از سال 1982 يعني از زماني كه نخستين بار از قلب مصنوعي براي درمان يك بيمار مبتلا به بيماريهاي قلبي استفاده شد تا به امروز كه استفاده از اين روش در درمان بسياري از افرادي كه در عملكرد قلب آنها ايجاد اختلال شده است، دستگاههايي كه به عنوان قلب مصنوعي جايگزين قلب فرد بيمار ميشوند از نظر شكل ساختاري تغيير و تحولات زيادي را پشت سر گذاشتهاند. اين در حالي است كه با توجه به پيچيدگي ساختاري و عملكردي قلب همچنان بسياري از محققان و متخصصان در اين زمينه تحقيق و مطالعه ميكنند.
يكي از پيشرفتهترين سيستمهاي قلب مصنوعي كه Abiocor نام دارد در درمان بسياري از افرادي كه بشدت از بيماريهاي قلبي ناشي از اختلال در عملكرد قلب رنج ميبرند، مورد استفاده قرار گرفته است كه خوشبختانه در مقايسه با ديگر سيستمهاي مشابه از نتايج موفقيتآميزتري برخوردار بوده است تا جايي كه در يكي از اين بيماران جايگزينكردن قلب فرد بيمار با يك قلب مصنوعي موجب شد اين فرد بتواند 17 ماه بيشتر زنده بماند. در حقيقت مدلهاي پيشرفته سيستمهاي قلب مصنوعي ميتوانند بدون داشتن هرگونه وابستگي به عوامل خارجي به عملكرد خود در بدن فرد بيمار ادامه دهند و اين در حالي است كه از زماني كه در بدن فرد بيمار كار گذاشته ميشوند به كمترين مراقبت و نگهداري نياز خواهند داشت. اگرچه با توجه به محدوديتهاي موجود در ساخت اين سيستمها در حال حاضر امكان استفاده از قلب مصنوعي براي تعداد زيادي از بيماران نيازمند به عمل پيوند وجود نخواهد داشت اما به نظر ميرسد كه با توجه به پيشرفتهاي به دست آمده در اين زمينه در آيندهاي نزديك اين روش درماني به يكي از واقعيتهاي روزمره زندگي ما انسانها مبدل شود. قراردادن قلب مصنوعي به جاي قلب فرد بيمار يكي از مهمترين و پيچيدهترين اعمال جراحي مداخلهاي است. در اين عمل جراحي در حالي كه با ايجاد ارتباط بين قلب مصنوعي با سرخرگها و سياهرگهاي اصلي قلب از ايجاد هرگونه اختلال در گردش خون جلوگيري ميشود سيستمي كه قرار است به عنوان يك قلب مصنوعي وظيفه قلب را برعهده گيرد در بدن فرد بيمار جايگزين ميشود و اين در حالي است كه در ايجاد ارتباط بين سرخرگها و سياهرگها با اين سيستم از هيچ بخيهاي استفاده نميشود تا در مسير گردش خون مانعي را به وجود نياورد. قلب مصنوعي از تركيبي از فلز تيتانيوم و پلاستيك بسيار سبك ساخته ميشود كه قطرات خون هرگز به سطح آن نميچسبند. يك قلب مصنوعي نيز مانند قلب طبيعي داراي 4 دريچه است كه ورود و خروج خون به محفظه قلب از طريق اين دريچهها انجام ميشود. عملكرد اين دريچهها به گونهاي است كه مانع از برگشت خون به سياهرگها و سرخرگها يا محفظه اصلي قلب خواهند شد. مهمترين قسمت قلب مصنوعي كه در محفظه اصلي داخلي آن قرار دارد بخشي از اين سيستم است كه مجهز به ديوارههاي انعطافپذير بوده و يك مايع سيليكوني در داخل آن وجود دارد. موتور چرخشي داخلي اين سيستم با تحت فشار قرار دادن مايع سيليكوني فشاري را در برابر ديوارههاي انعطافپذير اين محفظه ايجاد ميكند. دريچهها فشار ايجاد شده را هدايت ميكنند كه اين عملكرد نقش بسيار مهمي را در كاركرد يك قلب مصنوعي ايفا ميكند.
فرانك فراهاني جم
منبع: britanica
