، سرعت و امكانات كوچك و
بزرگي كه هر روز ابداع مي شوند و وعده هايي كه براي حل مشكلات بشر مي دهد، ما را فريفته است.
اما از آنجا كه مشكلات ما بزرگتر مي شوند و فناوري نيز راه حل هاي جديدي ارائه مي دهد، بعيد به نظر مي رسد كه فناوريهاي ابتدايي ديگر جايي در زندگي انسان داشته باشند.
اما از سوي ديگر، فناوري پيشرفته امروزي تا ابد برتر نخواهد بود و در يك مسير مستقيم نيز نخواهد ماند و اگر ضربه اي را كه فناوري جديد بر انسان و سياره اش وارد آورده در نظر نگيريم، نتيجه اين خواهد بود كه اين پيشرفت نشانه همان وعده فناوري است.
در حالي كه فناوري جديد به پيش مي تازد، نوآوريهاي گذشته منسوخ مي شوند. يك چرخ سنگي، نيزه يا پرتاب موشك روزي فناوري برتر شناخته مي شدند، اما امروز آنها به موزه ها پيوسته اند. گرامافون نيز روزي يك اختراع بزرگ بود اما امروز به همراه صفحه هاي قديمي اش براي كلكسيون دارها جذابيت فراواني دارد. اين گونه است كه فناوري جديد امروز، قديمي مي شود و جايش را به شيوه هاي بديع تر مي دهد.
سرعت كهنه شدن فناوريها و ابداعاتي كه امروز به دست مي آيند و فردا تكنيك پيش پاافتاده اي خواهند بود، بيشتر هم شده. زيرا انسان براي حل مشكلاتش به بيولوژي و ذرات ميكروسكوپي و مهندسي و فناوري اطلاعات روي آورده است.
در زندگي روزمره نيز فناوري روز به سرعت جاي روشهاي قديمي را مي گيرد. همه چيز در حال شبيه سازي است. در واقع شبيه سازي كردن حتي شبيه سازي طبيعت در داخل فضاهاي شهري، محبوبترين تجربه امروزي در فرهنگ آمريكاست. يك كودك آمريكايي ممكن است هفته اي چهار بار در رايانه، اسنوبرد بازي كند ولي تنها سالي 4 روز را براي كوهنوردي اختصاص بدهد.
در بخشي از لس آنجلس آبشار زيبايي ساخته شده كه به باغي مي ريزد، اما اين آبشار ساخته بشر است و طبيعي نيست. اين مي تواند نشانه اي باشد بر اينكه چقدر انسان تمايل به جايگزيني دست ساخته هاي خود به جاي محيط طبيعي دارد.
جمعيت و به همراه آن پيشرفت هاي علمي به سرعت در حال افزايشند و اگر پيش بيني بسياري از دانشمندان تحقق يابد، معضلات بشر نيز بسيار جديتر خواهد شد: خشكسالي گسترده، كمبود جدي آب سالم، ويروسهاي غيرقابل كنترل، طغيان آبها، گرم شدن يا سرد شدن زمين، از بين رفتن محيط زيست و ...
در اين ميان فناوري به بشر وعده مي دهد كه اين معضلات را حل كند: كمبود غذا را برطرف كند، ضايعات صنعتي را از بين ببرد، محيط زيست را تميز كند، آب و هوا و زلزله را پيش بيني كند، رنج انسان را كاهش دهد و زندگي بهتري برايش فراهم كند. در مدت كوتاه به نظر مي آيد كه فناوري ابتدايي نتواند جايگزين فناوري مدرن شود، اما در بلندمدت ممكن است در برابر دنياي مدرن مقاومت كند.
«تري اروين»، حشره شناس در مؤسسه تحقيقاتي Smithsonian مي گويد: از ميليونها سال قبل تاكنون، بعد از حشرات، انسان موفق ترين موجود روي زمين بوده است. اما روندي كه امروز كره زمين را تهديد مي كند، اصطلاحاً ششمين خطر انقراض جهاني براي زمين ناميده مي شود كه بسيار نافذ و فراگير خواهد بود.
هيچ كس نمي خواهد زمين را ترك كند در حالي كه تبديل به سياره اي داغ و پر حرارت، و شنزاري بي ثمر مانند مريخ شده است. در حالي كه هيچ نوع حياتي در آن نمي تواند زيست كند غير از موجوداتي با ساختار ساده و جان سخت. ولي اگر ما از ضربه فناوري پيشگيري نكنيم، ديگر قادر نخواهيم بود تا از آن به عنوان ابزاري سودمند و كنترل شده براي كمك به بقاي بشر بر روي زمين استفاده كنيم.
قدس
