وقتي كه بحث مراقبت از بدن به ميان ميآيد، گوشها چندان توجهي را به خود جلب نميكنند؛ چرا كه نه نيازي به مسواك زدن دارند و نه لازم است مثل ناخنها مرتباً تميز و صاف شوند. تنها چيزي كه براي سلامت گوشها لازم است، شستوشوي مرتب آنهاست. وقتي كه به حمام ميرويد، گوشهايتان را با آب و صابون بشوييد.
نكاتي راجع به جرم گوش
مجراي گوش براي محافظت از گوش، جرم توليد ميكند و اين جرم كمكم راهي قسمت ابتدايي گوش شده و در حين شستوشو و حمام كردن شسته ميشود. شما ميتوانيد براي پاكيزگي بيشتر گوشهايتان قسمت ابتدايي آن را با يك پارچه تميز كنيد. يك ضربالمثل قديمي ميگويد: هرگز چيزي كوچكتر از آرنجتان را به سمت گوش خود نبريد.
البته همه ضربالمثلهاي قديمي صحيح نيستند؛ ولي در اين مورد كاملاً صحيح است. ممكن است در حين پاك كردن اطراف گوش، به آن آسيب برسانيد. توصيه ميشود براي تميز كردن گوش هرگز از گوش پاككن استفاده نكنيد؛ زيرا با اين كار جرم گوش به عقب رانده ميشود. از طرفي، ايجاد حساسيت در مجراي گوش با استفاده از گوش پاككن، ميتواند منجر به عفونت مجراي گوش شود. بديهي است كه يك شيء تيز را هم هرگز نبايد داخل گوش خود ببريد؛ چون ممكن است موجب خونريزي و آسيبديدگي جدي گوش شود. اگر فكر ميكنيد كه گوشتان خيلي كثيف است و جرم زيادي دارد، ميتوانيد از فرد ديگري براي تميز كردن آن كمك بگيريد.
مراقبت از گوش به هنگام سوراخ كردن آن
بهترين مكان براي سوراخ كردن گوش همان نرمه گوش است. سوراخ كردن گوش از زمانهاي بسيار قديم رايج بوده است؛ ولي با روشهاي سنتي. براي تميز كردن اطراف سوراخ گوش نيز از محلول ضدعفونيكننده مخصوص گوش استفاده كنيد. محلول را روي تكه پنبهاي بماليد و ناحيه بين گوش و گوشواره را تميز كنيد. چند بار در روز گوشواره را در گوشتان بچرخانيد تا به زخم سوراخ گوش نچسبد. گوشواره را تا زمان مشخصي در گوش خود نگاه داريد (حداقل بين چهار تا شش هفته بعد از سوراخ كردن گوش)؛ وگرنه زخم تازه جوش ميخورد و سوراخ ناپديد ميشود.
اگر يك روز بعد از سوراخ كردن گوشتان قرمزي و تورم يا درد مشاهده كرديد، احتمال دارد عفونت كرده باشد و بايد به پزشك مراجعه كنيد. اين عفونت ميتواند گستردهتر شود و در صورت عدم معالجه و درمان به بيماري منجر گردد.
چند نكته مخصوص شناگران
گاهي اوقات شنا كردن منجر به ايجاد شرايطي به نام «گوش شناگر» ميشود. در اين شرايط، لايه بيروني گوش عفونت ميكند. اين مسأله با درد و تورم گوش همراه است و وقتي روي ميدهد كه آب وارد مجراي گوش شود. اين حالت ميتواند به حساسيت پوست نيز منجر شود و ورود باكتريها به پوست و ايجاد عفونت را آسانتر كند. اگر فكر ميكنيد كه درگير شرايط «گوش شنوا» شدهايد، بهتر است به پزشك مراجعه كنيد. احتمالاً استفاده از قطره گوش ميتواند به درمان كمك كند. براي جلوگيري از ايجاد چنين حالتي بهتر است بعد از شنا كردن حتماً گوشهاي خود را خشك كنيد و آب اضافي درون آن را بيرون بكشيد؛ خصوصاً زماني كه ورود آب به مجراي گوشتان را كاملاً حس ميكنيد. يك قطره الكل در اطراف گوش خود بماليد تا هرگونه رطوبتي را خشك كند.
گرما و سرما
حالا كه ميدانيد چگونه بايد از گوشهاي خود در آب محافظت كنيد، لازم است اين نكته را نيز بدانيد كه بايد هنگام قرار گرفتن در نور مستقيم خورشيد، يك كلاه بر سر داشته باشيد و يا لااقل مقداري كرم ضدآفتاب اطراف گوشهايتان بماليد تا از سوختگي آن جلوگيري شود. در زمستان نيز گوشهايتان را خوب بپوشانيد. هواي سرد موجب سرمازدگي گوشها ميشود و در صورت وجود عفونت، آن را تشديد ميكند. بسياري از بيماريها مثل بيخوابي، كمخوابي، سردرد، عصبانيت، سرگيجه، كمهوشي، بيهوشي، خروج مايع از گوش و ... ممكن است ريشه در گوش انسان داشته باشد كه عوامل متعددي مثل سرما آن را تشديد ميكند.
گوشدرد در كودكان
بيش از 70 درصد كودكان در دو سال اول زندگيشان به عفونتهاي گوش دچار ميشوند. از آنجا كه گوش با بيني و حلق در ارتباط است، ويروسها و ميكروبهايي كه ايجاد عفونت ميكنند، ميتوانند از اين راه وارد گوش شوند. در كودكان زير سه سال كه از شير مادر تغذيه نميكنند، كودكاني كه نقص ايمني مادرزادي دارند، كودكاني كه لوزه سوم آدنوئيد دارند، كودكاني كه پدر و مادر سيگاري دارند و كودكاني كه اوقات زيادي را در مهدكودك سپري ميكنند، عفونت گوش شايعتر است. اما علت اين مساله چيست و چرا كودكان بيش از بزرگسالان به گوش درد و عفونتهاي گوش دچار ميشوند؟
در كودكان مجرايي كه بيني را به گوش متصل ميكند، كوتاهتر است، بنابراين ميكروبها راحتتر وارد گوش ميشوند. در ضمن، ميزان گاماگلوبين (ماده موثر در ايمنسازي بدن) در كودكان كمتر از بزرگسالان است. كودكاني كه گروه خوني B و A و يا O دارند، بيش از كودكان ديگر به گوشدرد مبتلا ميشوند. گوشدرد كودكان در فصل بهار و زمستان بيشتر بروز ميكند. آبريزش بيني و يا وجود خلط با ترشح در ته گلوي كودك، زنگ خطري براي پيدايش گوشدرد است. كودكاني كه به آلرژي مبتلا هستند نيز بيشتر دچار اين حالت ميشوند. در هر صورت، گوشدرد كودكان از هر نوعي كه باشد (خفيف يا شديد) بايد درمان شود. در استخرها، به هنگام شنا كردن، گاهي اوقات احساس ميشود كه آب در قسمتي از گوش گير كرده كه علت آن جرم گوش است. در اين حالت بهتر است از يك سشوار براي خشك كردن گوش خود استفاده كنيد. سشوار را در فاصله 20 سانتيمتري گوش خود بگيريد تا هر رطوبتي در گوشتان برطرف شود. دستكاري كردن گوش باعث عفونت و درد شديد آن خواهد شد.
