اسم من «زيتون» است!

اشتهاآور هستم. اگر مي‏خواهيد لاغر شويد، از شور من استفاده كنيد.برگ من فشار خون را پايين مي‏آورد. اگر جوشانده برگ مرا در دهان بگردانيد درد دندان را تسكين مي‏دهم. جوشانده ريشه و برگ من سر درد را از بين مي‏برد. در تقويت ذهن اثري نيكو دارم... چون طوفان نوح آرام شد، كبوتري سفيد شاخه‏اي از درخت مرا به عنوان هديه براي حضرت نوح برد و آن حضرت دانست كه در جهان آرامش برقرار شده است، و از آن تاريخ كبوتر سفيد و شاخه من علامت صلح و صفا شناخته شد، و درخت مرا درخت عقل و دانش شناختند و در يونان معتقد بودند كه مرا رب النوع عقل كاشته است. در قرآن مجيد خداي بزرگ به من سوگند ياد كرده... ميوه من داراي فسفر، پتاس، گوگرد، منييي، كلسيم، آهن، مس و منگنز است. من در بلوچستان، رودبار منجيل، حاجي آبادلر به عمل مي‏آيم و در شاه پسند گرگان به درخت من چوب سيد گويند. چوب درخت من قابل جلاو تعليم است و با آن بهترين عصارا ساخت. پيشينيان در دست گرفتن عصاي مرا علامت تشخيص مي‏دانستند. درخت من بعد از چهل سال ميوه مي‏دهد و نزديك به دوهزار سال عمر مي‏كند. ميوه رسيده و ياقوتي رنگ من، مقوي معده و زهكش دستگاه گوارش است، اشتها را زياد مي‏كند و شكم را بند مي‏آورد. شهوت را زياد مي‏كند و زياده روي در خوردن ميوه پرورده من در آب نمك باعث لاغري و بي خوابي است. ضماد گوشت ميوه رسيده من از پوسته پوسته شده و شوره سر جلوگيري مي‏كند. ضماد ميوه ناري من جهت سوختگي آتش و ماليدن آن با پيه و آرد گندم جهت رفع سفيدي ناخن و بخور ميوه منن با هسته جهت تنگ نفس و امراض ريوي سودمند مي‏باشد. برگ من به صورت جوشانده و عصاره و محلول در الگل به عنوان تب بر و پايين آورنده فشار خون به كار مي‏رود. ضماد برگ من جهت جوش چشم و ورمهاي گرم نافع است، جويدن برگ من جهت جوش دهان و ضماد پخته برگ من با آبغوره بحدي كه به قوام آمده و عسلي شود، جهت دندان كرم خورده مفيد است. حمول عصاره آن جهت جلوگيري برآمدگي حدقه موثر است، و چون مغز هسته مرا با پيه و آرد مخلوط كرده، و بر روي سفيدك ناخن بگذاريد، آن را از بين مي‏برد و چنانچه ريشه درخت مرا با قدري برگ من بجوشانيد و با آن مضمضه كنيد، سردرد را تسكين مي‏دهد و كشيدن آب آن در بيني جهت معالجه زكام و آبريزش دماغ سودمند مي‏باشد و چون شاخه‏هاي باريك برگ مرا در ظرف سوفالي ريخته و در كوره بگذاريد تا ذغال شود، بهترين سرمه بوده و در گذشته به عنوان توتيا بكار برده مي‏شد. آبيكه از ساقه‏هاي من هنگام سوختن بيرون مي‏آيد جهت معالجه جرب و سوره سر زخمهاي سر نافع است. كشيدن جوشانده تمام اعضاي من جهت درد شقيقه و سرگيجه و پاشيدن آن در جهت گريزاندن حشرات توصيه شده است. آبميوه من جهت (داء الثعلب) و داءالحيه (فلس فلس شدن پوست) نتيجه نيكو دارد. مضمضه با آب نمكي كه ميوه مرا در آن خيسانده باشند جهت استحكام دندان و لثه مفيد است. از تنه درخت مسن من يك ماده قندي به خارج ترشح مي‏شود كه به آن صمغ درخت زيتون يا انگبين زيتون گويند، اين ترشح كه بطور نادر بدست مي‏آيد، يك ماده غذايي بسيار عالي است، در تقويت ذهن قوي‏تر از كندر است، جهت درمان سرفه كهنه خشك و اخراج بلغم مفيد است، مرهم صمغ درخت من جهت روياندن گوشت مفيد مي‏باشد. صمغ درخت نوع وحشي من، قوي‏تر از بستاني است، باز كننده ادرار و حيض بوده، و حمول آن جهت زخم رحم مفيد است. روغن زيتون روغن ميوه من به عنوان نرم كننده شكم و در موارد سنگهاي صفراوي و قولنجهاي كبدي و كليوي و رفع يبوست و همچنين براي كارگراني كه با سرب كار مي‏كنند اثر مفيد دارد. مقدار خوراك آن به عنوان ملين 30 تا 60 گرم، براي معالجه قولنجهاي كبدي و سنگ كيسه صفرا 100 تا 400 گرم است. در قولنجهاي كبدي و سنگهاي صفراوي بهتر است دويست تا چهار صد گرم آن را تنقيه كنند و براي اين كار بهتر است آن را با يك ليتر آب و يك زرده تخم مرغ بزنند تا به صورت نيم محلول در آمده و به صورت تنقيه به كار برند. خوردن چهارده مثقال روغن من با آب گرم و جوشاندن جو مسهلي عالي است و جهت درد عضلات و سياتيك و با آب گرم جهت رفع قولنج و دل پيچه و اخراج كرم معده و ريختن سنگريزه‏هاي كليه و مثانه و درد مفاصل به كار مي‏رود. روغن مالي با روغن من جهت تسكين درد عضلات و يا مرهمهاي من جهت التيام زخمهاي چركي مفيد است. پيشينيان جهت روغن زيتون كهنه كه هفت سال از عمر آن گذشته باشد خواص زيادي قائل بودند و رويهمرفته، جهت استعمال خارجي روغن كهنه بهتر از تازه است.

زبان خوراكيها جلد دوم دكتر غياث الدين جزايرى