اسم من «گردو» است!

اسم من گردو است، به من گردكان هم مي‏گويند و اعراب مرا جوز مي‏نامند. من از قديم به حالت وحشي در آسياي صغير، ايران و ژاپن روييده و امروزه در تمام دنيا كاشته مي‏شوم. عده‏اي زادگاه اوليه مرا فقط ايران مي‏دانند. ميوه‏ي من گرد است، اما هر گردي گردو نيست. برگ درخت من داراي بوي مخصوصي است كه در حالت تازه عطر آن بيشتر است. داراي طعمي تلخ و قابض بوده و به آساني رنگ سبز خود را از دست داده، و قهوه‏اي مي‏شود. لذا در صنعت دارو سازي دستور داده‏اند كه برگهاي مرا در ماه‏هاي خرداد و تير چيده و به صورت قشر بسيار نازكي پهن كنند تا بدون زير و رو كردن خشك شود و براي اين كار بايد كوشيد تا برگ‏هاي سالم و كاملا سبزرنگ را چيده و از جمع‏آوري برگ‏هايي كه خود بخود ريخته‏اند، خودداري شود. چنانچه به دستور فوق برگ درخت من خشك شود، رنگ سبز و عطر مخصوص خود را حفظ خواهد كرد. برگ درخت من داراي مقداري عطر - يك ماده‏ي تلخ - مقداري صمغ و مواد مازويي است. جوشانده‏ي برگ من در معالجه بيماريهاي جلدي بكار مي‏رود. و همچنين شستشوي با اين جوشانده ترشحات بي‏رنگ زنانه را از بين مي‏برد و نيز به صورت غرغره در گلو درد و ورم لوزه و غيره مصرف دارد. مبتلايان به خنازير و جوشهاي عصبي مي‏توانند در حدود سيصد گرم جوشانده‏ي برگ مرا در وان حمام بريزند و بدن خود را شستشو دهند. لانه‏ي سگها و گربه‏هاي خانگي را با برگ من فرش كنيد تا كك، ساس و كنه به خانه‏ي آنها راه پيدا ننمايند. اگر در زيرزمين يا اتاق يا رختخواب شما به عللي حشرات رخنه كرده‏اند، با ريختن برگ من آنها را از بين ببريد و در كمد لباس خود از برگ و پيوسته سبز من بريزيد تا لباس‏هاي شما بيد نزند. اگر دست شما زياد عرق مي‏كند، و هميشه نمدار است، آنرا با جوشانده‏ي برگ يا پوست سبز ميوه‏ي من بشوييد و بعد به آن كمي پودر بزنيد تا اين عيب برطرف شود. براي معالجه جرب و اگزماي آبدار، برگ درخت مرا با پوست درخت بلوط بجوشانيد و از بخور آن روي محل زخم استفاده كنيد. اگر در انبار شما مورچه رخنه كرده و مي‏خواهيد از شر آن خلاص شويد، يا برگ مرا در آنجا بريزيد و يا از آب جوشانده آن بپاشد و يا آب جوشانده‏ي آنرا در سوراخ لانه‏ي مورچه‏ها بريزيد. اگر مي‏خواهيد لانه‏ي زنبور را خراب كنيد و يا مي‏خواهيد عسل از كندو بيرون بياوريد، براي آن كه مورد هجوم زنبورها واقع نشويد، كافي است دست و صورت خود را با آب برگ يا لفافه‏ي سبز ميوه‏ي من آغشته كنيد. اگر باغچه شما داراي كرم‏هاي قرمز شده و مي‏خواهيد آنها را فراري دهيد، يا براي خوراك بلبل يا صيد ماهي بگيريد، كافي است مقداري از جوشانده‏ي برگ يا لفافه سبز ميوه من در آنجا بپاشيد و ببينيد چگونه اين كرم‏ها از زمين بيرون آمده و فرار مي‏كنند. جوشانده برگ و لفافه سبز ميوه من تنها يك داروي ضد حشره نيست، بلكه يك داروي ضد عفوني‏كننده و درمان امراض جلدي از قبيل اگزما و كچلي است و به علاوه كك و مك - زگيل و پينه دست و پا را از بين مي‏برد و از ريزش مو و طاسي جلوگيري مي‏كند و به موهاي سفيد، رنگ خرمايي مي‏دهد. خوردن آن كرم‏هاي معده را از بين مي‏برد. براي تسكين درد دندان كافي است يك تكه از لفافه سبز ميوه من با يك برگ مرا بجويد. براي درمان كرم روده آن را بجويد و آب آنرا فرو بريد. دمبرگ جوان مرا روي ميخچه - زگيل و پينه‏هاي دست و پا بماليد تا برطرف شوند. درخت من يك درخت زيبا و بزرگ و سايه گستر است، ولي من به شما توصيه مي‏كنم كه هيچگاه زير سايه درخت من نخوابيد، چه روز باشد و چه شب و اين به علت جوهر فراري است كه در چوب، برگ، ميوه و صمغ درخت من موجود بوده و دائما در هوا منتشر مي‏شود و چه بسا اشخاصي كه شب در زير درخت من خوابيده