راهبه‌اي در شهر كلكته كه نخست در مقام معلم تاريخ و جغرافيا خدمت كرد و سپس صومعه را ترك و به ياري فقرا و دردمندان اين خطه پرداخت و با آنان زندگي كرد. او و دستيارانش در سال 1950 انجمن‌هاي خيريه را پايه‌گذاري كردند.

عمل موثرترين شيوه براي آموختن است و نه پند و موعظه. اغلب، اوقات زيادي را به گفت و شنود اختصاص مي‌دهيم. درباره نكته‌هاي قابل اعتراض، ياس و نااميدي خود را ابراز مي‌داريم؛ دشنام و لعن و نفرين رد و بدل مي‌كنيم. غافل از اين‌كه اين‌گونه برخورد به ارزش كلام و شخصيت‌مان آسيب مي‌رساند و با عوارض نامطلوب مواجه‌مان مي‌سازد.

گر چه ممكن است ارتباطات كلامي و غيركلامي در بعضي سطوح كليد و مفتاح روابط موثر باشد. با اين وصف، اغلب مشاهده مي‌شود كه هر چه كلمه‌ها بيشتر مبادله شوند موفقيت كمتري در اين زمينه به دست مي‌آيد. اين واقعيت در مورد افراد مهم و برجسته، اعضاي خانواده، روسا، مرئوسين و حتي بچه‌هاي خودتان نيز صدق مي‌كند.

مادر ترزا، راهبه‌اي كه تجسم كامل مهرباني و عطوفت و مظهر نوع‌پرستي و انسانيت بود و همه روزه عيسي مسيح را در جامه‌هاي مبدل مي‌ديد به ما اندرز مي‌دهد كه: "بايد كمتر صحبت كرد." و بيشتر به عمل روي آورد. به طور كلي سخني كه با عمل پشتيباني نشود، موعظه‌اي پوچ و بي‌اثر است. گاه ضرورت دارد كه براي تفهيم نكته‌اي، با رفتارهاي مناسب و موثر آن را در ذهن طرف مقابل جا بيندازيم. ضرب‌المثل قديمي: "مي‌شنوم، فراموش مي‌كنم؛ مي‌بينم به خاطر مي‌آورم؛ انجام مي‌دهم، درك مي‌كنم." نه تنها در مورد آن‌چه مي‌خواهيد بياموزيد بلكه درباره شيوه‌اي كه دوست داريد با شما رفتار شود نيز صادق است. ترديدي نيست كه نمي‌توان فن شنا را صرفا با گوش كردن به سخنان مربي و يا مشاهده افراد هنگام شنا آموخت. يادگيري شنا و ساير فنون مستلزم تمرين، ممارست و اقدام است. اين منطق درباره حرف‌هاي تمام‌ نشدني كه رد و بدل شده و تنها ابراز ارتباطات تلقي مي‌شود، نيز صادق است.

رفتار و نه سخنوري، مناسب‌ترين شيوه روابط با  ديگران به شمار مي‌آيد. من و همسرم پيوسته مهرباني با تمام مخلوقات را به فرزندانمان توصيه مي‌كنيم و رفتار ما موثرترين شيوه انتقال اين پيام است. شايد اتفاقي كه هنگام اقامت مادر ماوي (maui) پيش آمد، صدق ادعاي مرا ثابت كند.

روزي همسرم مارسلين و يكي از دخترانم پرنده كوچكي را كه از لانه‌اش بيرون افتاده بود پيدا كردند. مارسلين با وجود گرفتاري‌هايش به خاطر رسيدگي به امور خانواده، اين پرنده را در جعبه كفشي گذاشت، نيمي از مسافت دور جزيره را با اتومبيل پيمود و با صرف بيش از چهار ساعت پرنده كوچك را در مكاني مناسب پناه داد. در اين‌جا او به جاي اين‌كه تنها با حركت لب و زبان، مهر و محبت به تمام موجودات را توصيه كند، با حركت دست و پا و صرف وقت و تحمل سختي اين پيام را منتقل كرد. من و بچه‌ها در آن روز عشق به تمام موجودات را عملا مشاهده كرديم، و اين درس از هر سخنراني دلنشين و پرجاذبه‌اي براي ما موثرتر بود. (دو صد گفته چون نيم كردار نيست.) پس هنگامي كه خود را در بازي با كلمه‌ها سرگرم مي‌يابيد، لب از سخن فرو بنديد و اندرز بزرگ مادر ترزا را به ياد آوريد. به جاي اين‌كه بكوشيد نقطه‌نظر خود را اثبات كنيد، در دل بگوييد: "در اين‌جا چه كاري از دست من ساخته است." اگر با فرد بي‌نزاكتي روبه‌رو هستيد، به بيان چند كلمه بسنده كنيد و چنان‌چه رفتار ناموزونش ادامه يافت،‌ با جديت وارد مرحله عمل شويد و به سرعت صحنه را ترك كنيد. اگر با فرد بزرگسالي سر و كار داريد، جديت خود را با اقدامي موثر نشان دهيد و دست كم به مدت يك هفته از او فاصله بگيريد. اگر با فردي مست روبه‌رو هستيد، از او بخواهيد كه تقاضاي كمك كند و در غير اين صورت در زندگي شما جايي نخواهد داشت. در صورت عدم رعايت اصول و قواعد اساسي و هماهنگي‌هاي لازم توسط بچه‌ها، امتيازات آنان را قطع كنيد و در اين راه راسخ و استوار باشيد. خلاصه به هر قيمت ممكن، ‌به جاي سخن گفتن، به عمل و اقدام تكيه كنيد. اگر به راستي قصد داريد يار و ياور ديگران باشيد، جارو برداريد و خانه آنان را جارو كنيد.

