اسم من «كلم» است!

ضد رعشه هستم و قوه بينايي را تقويت مي‏كنم. خواب آورم و برادرم «كلم سنگ» علاج ورم روده است. شربت كلم قرمز درمان نقرس و رماتيسم است. مخصوصا براي پيران و سالخوردگان كه طبعي سرد دارند، سودمندم! اسم من كلم است. ايرانيان قديم به ما «كرم» مي‏گفتند و اعراب آن را معرب كرده، ما را كرنب صدا كردند، و بالاخره به نام كلم معروف شديم. ما بيش از سي نوع هستيم. در بعضي از انواع ما گل، بعضي برگ و در برخي ساقه زيرزميني قابل استفاده و خوراكي است و همه اينها موقعي قابل مصرف است كه از تابش آفتاب و شبنم محفوظ مانده باشد، به انواع و اقسام ما كلم قمري - قنبيط - كلم گل پيچ - كلم سنگ - كلم برگ - كلم غنچه‏اي - كلم بروكسل - كلم شلغمي - كلم گل سرخي - كلم فندقي - كلم قرمز - شلغم بيابان - قمريت - لهنه - قرنيا - قرنيو - كرانبي - كرانيا - لخته - لاخته - اعاريسا - لهينه - لهانه - و اسامي ديگر هم به ما داده‏اند. برگ و گل ما موقعي نرم و لطيف بوده، و براي خوراك انسان مناسب است كه با وسايل گوناگون از نور و حرارت آفتاب محفوظ مانده، رنگ آنها سفيد باشد، و چنانچه سبز و سفت شود، براي تهيه علوفه مناسب‏تر خواهد بود. برگهاي بعضي از انواع ما به رنگهاي قرمز و بنفش هم در مي‏آيند و اين برگها، علاوه بر مصرف خوراكي در صنعت داروسازي و شيميايي بكار ميروند. از نظر مواد چربي فقير هستيم و به همين جهت در آشپزي هميشه ما را با گوشت‏هاي فربه و چرب مي‏پزند - روس‏ها هم ما را به مغز قلم گاو كه چربي زياد دارد طبخ مي‏نمايند، و چنانچه مي‏دانيد به اين سوپ برش مي‏گويند. ما سرشار از ويتامين‏هاي آ - ب - ث - و پ پ هستيم و همچنين داراي املاح گوگرد - كلسيم - پتاسيم - منيزيم بوده و كمي هم ارسنيك داريم، و به همين علت است كه به رشد عمومي كمك مي‏كنيم، و براي مسلولين و اشخاص ضعيف البنيه مفيد مي‏باشيم. به علت داشتن كلسيم و گوگرد، براي مو و ناخن‏ها سود فراوان داريم. سنگهاي كليه و مثانه را از بين مي‏بريم، برگهاي ما به علت داشتن ويتامين «پ پ» از بيماري پلاگر جلوگيري مي‏كند. به علت داشتن كمي ارسنيك مقوي اعصاب بوده و رعشه را از بين مي‏بريم و از ابتلا به مرض جذام پيشگيري مي‏نمائيم. ما مقوي قوه بينائي و كمي خواب آور هستيم. صدا را باز مي‏نمائيم، برگهاي ما چنانچه خام خورده شود ورم طحال را معالجه مي‏كند. در كلم سنگ آنزيمي وجود دارد كه براي ورم روده مفيد است. اين آنزيم در تمام هويج‏ها يعني ساقه‏هاي زيرزميني خوراكي مثل زردك - سيب زميني - شلغم هم وجود دارد. ولي مقدار آن در سيب زميني اسلامبولي و كلم سنگ زيادتر است، آب اين ساقه‏هاي زيرزميني را بگيريد و بنوشيد و از منافع سرشار آنها استفاده كنيد. شربت كلم قرمز براي سينه و ضماد آن ضد نقرس و روماتيسم است. تنتور كلم قرمز در آزمايشگاه معرف ترشي و قليائي است. اخيرا در بازار ايران چند نوع ما كه به صورت كاهو در آمده است، مثل يخني قنبيط كه از غذاهاي مخصوص