اسم من «سنجد» است!

بوييدن گل من براي اشخاص فلج نافع است. من مسكن قي و صفرا هستم. ميوه من، نرمي استخوان را از بين مي‏برد. برگ من دملهاي چركين را التيام مي‏دهد. در ميوه‏ام خايت تقويت لب وجود دارد... در فارسي به من سنجد و در عراق «غبيده بادام» گويند و چون رنگ پشت برگ من سفيد و نقره‏اي بوده غبار گفته به نظر مي‏رسد. اعراب به من «غبيرا» گويند. ميوه من با اينكه كمي گس است، معذلك عده‏اي به خوردن آن علاقه دارند و با آرد آن حلواي غبيده بادام و قاووت درست مي‏كنند. برگ درخت و ميوه خشك من شكم و دهان را جمع مي‏كند. گلهاي من بسيار معطر ببوده و به شعاع بيش از پنجاه متر منتشر مي‏شود و چون شهوت زنان را زياد مي‏كند، بوييدن آن براي دختران و زنان جوان بيشوهر جايز نيست و عده‏اي هم نسبت به بوي آن حساسيت داشته ناراحت مي‏شوند. در صنعت داروسازي از گلهاي من جهت معطر كردن بعضي از شربتها استفاده مي‏شود و اثر، تب‏بر دارد. بوييدن گل من براي اشخاص فالج و لقوه‏اي مفيد است. ميوه من مقوي معده بوده، و آن را جمع مي‏نمايد. مسكن قي آور و صفرا بوده و مخصوصا براي اطفال خيلي مفيد است. ميوه من بادشكن و مقوي دماغ و قلب است و نيز ضد يرقان و استسقا مي‏باشد. چون برگ درخت مرا بر روي دمل بگذارند، باعث رسيدن آن شده و چرك آن را از بين مي‏برد و زخم آن را التيام مي‏دهد بطوري كه احتياج به دارويي ديگر نيست، و اگر برگ تازه من نباشد از برگ خشك من هم مي‏توان استفاده كرد و چنانچه برگ مرا د روغن زيتون بجوشانيد تا له شود، ماليدن اين روغن جهت درد و ورم مفاصل بي حس شده نافع است و چون اين روغن را بر سربمالند باعث بلندي موي آن خواهد شد. مقدار خوراك گل من يك مثقال و ميوه من تا پنجاه دانه مي‏باشد. ميوه من سرشار از ويتامينهاي «آ» و«ب» بوده و كمي ويتامين «كا» دارد. به اين جهت ضد اسهال خوني و بواسير است و همچنين از نظر املاح غني بوده، كليه‏ها را گرم و معده را دباغي كرده، و ادرار را زياد مي‏كند و نرمي استخوان را مانع مي‏شود. اگر مبتلا به سلسله بول هستيد يعني ادرار زياد مي‏كنيد، براي درمان آن دارويي بهتر از سنجد نيست. سنجد صحرايي فارسي من «كام» است و بعضيها «كهام» گويند. در اطراف تهران به من سنجد صحرايي گويند و عربي من «شوك القصار» است و چون با ريشه من مي‏توان همانند چوبك جامه شست عده‏اي از اعراب به من غاسول رومي تقب داده‏اند (غاسول به معني چوبك است)ولي در كتب دارويي قديم از من به نام «ابوقانس» ياد شده است. ميوه من گرد به رنگ زرد نارنجي است و طعم آن ترش مي‏باشد. اين ميوه سرشار از ويتامين«ث» بوده، واكنون آن را جهت استخراج اين ويتامين، بيشتر مي‏كارند. در اروپا از ميوه من مارمالادمي سازند. درختچه من در ايران در دامنه البرز، مخصوصا اطراف تهران، ونك، شهرستانك، سپهسالار، ميگون، كرج و گچسر بطور خودرو به عمل مي‏آيد. در دامپزشكي از ميوه و پوست درخت من براي معالجه امراض جلدي استفاده مي‏نمايند. ريشه درخت مرا چون قطع كنند، شيره زيادي از آن خارج مي‏شود كه براي شستشوي جامه و بدن به كار رفته و آن را خوشبو مي‏نمايد. اين شيره براي معالجه امراض كبدي مخصوصا تشمع آن به كار رفته، و مي‏گويند همانگونه كه جامه را پاك مي‏كند، كبد را نيز شستشو داده و پاك مي‏نمايد. عده‏اي ميوه درخت مرا ضد كرم هم مي‏دانند ولي بهترين اثر دفع كمبود ويتامين «ث» در بدن بوده، و خوردن آن انسان را از ابتلا به امراض عفوني حفظ مي‏نمايد.

زبان خوراكيها جلد دوم دكتر غياث الدين جزايرى

بوييدن گل من براي اشخاص فلج نافع است. من مسكن قي و صفرا هستم. ميوه من، نرمي استخوان را از بين مي‏برد. برگ من دملهاي چركين را التيام مي‏دهد. در ميوه‏ام خايت تقويت لب وجود دارد... در فارسي به من سنجد و در عراق «غبيده بادام» گويند و چون رنگ پشت برگ من سفيد و نقره‏اي بوده غبار گفته به نظر مي‏رسد. اعراب به من «غبيرا» گويند. ميوه من با اينكه كمي گس است، معذلك عده‏اي به خوردن آن علاقه دارند و با آرد آن حلواي غبيده بادام و قاووت درست مي‏كنند. برگ درخت و ميوه خشك من شكم و دهان را جمع مي‏كند. گلهاي من بسيار معطر ببوده و به شعاع بيش از پنجاه متر منتشر مي‏شود و چون شهوت زنان را زياد مي‏كند، بوييدن آن براي دختران و زنان جوان بيشوهر جايز نيست و عده‏اي هم نسبت به بوي آن حساسيت داشته ناراحت مي‏شوند. در صنعت داروسازي از گلهاي من جهت معطر كردن بعضي از شربتها استفاده مي‏شود و اثر، تب‏بر دارد. بوييدن گل من براي اشخاص فالج و لقوه‏اي مفيد است. ميوه من مقوي معده بوده، و آن را جمع مي‏نمايد. مسكن قي آور و صفرا بوده و مخصوصا براي اطفال خيلي مفيد است. ميوه من بادشكن و مقوي دماغ و قلب است و نيز ضد يرقان و استسقا مي‏باشد. چون برگ درخت مرا بر روي دمل بگذارند، باعث رسيدن آن شده و چرك آن را از بين مي‏برد و زخم آن را التيام مي‏دهد بطوري كه احتياج به دارويي ديگر نيست، و اگر برگ تازه من نباشد از برگ خشك من هم مي‏توان استفاده كرد و چنانچه برگ مرا د روغن زيتون بجوشانيد تا له شود، ماليدن اين روغن جهت درد و ورم مفاصل بي حس شده نافع است و چون اين روغن را بر سربمالند باعث بلندي موي آن خواهد شد. مقدار خوراك گل من يك مثقال و ميوه من تا پنجاه دانه مي‏باشد. ميوه من سرشار از ويتامينهاي «آ» و«ب» بوده و كمي ويتامين «كا» دارد. به اين جهت ضد اسهال خوني و بواسير است و همچنين از نظر املاح غني بوده، كليه‏ها را گرم و معده را دباغي كرده، و ادرار را زياد مي‏كند و نرمي استخوان را مانع مي‏شود. اگر مبتلا به سلسله بول هستيد يعني ادرار زياد مي‏كنيد، براي درمان آن دارويي بهتر از سنجد نيست. سنجد صحرايي فارسي من «كام» است و بعضيها «كهام» گويند. در اطراف تهران به من سنجد صحرايي گويند و عربي من «شوك القصار» است و چون با ريشه من مي‏توان همانند چوبك جامه شست عده‏اي از اعراب به من غاسول رومي تقب داده‏اند (غاسول به معني چوبك است)ولي در كتب دارويي قديم از من به نام «ابوقانس» ياد شده است. ميوه من گرد به رنگ زرد نارنجي است و طعم آن ترش مي‏باشد. اين ميوه سرشار از ويتامين«ث» بوده، واكنون آن را جهت استخراج اين ويتامين، بيشتر مي‏كارند. در اروپا از ميوه من مارمالادمي سازند. درختچه من در ايران در دامنه البرز، مخصوصا اطراف تهران، ونك، شهرستانك، سپهسالار، ميگون، كرج و گچسر بطور خودرو به عمل مي‏آيد. در دامپزشكي از ميوه و پوست درخت من براي معالجه امراض جلدي استفاده مي‏نمايند. ريشه درخت مرا چون قطع كنند، شيره زيادي از آن خارج مي‏شود كه براي شستشوي جامه و بدن به كار رفته و آن را خوشبو مي‏نمايد. اين شيره براي معالجه امراض كبدي مخصوصا تشمع آن به كار رفته، و مي‏گويند همانگونه كه جامه را پاك مي‏كند، كبد را نيز شستشو داده و پاك مي‏نمايد. عده‏اي ميوه درخت مرا ضد كرم هم مي‏دانند ولي بهترين اثر دفع كمبود ويتامين «ث» در بدن بوده، و خوردن آن انسان را از ابتلا به امراض عفوني حفظ مي‏نمايد.

زبان خوراكيها جلد دوم دكتر غياث الدين جزايرى