مادر ترزا هيچ‌گاه به پند و موعظه بسنده نكرد و با انجام كارهاي بشردوستانه تمام عمرش را به دستگيري و كمك به دردمندان و فقرا اختصاص داد. چرا كه نيك دريافته بود در مقام نيكوكاري از پند و موعظه ‌كاري ساخته نيست بلكه عمل كردن و زيستن در پرتو كار نيك اصل عمده و اساسي محسوب مي‌شود. واكنش عملي در قبال كارهاي ناپسند و غير اصولي به معناي ستمگري نيست. شايد اين تنها راه تغيير و تحول باشد. كلمه‌هاي شما، هر چند مهم و اساسي، هر گاه با عمل دنبال نشوند، به باد فراموشي سپرده مي‌شوند.

اغلب تمايل فراوان براي مباحثه پيرامون مسايل مختلف اسباب‌ تكدر خاطر و رنج و عذاب ما را فراهم مي‌كند. گاه براي بررسي مسايل و ذكر دلايل غيرعملي بودن يك كار،‌ جلسه‌ها تشكيل مي‌دهيم. اما مردان عمل به حضور در اين جلسه‌ها ميل و رغبتي ندارند. من هيچ‌گاه مطلبي را كه يك بار درباره لي‌لاكوكا خواندم فراموش نمي‌كنم. او كه به خاطر ايستادگي‌اش در برابر عذر و بهانه شهرت داشت با مديريت معقول و داهيانه‌اش دو شركت بزرگ اتومبيل‌سازي جهان را به مقام و موقعيت برتر رساند. وقتي او از مهندسان خود تقاضا كرد اتومبيلي با سقف متحرك، كه توليد آن كهنه‌ و منسوخ شده بود بسازند، مهندسان و ساير دست‌اندركاران با انواع بهانه‌هاي واهي و بي‌اساس و اشاره به مسايل مختلف انجام اين كار را غيرعملي دانستند. او به دقت به تمام سخنان آنان گوش فرا داد و سرانجام با قاطعيت گفت: "يك اتومبيل بياوريد، سقفش را ببريد تا من آن را ببينم."

مردان عمل؛ افرادي كه در زندگي تفاوت مي‌آفرينند و بيشترين تحسين را به سوي خود جلب مي‌كنند، به ظاهر جملگي از اين حكمت ديرينه پيروي مي‌كنند: "صداي اعمال و كردار تو آن‌قدر بلند است كه نمي‌توانم آن‌چه مي‌گويي بشنوم." مرد عمل باشيد. در فرآيند عمل به ديگران درس مي‌آموزيد و هدف‌هاي خود را بيشتر جامه عمل مي‌پوشانيد. در حالي كه تمام واژه‌هاي يك فرهنگ لغت چنين تاثيري ندارند.

براي به كارگيري توصيه مادر ترزا از رهنمودهاي زير پيروي كنيد:

از ياد نبريد كه اين شما هستيد كه به مردم مي‌‌آموزيد چگونه با شما رفتار كنند. از خود بپرسيد كه آيا رفتار نامناسب شما موجب بدرفتاري ديگران نشده است.

وقتي حس مي‌كنيد كه سخنانتان ديگر اثربخش نيست و به گفت و شنودهاي خسته‌كننده و بي‌نتيجه منجر شده است، از كلام به اقدام تغيير مسير داده و خلاقيت و تحول را برگزينيد. راه‌هاي عملي را كه مي‌تواند نقطه‌نظرهاي شما را به ديگران منتقل كند به روي كاغذ آوريد و در برابر وسوسه‌اي كه شما را به بازي با كلمات برمي‌انگيزد مقاومت كنيد.

شرايطي را فراهم كنيد كه اعضاي خانواده‌تان، به خصوص بچه‌ها، زندگي شما را بر اساس فلسفه عمل مشاهده كنند. به اين ترتيب، آنان بدون توجه به نقطه‌نظرها و حتي شعارهايي كه ممكن است در اين خصوص داشته باشند، به خاطر اين كه اهل عمل هستيد به شما احترام مي‌گذارند. اگر در سطح مباحثه و دفاع از نقطه‌نظرهايتان استوار باشيد و با عزم راسخ فلسفه زندگي‌تان را به نمايش گذاريد، به ارزش و اهميت اقدام نسبت به كلام واقف خواهيد شد.

منبع: انديشه‌هاي ماندگار/ وين داير/آل ياسين