اسم من «فلوس» است!

فشار خون را كم مي‏كنم. گل من، لينت دهنده خوبي است. جوشانده‏ام برفك دهان كودكان را از بين مي‏برد. ضماد شهد من درد مفاصل و نقرس را درمان مي‏كند. و اگر از درد گلو ناراحتيد، از من استفاده كنيد... فارسي من سابقا «خيار چنبر» بود كه اعراب به آن خيار شنبر مي‏گفتند. ولي از موقعي كه خيار چنبر نامگذاري كردند، مرا فلوس ناميدند. در بلوچستان به من چونتور چيكماني مي‏گويند. عربي من «خرنوب‏هندي» است. در كتب مختلف به من اسامي خيار شنبه، كريال، كرداله، املتاس، سيال و لاتهي داده‏اند. درخت من در بلوچستان 10 تا 15 متر بلندي پيدا مي‏كند، و خودرو مي‏باشد. گلهاي درخت من زرد و خوشه‏اي است. ميوه من نيامي است كه وسط آن به وسيله پرده‏هاي نازك چوبي به چند حجره تقسيم شده، و در هر حجره يك دانه و وسط آن شهد غليظي وجود دارد. قسمت مورد استفاده من شهد ميوه ناشكفته من است. طول ميوه من گاهي به شصت سانتي‏متر مي‏رسد. پوست آن سخت، خاردار و به رنگ تيره است. شهد من شيرين ولي نامطبوع است، داراي مواد قندي صمغي و لعابي است، شهد ميوه من ملين سينه و معده است. فشار خون را كم مي‏كند، مضمضه آب جوشانده آن، جوشهاي دهان را از بين مي‏برد، و برفك اطفال را پاك مي‏نمايد. مسهل خوبي براي پيران، اطفال و زنان باردار است. و خوردن آن هيچگونه عوارض و زيان ندارد. غرغره با آب گشنيز تازه، و شيره من براي گلودرد نافع مي‏باشد. ضماد شهد من درد مفاصل و نقرس را از بين مي‏برند، و ورمهاي سخت را نرم مي‏كند. گل من نيز ملين است. مخصوصا اگر با آن مانند گلقند گلنگبين تهيه نمايند. برگ نورسته درخت من نيز ملين است. مقدار خوراك مغز ميوه من سي تا شصت گرم به عنوان مسهل و چهار تا هشت گرم به عنوان ملين است. مقدار خوراك آن براي اطفال سه گرم بر حسب، هر سال از عمر آنها است. مغز ميوه من به عنوان مسهل توليد ناراحتي نمي‏نمايد و بسيار خنك مي‏باشد. لرگ فارسي من «لرگ» است. به من لارگالارگي مي‏گويند. در رودبار به درخت من كوچي و كوج در آستارا موتالي و در سياهكل كوهول مي‏گويند. درخت من در تمام جنگلهاي شمال ايران بطور خودرو مي‏رويد و به آن لرخ و دله كوچي مي‏گويند. در باغها و پاركها هم مرا به عنوان درخت زينتي مي‏كارند. در جنگلهاي مازندران گيلان قامت درخت من به بيست متر مي‏رسد. درخت من از خانواده گردو است، و صاحب كتاب مخزن الادويه به علت شباهت زياري كه درخت من با خرنوب بستاني دارد آن را يكي دانسته است، و اين اشتباه است. خرنوب بستاني از خانواده پروانه و من از خانواده گردو مي‏باشم. ولي به هم شباهت زيادي داريم. برگ درختان من مانند برگ درخت گردو سمي است، و ماهي كوچك را مي‏كشد و به همين جهت ماهيگيران در شمال از آن براي صيد ماهي استفاده مي‏كنند. بايد اين كار را قدغن كرده، و از آن جلوگيري نمايند. خوردن اين ماهيها براي مبتلايان به سرطان مفيد مي‏باشد. به شرطي كه مسموميت زياد نباشد، من از آن جهت وارد زبان خوراكيها شده‏ام كه به شما بگويم من منافع بسيار دارم، ولي بدون تجويز پزشك نبايد از من استفاده كرد. له شده برگهاي درخت من كچلي و امراض جلدي را از بين مي‏برد، و تومورهاي سرطاني را كوچك كرده و از پيشترفت سرطان مخصوصا سرطان حنجره جلوگيري مي‏كند. پزشكان و داروسازان نبايد از منافع سرشار من در معالجه سرطان غافل شوند. جوشانده برگهاي من از رشد سلولهاي سرطاني جلوگيري مي‏نمايد. عصاره برگ من اثر معجزه‏آسا در جلوگيري از رشد تومورهاي سرطاني دارد. خوردن مقدار كمي از آن كرمهاي گرد روده را مي‏كشد. به موسسات علمي كه در راه معالجه سرطان مطالعه و تحقيق مي‏كنند، بگوييد كه هر چه زودتر دست به كار شده و با طرق علمي از برگ و ميوه من بهره‏برداري نمايند. هر وقت از داروهاي ديگر جهت امراض قارچي پوست استفاده نكرديد، به سراغ من بياييد، من شما را درمان خواهم نمود. مبتلايان به سرطان با تجويز پزشك معالج خود مي‏توانند از جوشانده برگ و ميوه‏هاي من همراه با داروهاي قابض استفاده كرده، دم كرده برگ من درمان مرض قند است.

زبان خوراكيها جلد سوم دكتر غياث الدين جزايرى