اسم من «فلفل» است!

فلفل هندي سياه و خال مهرويان سياه - هر دو جان سوزاند اما اين كجا و آن كجا براي معالجه بي‏حسي و فلج مرا بكار بريد. تقويت‏كننده حافظه و اعصاب و مسكن دردهاي عصبي هستم. اگر مرا در دندان كرم خورده بريزيد از پيشرفت كرم خوردگي جلوگيري مي‏كنم. غلظت خون را از بين مي‏برم. آنان كه به جذام مبتلا هستند، به سراغ من بيايند. پادزهر خوبي هستم...و هزاران خاصيت ديگر كه كمتر كسي از آن مطلع است! فارسي من پلپل است و معرب آن فلفل مي‏باشد. زادگاه من هندوستان بوده و به دو رنگ سياه و سفيد در بازار عرضه مي‏شوم. فلفل سياه ميوه نارس من است كه آنرا خشك كرده‏اند و چنانچه ميوه من پس از رسيدن خشك كرده و بعد در آب خيسانده، لفافه‏ي خارجي آنرا بگيرند، به رنگ سفيد درآمده و فلفل سفيد خوانده مي‏شود. ميوه من داراي 5/1 تا دو درصد اسانس است با بوي مطبوع و طعمي تند همراه با يك ماده‏ي عامله تند و صمغي كه در الكل و اتر حل مي‏شود، من مخاط را تحريك مي‏كنم و عطسه‏آور مي‏باشم. زياده‏روي در خوردن من باعث افزايش ترشحات معدي است و به همين جهت است كه مبتلايان به ناراحتي‏هاي معدي نبايد در خوردن من افراط كنند و استفاده از مقدار كم من براي آنها هم مفيد است. گرد كوبيده من حشرات را متفرق مي‏كند و اگر آنرا در لابلاي پارچه بپاشند بيد نمي‏خورد و از گزند حشرات محفوظ مي‏ماند. سابقا كچلي را با من معالجه مي‏كردند. به هضم غذا كمك مي‏كنم. زهكش بلغم و ضد زهر مي‏باشم. من مقوي حافظه و اعصاب و مسكن دردهاي عصبي هستم. جويدن دانه من همراه با مويز جهت رفع رطوبات دماغ و معده مفيد است. ماليدن ميوه من با روغن جهت فلج و بي‏حسي توصيه شده است. اگر يك حبه قند را در يك قاشق فلزي قرار داده روي آتش ذوب نمايند و بعد مقداري گرد فلفل به آن مخلوط كرده گرم گرم در حفره‏ي دندان‏هاي كرم‏خوردگي بريزند درد آن را تسكين داده و از پيشرفت كرم‏خوردگي جلوگيري مي‏كند. ماليدن من به لثه درد دندان را ساكت مي‏كند. من بلغم را از بين مي‏برم و جگر را گرم مي‏كنم و اشتها را زياد ميكنم. من غذا را نرم و لطيف كرده و اخلاط غليظ را از بين مي‏برم من خون غليظ را سبك مي‏كنم، و براي درمان جذام مفيد مي‏باشم. من بادشكن بوده و دل درد را معالجه مي‏كنم و آروغ ترش را برطرف مي‏سازم، حمول دانه من خارج كننده جنين و بعد از جماع مانع بارداري است. و اين يكي از هزاران طرق تنظيم خانواده و جلوگيري از ازدياد نفوس است. ضماد من بازفت خنازير را فرو مي‏برد. و جهت سفيدك ناخن مفيد است و با آب پياز و نمك جهت روياندن موي گري «داءالثعلب» مفيد است «داءالثعلب ريزش موي سراسري بدن است كه معمولا پس از ابتلا به امراض عفوني ايجاد مي‏شود» براي معالجه مسمومين مخصوصا ترياك خورده و عقرب گزيده چنانچه دسترسي به پزشك نداشته باشيد بهتر است جوشانده‏ي مرا مكرر به مسموم بخورانيد و بگذاريد قي نمايد. در گذشته عده‏اي معتقد بودند كه اگر مار گزيده دانه مرا بخورد وتندي آن را حس ننمايد زهر در بدن او تاثير عميق كرده و معالجه آن آسان نيست، ولي اگر تندي آنرا حس كند، قابل مداوا و درمان است. مقدار خوراك من حداكثر تا پنج گرم است. من براي اشخاص گرم مزاج خوب نيستم و توليد سر درد مي‏كنم و سينه را به خس خس مي‏اندازم و براي كبد ضرر دارم، و برعكس براي پيران و اشخاص سرد مزاج مفيد مي‏باشم. فلفل سبز من بي‏بري يا فلفل سبز هستم. اسم من فلفل سبز يا بهتر بگويم پلپل سبز است. به من بي‏بري - بي‏بر، و بوبر هم گفته‏اند. عده‏اي به غلط به من فلفل هندي گويند در صورتي كه نه تنها زادگاه اولين من آمريكا است، بلكه مخصوص مناطق معتدله بوده و در هندوستان و مناطق گرمسير و استوايي به عمل نمي‏آيم. در آمريكا بيش از سي نوع من كاشته مي‏شود، ولي تاكنون سه چهار نوع آن بيشتر به ايران نيامده است. ميوه من وقتي برسد قرمز مي‏شود و به همين جهت است كه به من فلفل قرمز و اعراب فلفل احمر مي‏گويند. سرخي رخسار من همانند جوهر زردك است و در بدن تبديل به ويتامين «آ» مي‏شود. من داراي ويتامين‏هاي «ب»، «آ» و «ب‏2» هستم و مقدار زيادي ويتامين «ث» دارم و مقدار اين ويتامين در من بقدري زياد است كه عده‏اي از كارخانجات داروسازي آنرا از ميوه‏ي من استخراج مي‏كنند - علاوه بر ويتامين‏هاي فوق الذكر در من داراي مقداري ويتامين «پ» بوده و حافظ جواني مي‏باشم، مشروط بر اين كه در خوردن ميوه تند من زياده‏روي نشود. ميوه من داراي يك ماده رنگين - يك ماده عامله - مقداري مواد سفيده‏اي و مقداري مواد قندي مي‏باشد. در دانه‏هاي ريز من مواد سفيده‏اي و مواد روغني وجود دارد. در بعضي از انواع من كه تندي كمتري دارند، مقداري ترشي از نوع جوهر ليمو و ترشي سيب ديده مي‏شود. من همانند فلفل سياه و دار فلفل به هضم غذا كمك مي‏كنم و باد شكن مي‏باشم. پيران و اشخاصي كه مزاجي سرد دارند بايد از ميوه من زياد ميل نمايند تا غذايشان سبك و لطيف گردد و از توليد فضولات سنگين و سفت جلوگيري نمايد. وقت پيري بر مذاق تند نتوان زيستن ----- كي تواند داشت بي‏فلفل كسي كافور را پيران با خوردن من رنگ چهره‏ي خود را سرخ مي‏كنند و معده‏ي خود را گرم كرده و آروغ ترش را از بين مي‏برند. جوانان نيز بد نيست مرا همراه با غذاهاي سنگين بخورند تا با جوهري كه در بر دارم آنها را نرم و هضمشان را معتدل نمايم. جوهر تند من محرك جلد است. ترشح بزاق را زياد مي‏كند و تسكين دهنده‏ي بواسيرهاي دردناك و ملتهب است. كساني كه مبتلا به زخم معده هستند و همچنين كساني كه در موقع ادرار احساس سوزش مي‏نمايند، و آنهايي كه كبد ملتهب دارند، بايد از خوردن من پرهيز نمايند. دانه‏هاي ريز ميوه من پس از خشك شدن عطسه‏آور است و در ساختن انفيه بكار رفته و براي درمان امراض عصبي و داروهاي روماتيسمي توصيه شده است. در هنر آشپزي و تدبير منزل علاوه بر اين كه مرا در انواع غذاها مي‏ريزند، با من دلمه و ترشي نيز درست مي‏نمايند، و گرد ميوه‏ي خشك شده مرا با انواع سس‏ها و چاشني‏ها مخلوط مي‏نمايند.

زبان خوراكيها جلد يك دكتر غياث الدين جزايري