و صبح وقتي از خواب بيدار شده‏اند، عقل و حواس خود را از دست داده‏اند. چوب درخت من از چوبهاي محكم و قيمتي است و از قديم در صنعت نجاري، منبت كاري، آبنوس كاري و ساختن لوازم لوكس و قنداق تفنگ بكار رفته است. چوب درخت مرا هرگز موريانه نمي‏خورد. براي معالجه اسهال خوني كافي است پنجاه گرم لفافه خارجي ميوه مرا در يك ليتر آب جوشانده و تنقيه نماييد. شستشو با اين آب ترشحات بي‏رنگ زنانه و خارش مهبل را برطرف خواهد كرد. لفافه خارجي ميوه يا برگ سبز مرا بكوبيد و روي محل درد بماليد فورا درد آن ساكت خواهد شد. اگر برگ يا لفافه‏ي سبز خارجي ميوه مرا خوب ساييده و با مقداري زنگ آهن مخلوط كنيد، خضابي بدست مي‏آيد كه رنگ آن ثابت بوده، و با دوام است و چون آنرا با زنگ آهن و سركه بپزيد، و يك هفته در آفتاب گذشته هر روز به هم بزنيد خضابي خوشرنگ بدست مي‏آيد. مسواك كردن با پوست سبز من يعني ماليدن آن بر دندان مقوي لثه بوده، و دندان رإ؛ش‏شّ‏ّحخ سفت مي‏كند و چون پوست ريشه مرا در روغن زيتون بجوشانند تا له شود، ضماد آن جهت بواسير و امراض تهيگاه بسيار مؤثر است. چكاندن آب برگ من كه كمي آن را گرم كرده باشند، در گوش درد آنرا تسكين مي‏دهد و چرك آن را بيرون مي‏آورد. رب پوست سبز من كه با عسل و يا شيره انگور ترتيب دهند، جهت ديفتري و زخم‏هاي گلو و دهان و خون آمدن از بن دندان و سستي آن نافع است، ضماد پوست تازه‏ي من با حنا جهت صداع مزمن و آبريزش بيني مفيد است. و چون آن را بر محل دردهاي رماتيسمي - نقرس و امثال آن بگذارند، درد آنرا تسكين مي‏دهد و اگر خاك اره چوب مرا با سركه مخلوط كنيد و آنرا بر صورت بكشيد، رنگ رخساره را باز و گلگون مي‏نمايد. اگر خاك اره مرا در روغن زيتون خيس كنند و بر سر بمالند، شوره را از بين مي‏برد و مانع پيدايش شپش در آن خواهد بود. حال اجازه دهيد تهيه يك نوع نوع خضاب عالي را كه سوختن آن در گذشته جزو اسرار بوده، براي شما شرح داده و از آن سر بزرگ پرده بردارم. در فصل پاييز در يك ليتر روغن زيتون در حدود صد گرم مازوي كوبيده ريخته و آنرا بجوشانيد و بعد صاف كنيد. صاف شده مرا در يك شيشه بريزيد، بعد پاي درخت مرا كنده ريشه سخت آنرا ببريد و آن قسمت كه متصل به درخت است در شيشه فرو كنيد، بطوريكه سر آن داخل روغن شود، ولي به ته شيشه نرسد. بعد دهانه شيشه را با خمير يا موم محكم بسته روي شيشه خاك بريزيد و بگذاريد تا سال ديگر در آنجا بماند. موقعي كه درخت من ميوه داد، خاك را كنارزده و شيشه را بيرون بياوريد. در آن شيئي شبيه مركب غليظ يا بهتر بگويم شبيه مغز مداد درست مي‏شود. اگر شانه را به اين جسم كشيده و سر را با آن شانه كنيد موي سفيد را سياه كرده و به آن رنگي ثابت و براق مي‏دهد كه به آساني پاك نمي‏شود. صمغ درخت من زخم‏هاي عفوني‏و پليد را مداوا مي‏كند، مرهمي از آن درست مي‏كنيد و هنر آنرا ببينيد. مقدار كمي از اين صمغ را در حفره‏ي دندان كرم خورده بگذاريد و ببينيد چگونه درد آنرا ساكت كرده، و از پيشرفت پوسيدگي دندان جلوگيري مي‏كند. پوست سخت من، يعني پوستي كه بين لفافه و مغز وجود دارد نيز خالي از فايده نيست. اگر گوگرد كوبيده‏ي آنرا روي زخم‏هاي آبدار بپاشيد آب آنها را جمع و جراحات آن‏ها را تخفيف مي‏دهد، خوردن يك قاشق چايخوري از آن خونريزي معدي را معالجه مي‏كند و قطره قطره آمدن ادرار را درمان مي‏نمايد. حمول آن در طي طب سنتي ايران جهت خونريزي رحم تجويز شده است. اگر چهار تا هشت گرم پوست ريشه مرا بجوشانيد، و آب آنرا بعد از غذا بنوشيد، فضولات معده و اخلاط ليزابه آن خارج شده، شكم درد رامعالجه مي‏كند. ميوه‏ي من كه به چهار مغز معروف است، سرشار از ويتامين‏هاي «آ» - «ب» و «اي» و از همه مهمتر ويتامين «اف» است و املاحي مثل آهن - فسفر - روي و مس دارد، و نيز داراي پنجاه درصد روغن بوده و يكي از داروهايي ضد مرض قند به حساب مي‏آيد. مغز من بسيار لطيف و ملين است، به هضم غذا كمك مي‏كند و عشق را زياد مي‏كند. قواي جواني را تجديد مي‏كند. معده را تقويت و از تخامه كردن جلوگيري مي‏نمايد. قواي دماغي و نيروي تفكر و تعقل را تقويت مي‏كند، مخصوصا اگر همراه با انجير خورده شود. من نانخورش خوبي براي پيران و جوانان هستم. وجود ويتامين «اف» در من گوهر گرانبهايي است كه در كمتر ميوه‏اي ديده مي‏شود. كمبود اين ويتامين در مبتلايان به مرض قند بيشتر ديده مي‏شود و سبب بثورات جلدي است كه در اثر مزمن شدن بدل به كفگيرك خواهد شد. من به علت داشتن اين اكسير گرانبها كه به صورت روغن است، امراض جلدي را معالجه و درمان مي‏كنم و نسيان را از بين مي‏برم و مرض قند را معالجه مي‏كنم، مبتلايان به مرض قند اگر خوردن روغن خود را به روغن من منحصر بكنند، نتايج عالي خواهند گرفت.اگر به سلامتي خود و اطفال خود علاقه داريد، هميشه بطور صبحانه نان و پنير و مغز گردو ميل نماييد. به اطفال خود ساندويجي از نان و پنير و مغز گردو بدهيد و اگر مقداري سبزي هم به آن اضافه كنيد يك غذاي بسيار مفيد براي آنها خواهد بود. مغز من به علت داشتن املاح روي، نه تنها به فعاليت ويتامين‏هاي خود مي‏افزايد، بلكه ويتامين‏هاي غذاهاي ديگر را كه همراه مغز من خورده شوند، وادار به فعاليت مي‏نمايد، و به همين جهت است كه توصيه كرده‏اند هميشه مغز مرا همراه با پنير و سبزي ميل نماييد. مغز من به علت داشتن املاح مس، بهترين دارو جهت جلوگيري از ترشحات بي‏رنگ زنانه و خارش مهبل است، و از تركيدن پوست بدن هنگام آبستني و بعد از زايمان جلوگيري مي‏كند. هرگز روغن مرا در ظرف مس سفيد نشده نريزيد. زيرا با آن قابل تركيب است. در كتب قديم ايران نوشته‏اند اگر مغز گردو را با روغني كه تند شده و طعم آن برگشته است بجوشانند، تندي آن از بين مي‏رود. خوردن مغز من دل به هم خوردگي و درد آن را برطرف مي‏كند و براي زخم معده خوب است. اگر مغز مرا با زيره سياه كرماني نرم ساييده، و با عسل مخلوط كرده، و در حمام بر سر و بدن فالج بمالند، و بگذارند در حمام گرم بماند تا عرق كند، نتيجه‏ي خوبي خواهد داد، و با همين دستور، درد مفاصل و پا درد را مي‏توان معالجه كرد. ضماد مغز تازه من و ماليدن آن جهت پاك شدن كك و مك و معالجه جوشهاي عصبي و عروقي اطفال نافع است. ماليدن مغز كهنه و سياه شده‏ي من جهت زخم‏هاي كهنه و پيچدگي و تمدد اعصاب و تشنج و ترك‏هاي دست و پا كه در اثر سرماخوردگي و خستگي ايجاد شده تجويز شده است. و نيز براي جلوگيري از ريزش موي بدن و ورم پستان توصيه كرده‏اند. اگر مغز كهنه مرا بسوزانيد و سوخته آنرا روي زخم كچلي بماليد آنرا درمان مي‏كند. چون مغز من به علت داشتن روغن لطيف بوده و زود تند مي‏شود، زياده‏روي در خوردن آن باعث ورم و جوش در سقف دهان و لوزتين خواهد شد. به اين جهت توصيه شده است كه هميشه پس از خوردن مغز من، دهان را با آب ساده بشويند و يا بعد از آن يك ميوه ترش ميل نمايند. زياده‏روي در خوردن مغز كهنه من، كرم كدو را از بين مي‏برد و چون رنگ آن برگشته و تند شود، خوردن آن سمي و خطرناك است، و پادزهر آن قي كردن و خوردن غذاهاي ترش است. مرباي من با عسل جهت چاق شدن و تحريك شهوت مؤثر است، ترشي مغز من ضعف معده را بر طرف مي‏كند. در هواي سرد بدن خود را با خوردن من گرم كنيد، تا مبتلا به سرماخوردگي نشويد. خوردن من با انجير و اسفند پادزهر است، ضمنا مغز من جهت امراض جلدي مفيد است، و كشيدن آن به چشم مانع ريزش آب مي‏باشد.

زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري