«فیتیله» و پیامدهای آن

 به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ۷۲عارف کوهبنان ؛ در پی پخش یکی از برنامه‏ های طنز «فیتیله» از سیمای جمهوری اسلامی ایران که بخش‏هایی از آن به زبان آذری اجرا شده بود، جمعی از خواهران و برادران آذری‏زبان کشورمان در چند شهر دست به تظاهرات زده و برنامه مورد اشاره را اهانت به هموطنان آذری‏زبان تلقی کرده‏ اند.

پخش این آیتم تصویری در حالی رنجش خاطر برخی هموطنان آذری را به همراه داشت که رسانه ملی نیز با انتشار بیانیه ‏ای، نه‏ تنها از آذری‏ زبانان کشورمان دلجویی کرد که نسبت به توقف پخش این مجموعه تلویزیونی دستور داد.

عوامل این برنامه از کارگردان و بازیگر گرفته تا تهیه ‏کننده نیز در گفت‏ وگوهای جداگانه از این اشتباه اظهار تأسف کرده و بر سهوی‏ بودن آن تأکید کرده ‏اند.

همه این‏ها در حالی است که توجه توأم با احترام به اقوام و قومیت‏ های ایرانی، یک اصل پذیرفته‏ شده در بین سیاستگذاران، مدیران و برنامه‏ سازان رسانه ملی بوده و هست. این امر حتی در تولید برنامه‏ هایی که جامعه هدف مخاطبان خود را کودکان و نوجوانان تعیین می‏کند، پررنگ‏تر می‏شود.

 اگرچه بی‏ دقتی تهیه‏ کنندگان این برنامه قابل دفاع نیست و انتظار آن بود و از این پس نیز هست که در ساخت این‏گونه برنامه‏ های طنز، از هرگونه اهانت احتمالی هم خودداری شود ولی اکنون که این بی‏دقتی و خطا اتفاق افتاده است، چاره کار چیست؟ مسؤولان صدا و سیما رسما به‏ خاطر پخش این برنامه از خواهران و برادران آذری‏زبان کشورمان عذرخواهی کرده ‏اند و در همان حال، ادامه برنامه «فیتیله» را به همین علت متوقف ساخته ‏اند و ضمن توبیخ دست‏ اندرکاران تهیه برنامه یادشده، برخی از آنان را نیز از مسؤولیت برکنار کرده‏اند و اکنون این پرسش منطقی در میان است که مسؤولان صدا و سیما در واکنش به ماجرای مورد اشاره باید چه اقدام دیگری انجام می‏داده‏اند که نداده ‏اند؟

به یقین با شناختی که از هموطنان آذری‏ زبان خود داریم، خواسته آنان، مثلا اعدام دست‏ان درکاران خطاکار برنامه مزبور نبوده و نیست، پس ادامه اعتراضات برای چیست؟! اگر منظور از اعتراضات یادشده، اعلام مخالفت و اعتراض به ‏سراسر ایران اسلامی است، که این خواسته نه فقط در سراسر کشور بلکه با سوءاستفاده دشمنان بیرونی – که به یقین مورد انزجار خواهران و برادران آذری‏ زبانمان نیز هست- تقریبا در سراسر جهان شنیده شده است.

از سوی دیگر مگر خواهران و برادران آذری ‏زبان کشورمان هویتی جدا از ملت شریف و یکپارچه ایران اسلامی دارند که چنان‏چه خدای نخواسته به آنان اهانتی شده باشد، این اهانت احتمالی متوجه همه مردم ایران نباشد؟!