اهالي شهر قم است، و برش كه تازه در ايران معمول شده است كمي ملين بوده، پيشاب را زياد مي‏كند. زياده‏روي در خوردن ما باعث ديدن خواب‏هاي پريشان و توليد نفخ در پهلو و بالاخره غليظ شدن خون و بالا رفتن فشار آن است. هيچگاه به خوراكي‏هايي كه با ما مي‏پزيد، و سالادي كه درست مي‏كنيد، ادويه نزنيد. اشخاص سياه چهره و لاغر اندام كه مزاجي سودائي دارند، نبايد در خوردن ما افراط نمايند. كساني كه سابقه ماليخوليا - سرطان - داءالفيل - واريس و بواسير دارند. بايد از ما خانواده پرهيز نمايند. بطور كلي ما براي كساني كه مزاجي گرم دارند، خوب نيستيم، و برعكس صاحبان مزاج سرد و پيران سالخورده كه احتياج به گرم كردن بدن دارند از خوردن ما سود بسيار خواهند برد، و اين دسته مي‏توانند خردل و سير هم به ما بزنند - ما به بدن‏هاي ضعيف نيرو مي‏دهيم، و رشد اطفال را زياد مي‏كنيم، و از ابتلا به اگزما جلوگيري مي‏نماييم. محصول تابستاني ما دير هضم است، آب برگها و ساقه و تخم ما كرم‏كش است. اگر بچه‏هاي شما مبتلا به كرم معده هستند، بيست تا سي گرم برگ ما را آب گرفته و به آن‏ها بخورانيد. براي اينكه با چاقي مبارزه كنيد، آب نوع قرمز يا بنفش ما را گرفته با كمي شكر مخلوط كرده به قوام آوريد و بعد با دو برابر آن آب پرتقال يا نارنج مخلوط كرده، نوش جان نمائيد. برگهاي قرمز و بنفش خانواده ما ضد چاقي هستند، براي گرفتگي صدا و رفع اختلالات ريوي، پنج تا شش گرم برگ قرمز ما را كوفته در نيم ليتر آب جوشانده ميل نمائيد. ضماد برگهاي سفت ما مسكن صداع - سردرد و دردهاي رماتيسمي نقرس و سياتيك است. برگهاي ما را كمي له كنيد و كمي روي آتش بپزيد. بعد آنها را گرم گرم روي پارچه پشمي انداخته، در روي موضع درد بيندازيد. اين مرهم براي اعضاي در رفته و رگ به رگ شده نيز مفيد است، و اگر آنرا پس از جا انداختن به موضع بيندازيد. درد آن را تسكين داده، به ترميم و نوسازي ياخته‏ها كمك مي‏كند. ضماد برگ ما در موارد مننژيت و سينه پهلو هم توصيه شده است و براي اين منظور، قبل از رسيدن پزشك مي‏توان برگهاي ما را كه با آتش كمي پخته‏ايد، قبل از رسيدن پزشك مي‏توان برگهاي ما را كه با آتش كمي پخته‏ايد، گرم در روي صورت و سينه و شكم بيندازيد تا سبب تسكين آلام آنها شود. ضماد برگهاي ما با آرد جو براي از بين بردن اورام سرد و گرم و باد سرخ و سرطان و با سركه جهت برص و اگزما با سفيده تخم مرغ جهت سوختگي مجرب است. سوخته برگهاي مإ؛ّّحخ براي منع روئيدن مو توصيه شده است و با پيه خوك، جهت خنازير و جراحات سخت، و با سفيده تخم مرغ جهت رفع سوختگي نافع است. ميوه ما كه همان بذر ما مي‏باشند كشنده كرم معده و ماليدن آن، برطرف كننده كك مك بوده، و مقدار خوراك آن تا ده گرم است. اگر مبتلا به نفخ معده هستيد، و داروها و غذاهاي ديگر آن را برطرف نكرده‏اند به سراغ ما بياييد و از آب پخته ما استفاده كنيد.

زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري