بنام خدا
از " نه گفتن" نترسیم
آژیر نه گفتن را فعال کنید
بسیاری از مردم با نه گفتن به دیگران مشکل دارند حتی افرادی که بسیار جسور و با اعتماد به نفس هستند در برخی موقعیتها متوجه می شوند بهرغم میل باطنی شان به دیگران بله گفتهاند.
به نظر شما همیشه باید نه گفت؟ چهار چوب و معیار نه گفتن را چه چیزی مشخص می کند؟
برای زندگی بهتر، رشد معنوی، کافی است مهارت نه گفتن را بیاموزیم.
انسان مجبور نیست
انتخاب و اختیار هدیه الهی به اشرف مخلوقات است. انسان برای هر کاری حق انتخاب دارد. درس، کار، ازدواج، سبک زندگی، نوع خوراک و پوشاک و مسکن... و این انتخاب و توانایی بله و نه گفتن صحیح به هر پیشنهادی، سعادت و خوشبختی یا شقاوت و بدبختی او را رقم می زند.
او هیچ گاه مجبور نیست زیرا اگر مجبور باشد به این معناست که قدرت اختیار از او سلب می شود. وقتی روح انسان قدرتمند است توانایی نه گفتن را دارد ولی وقتی ضعیف و ناتوان می گردد عوامل محیطی بر او تأثیر می گذارد و خود را مجبور می بیند.
مضرات ناتوانی در نه گفتن
گاهی اوقات بله گفتن هیچ خطری ندارد اما عمق فاجعه آنجا روشن می شود که دیگر نتوانیم جبران کنیم. گاهی اوقات بله گفتن هیچ خطری ندارد اما زمانی با یک بله گفتن خسارت بسیار زیادی به عمر، سرمایه جوانی، مال و ثروت و ناموس و... وارد می شود و عمق فاجعه آنجا روشن می شود که دیگر نتوانیم جبران کنیم.
پس باید یاد بگیریم کجا و کی نه بگوئیم. خداوند در سوره کافرون به پیامبر صلی الله و علیه وآله خط قرمز ها را بیان می فرماید که هر جا که سلامتی دین و آخرتمان به خطر افتاد قاطعانه نه بگوید.
اگر کسی پیشنهاد همکاری نادرستی را به شما داد، یا دوستی از سر رفاقت نادرست سیگاری گوشه لبتان گذاشت، یا بساطی پهن بود و تعارف دودی شد، خط قرمز قرآن آژیر می کشد و هشدار میدهد که نه بگو.
قدرتمند میشوید
مطمئناً با نه گفتن اعتماد به نفستان بالا میرود و احساس قدرتمند شدن میکنید زیرا آنان که به هر پاسخی جواب مثبت می دهند اصولاً از خودشان ناامید و مایوس هستند و از دست دیگران عصبانی میشوند.
بهانه های بیقیمت
ما برای بله گفتن همیشه بهانه های بی قیمت و بی ارزشی داریم که ارزشهای زیادی را فدای این پوچ ها می کنیم.
این باورها که:
نه گفتن بسیار گستاخانه و بی ادبانه است
خود خواهی ما را نشان می دهد
دیگران ناراحت می شوند
ممکن است دیگران مرا دوست نداشته باشند
من باید تلاش کنم رضایت دیگران به دست آورم.
طرز تفکرتان را عوض کنید
این باورها را به مرور زمان آموختهایم و از آنجا که باعث خسران ما شدهاند باید تغییرشان دهیم و هر یک را با تفکر و اعتقادی سازنده جایگزین کنیم.
من حق انتخاب دارم و نه گفتن مرا قدرتمند می سازند.
سلامتی دین و دنیای من ارزش نه گفتن به بسیاری از خطرات را دارد.
اگرچه باورها و رفتار نادرست قدیمی به دلیل استفاده طولانی مدت در وجود انسان نهادینه شدهاند اما با تمرین بسیار می شود باورهای جدید را جایگزین باورهای مخرب قدیمی کرد.
اصول نه گفتن
گاهی اوقات نه گفتن با رفتاری بد و تهاجمی و بدون در نظر گرفتن احساسات دیگران و بی احترامی انجام میشود و این نوعی رنجش را به همراه می آورد پس اکنون که تصمیم گرفتهاید به یک سری خط قرمزهای قرآنی نه بگویید این اصول را رعایت کنید:.
ـ صریح و صادقانه صحبت کنید اما بی ادب نباشید تا بتوانید از پس این گفت و گو به خوبی برآیید.
ـ رفتاری کاملاً محترمانه داشته باشید.
ـ عذر خواهی نکنید، ماهرانه توضیح دهید که چرا در تعامل عمل حرام به خواسته فرد مقابل نه می گویید؛ این حق شماست که اگر نمیخواهید کاری را انجام دهید نه بگویید.
گاهی اوقات یک بار نه گفتن جواب نمی دهد و ممکن است دیگران شما را تحت فشار قرار دهند. بنابراین باید بر نپذیرفتن خود مصرّ باشید.
از تمام بدن خود در مقابل نه گفتن مقابل حرام استفاده کنید
هیچ گاه با ملایمت و خنده و خوشرویی در مقابل عمل حرام و پیشنهاد حرام نمی توانید دوام بیاورید. پس چهره ای مصمم، قاطع، بسیار بهتر جواب می دهد.
زیباترین مصداق عینی نه گفتن به وسوسه های شیطانی و خط قرمز قرآنی چوانان کهف هستند؛ آنان که تصمیم گرفتند به دعوت کافران جواب نه دهند و محیط آلوده شهر را ترک کنند، خداوند پاداش آنان را راه نجات و هدایت قرار داد؛ دل هایشان را محکم و عاقبتشان را بخیر کرد.
.. نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْكَ نَبَأَهُم بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى
ما خبرشان را بر تو درست حكایت مى كنیم آنان جوانانى بودند كه به پروردگارشان ایمان آورده بودند و بر هدایتشان افزودیم. (13/کهف )
وَرَبَطْنَا عَلَى قُلُوبِهِمْ إِذْ قَامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَن نَّدْعُوَ مِن دُونِهِ إِلَهًا لَقَدْ قُلْنَا إِذًا شَطَطًا
و دل هایشان را استوار گردانیدیم آنگاه كه [به قصد مخالفت با شرك] برخاستند و گفتند پروردگار ما پروردگار آسمان ها و زمین است جز او هرگز معبودى را نخواهیم خواند كه در این صورت قطعاً ناصواب گفته ایم. ﴿14/کهف)
منابع:
تفسیر المیزان – علامه محمدحسین طباطبایی ، تفسیر نمونه – آیة الله مکارم شیرازی
بخش قرآن تبیان،مریم خندابی