فقط یک نیم ‏نگاه به ‏ترکیب جمعیتی میهن اسلامی، به‏ وضوح حکایت از این واقعیت دارد که در پهنه ایران اسلامی، هیچ مرزی – تأکید می‏شود که هیچ مرزی- میان اقوام مختلف حاضر در پهنه ایران اسلامی وجود ندارد. عالی‏ترین مقام جمهوری اسلامی ایران، یعنی رهبر معظم انقلاب، آذری ‏زبان هستند و بسیاری دیگر از مسؤولان عالی‏ رتبه نظام و دانشمندان برجسته کشورمان در گذشته و حال آذری زبان بوده و هستند… و اساسا امروزه سخن از آذری و مازنی و کرد و لر و عرب و… در عرصه ایران اسلامی و تفکیک آنان از یکدیگر نمی ‏تواند معنا و مفهوم قابل توجیهی داشته باشد. از این زاویه نیز، اگر در برنامه یادشده اهانت و خطایی صورت پذیرفته باشد که صورت گرفته و بهتر بود در ساخت آن دقت بیشتری به‏ کار گرفته می‏شد، این اهانت احتمالی متوجه همه ملت ایران بوده است و نه فقط هموطنان آذری‏زبان، بنابراین تجمع اعتراض‏ آمیز برخی از خواهران و برادران آذری‏ زبان کشورمان و یا دست‏ کم، ادامه آن، با این توجیه که به آنان اهانت شده است، از مردم شریف و پاک باخته آن سامان که به گواهی همه شواهد تاریخی، یکی از استوانه ‏های اصیل انقلاب و در همه روزهای حادثه در صحنه حاضر بوده و هستند، دور از انتظار است، مخصوصا آن‏که در ماجرای مورد اشاره، به یقین قصد اهانتی در میان نبوده و با خطای یادشده نیز برخورد قاطعی صورت گرفته است. بنابراین نباید با ادامه ماجرا، به دشمنان گوش خوابانده این مرز و بوم، اجازه سوءاستفاده و تفرقه ‏آفرینی داده شود.

هم‏چنین شک نباید کرد بخش عمده‏ای از ادبیات هجوآلودی که امروز درباره اقوام و زبان‏ها و لهجه‏ های ایران‏ زمین در کوچه و بازار جاری است، محصول پروژه‏هایی است که از سوی دشمنان برای ایجاد اختلاف و تفرقه میان ایرانیان و مسلمانان طراحی شده است. البته این پروژه‏ها صرفاً مرتبط با موضوع اقوام نیست بلکه تفرقه ‏افکنی مذهبی نیز از همین جنس و قماش است.

عجیب ولی واقعی است، همان‏ها که در میان اهل سنت تبلیغ می‏کنند که شیعیان حرمت صحابه را نگه نمی‏دارند و به آنان توهین می‏کنند، خود در لندن و کالیفرنیا برای کسانی بساط شبکه ماهواره‏ای به‏راه می‏اندازند که با سخیف‏ترین ادبیات به محترمین اهل تسنن اهانت روا می‏دارند. همان‏ها که در شبکه ‏ها و سایت‏ هایشان قمه ‏زنی را به ‏عنوان یکی از ارکان(!) شیعه، نماد وحشی‏گری پیروان اهل بیت قلمداد می‏کنند، در صدای آمریکا و بی.‏بی.سی، کارشناس مذهبی دعوت می‏کنند که عکس خونین و مالین خود و مریدانش را در حال قمه ‏زنی در لس ‏آنجلس به نمایش‏ می‏گذارد.

به‏راستی نباید اندکی در عقبه چنین مسائلی – چه از جنس تفرقه‏ افکنی مذهبی چه تفرقه‏ افکنی قومی – اندکی ‏تردید روا داشت؟ آیا دستگاه‏های امنیتی و اطلاعاتی نباید دخمه ‏های ننگینی که بر آتش این اختلاف ‏افکنی‏ ها در فضای‏ مجازی و شبکه‏ های اجتماعی می ‏دمند، برخورد جدی‏ تری به‏ عمل آورند؟ آیا حتماً باید مردم خودشان دست به‏ کار شوند و توهین‏ کنندگان را سرجایشان بنشانند یا می‏شود قبل از بروز تنش ‏های اجتماعی، با آتش ‏افروزان و توهین‏ کنندگان مقابله جدی کرد؟