اپيدميولوژي واتيولوژي اسهال

تعدادي ازرفتارهاي خاص انتقال پاترژنهاي روده اي راافزايش داده ودرنتيجه خطرابتلا به اسهال راافزايش مي دهند، كه عبارتنداز: ـ دوري ازتغذية انحصاري ازشيرمادردر4تا6 ماه اول زندگي. خطرابتلا به اسهال شديددركودكاني كه شيرمادرنمي خورندبارهابيشترازآنهايي است كه تغذية انحصاري ازشيرمادردارند، همينطورخطرمرگ نيزبيشترمي باشد. ـ استفاده ازبطري شير: كه به راحتي آلوده شده تميزكردن آنهانيزبسيارمشكل است. وقتي شيربه يك بطري غيرتميزاضافه مي شودخودآلوده مي گردد، واگربلافاصله مصرف نشودرشدميكروبي پيش خواهدآمد. ـ نگهداري غذادردرجه حرارت اتاق: وقتي غذاپس ازپختن براي مصرف زمانهاي بعدي نگاهداري مي شود، به ساني مي تواندآلوده شود، بعنوان مثال بعلت تماس باسطح آلودة ظرف، واگربراي چندين ساعت دردماي معمولي اتاق نگهداري شودباكتريهاچندين برابرخواهندشد. ـ استفاده ازآب آلوده به باكتريهاي مدفوع: آب ممكن است ازمنبع، درطي نگهداري ويامنزل آلوده شود، آلودگي درمنزل موقعي پيش خواهدآمدكه ظرف نگهداري پوشش نداشته باشدويادست آلوده باآن تماس پيداكند. ـ عدم شستشوي دستهاپس ازدفع: پس ازدورريختن مدفوع بچه هاوقبل ازدست زدن به موادغذايي. ـ عدم دفع بهداشتي مدفوع (شامل مدفوع شيرخوران): باورعمومي براين است كه مدفوع شيرخواران بي خطرمي باشد، درحاليكه ممكن است تعدادزيادي ازويروس ياباكتري باخودداشته باشد، مــــــدفوع حيوانات نيزمي توانندعامل انتقال باكتريهاي عفوني روده اي به انسان باشند. فاكتورهاي ميزبان كه حساسيت نسبت به اسهال راافزايش مي دهد: فاكتورهاي زيادي درميزبان درارتباط باافزايش بروز، شدت ويا حدت اسهال مي باشدكه شامل: ـ كمترازدو سال شيرمادرخوردن: شيرمادرحاوي آنتي كرهايي است كه برعليه انواع خاصي ازاسهال مثل شيگلاووبا محافظت مي كند. ـ سوء تغذيه: شدت، مدت وخطرمرگ اسهال دركودكان باسوئ تغذيه افزايش مي يابدبخصوص درآنهائيكه سوء تغذية شديد دارند. ـ سرخك: اسهال واسهال خوني دركودكان مبتلا به سرخك وآنهائيكه در4هفتة گذشته سرخك داشته اندشايعتروشديدترمي باشد، كه شخصاً به علت كاهش سطح ايمني ناشي ازسرخك مي باشد. ـ كمبودايمني ياكاهش ايمني: كه مي تواندموقتي (مثل) بعدازبرخي ازعفونتهاي ويروسي (مثل سرخك) وياطولاني مثل افرادمبتلابه AIDS. وقتي كاهش ايمني شديدباشداسهال مي تواندبه علت پاترژنهاي غيرمعمول ايجادشده ويامي تواند طولاني گردد. ســــــــــــــــن: اكثرحملات اسهال دردوسال اول زندگي اتفاق مي افتد، بيشترين شيوع درگروه سني 6تا11 ماه وقتي كه غذاي كمكي شروع مي شودمي باشد.(شكل 1ـ2) اين مسئله ناشي ازتركيبي ازاثركاهش ايمني دريافت شده ازمادر، عدم ايمني فعال شيرخوار، تماس باغذاكه ممكن است باباكتريهاي مدفوع آلوده شده باشد وتماس مستقيم باموادمدفوع انساني وحيواني درشروع چهاردست وپارفتن باشد. اكثرپاترژنهاي روده اي حداقل ايمني نسبي برعليه عفونت يابيماريهاي مشابه راتحريك كرده وتوجيه گركاهش شيوع بيماري دركودكان بزرگتروبالغين است. فــــــــــــصل: دربسياري ازمناطق جغرافيايي به وضوح شيوع فصلي وجوددارد. درآب وهواي معتدل، اسهال ميكروبي بيشتردرفصول گرم سال پيش مي آيد، درحاليكه اسهالهاي ويروسي بخصوص اسهال ناشي ازروتاويروس حداكثرخودميزان رادرزمستان خواهدداشت. درمناطق گرمسيري، اسهال به علت روتاويروس درتمام طول سال ديده مي شودكه درفصول خشك تروسردتربيشترمي شود، درحاليكه اسهالهاي ميكروبي حداكثرخودرادرفصول گرم وباراني نشان خواهدداد. شيوع اسهال پايدارنيزمشابه بااسهال حادمي باشد.

سايت دانستنيها مجله بهداشت و درمان