در حالي که کارشناسان، اعتياد تزريقي و استفاده از سرنگ مشترک را مهم ترين عامل بروز ايدز در ايران مي دانند، معاون سلامت وزارت بهداشت اعلام کرد:
"انتقال ايدز از طريق اعتياد تزريقي در ايران کنترل شده و سير نزولي پيدا کرده است." دکتر حسن امامي رضوي در گفت وگو با فارس اظهار داشت: با توجه به خطر انتشار بيماري ايدز از طريق اعتياد تزريقي، طي سال هاي اخير تمرکز برنامه هاي مراقبتي اين بيماري روي معتادان بوده است و خوشبختانه امروز روند انتقال ايدز در اين گروه کنترل شده و روند نزولي پيدا کرده است.
اگرچه به گفته معاون سلامت وزارت بهداشت برنامه هايي مانند کاهش آسيب در معتادان تزريقي، کنترل زندان ها، اجراي برنامه هاي مراقبتي در مراکز مشاوره و افزايش مراکز کلينيک هاي متادون تراپي در راستاي اين هدف در حال اجرا است ولي به گفته متخصصان عفوني با وجود تمام پيشرفت هايي که براي کاهش اعتياد تزريقي شده، اين عامل هنوز مهم ترين علت انتقال ايدز در ايران محسوب مي شود.
تا حدودي موفق بوديم
دکتر حميد عمادي، متخصص عفوني و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران به همشهري مي گويد: البته سير نزولي اعتياد تزريقي با کنترل آن فرق مي کند.
مفهوم کنترل اين است که ما ديگر موارد جديد بروز بيماري ايدز را نداشته باشيم. ولي اگر بخواهيم بگوييم منظور از کنترل اعتياد تزريقي، مهار کردن کامل آن است، اصلا صحيح نيست.
به گفته اين متخصص بيماري هاي عفوني البته با برنامه هاي زيادي که در رابطه با آموزش به معتادان تزريقي داده شده است، از قبيل عدم استفاده از سرنگ مشترک تا حدودي شاهد سير نزولي اعتياد تزريقي در جامعه بوده ايم به خصوص اين که اين آموزش ها از طريق افرادي داده مي شود که قبلا معتاد بوده اند و حالا اعتياد خود را به طور کامل کنار گذاشته اند.
دکتر عمادي در ادامه با اشاره به اين که ضريب اطمينان اين مراکز آموزشي هم بسيار بالا است، ادامه مي دهد: از طرفي اين آموزش ها در زندان ها هم جا افتاده است به طوري که الان ديگر اعتياد خوراکي در اين مکان ها جاي اعتياد تزريقي را گرفته است.
چون به هر حال در همه جاي دنيا موادمخدر در دسترس زندانيها مي باشد. پس اگر اين مواد به صورت خوراکي استفاده شوند، خطر کمتري نسبت به اعتياد تزريقي دارند.
سرنگ مشترک همچنان مقصر است
"در اين ميان عملکرد مسئولان زندان ها نسبت به معتادان متفاوت شده و همين امر باعث کاهش اعتياد تزريقي در اين مکان ها شده است."
شنيدن اين عبارات از زبان دکتر عمادي در حالي است که دکتر مسعود مرداني، متخصص عفوني و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي به همشهري مي گويد: اگرچه سير اعتياد تزريقي در جامعه رو به کاهش است اما در حال حاضر مهم ترين علت ابتلا به ايدز در ايران همچنان اعتياد تزريقي است.
به گفته دکتر مرداني از زماني که اولين بيمار هموفيلي در اثر خون و فرآورده هاي خوني آلوده که از کشور فرانسه وارد شده بود، به ايدز مبتلا شد تا الان 23 سال مي گذرد.
همين اتفاق باعث شد که تصور ما بر اين باشد که خون و فرآورده هاي خوني آلوده مهم ترين عامل انتقال ايدز محسوب مي شوند.
وي ادامه مي دهد: ولي از سال 64 ، بعد از اين که تعداد زيادي از اين بيماران از بين زندانيان سردرآوردند، مشخص شد مهم ترين راه انتقال ايدز در ايران همچنان اعتياد تزريقي و استفاده از سرنگ مشترک است.
به عقيده دکتر مرداني با اقداماتي که وزارت بهداشت، سازمان زندان ها و سازمان بهزيستي انجام داده اند، اعتياد تزريقي به صورت نسبي کنترل شده و معتادان به داروهاي روانگردان و آمفتامين ها گرايش بيشتري پيدا کرده اند.
دکتر عباس صداقت، رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت مي گويد: داروهاي روانگردان عامل اصلي افزايش آمار ايدز در ايران است.
اين داروها تهديد بزرگي در انتقال بيماري ايدز از طريق روابط جنسي است، اما اگرچه در ذهن اکثر اقشار جامعه، اعتياد تزريقي حرف اول را در ابتلا به اين بيماري مهلک مي زند، شايد جاي سؤال باشد که داروهاي روانگردان در اين ميان چه نقشي را قرار است ايفا کنند؟
روانگردان ها بيماري هاي مقاربتي را احيا مي کنند!
دکتر مسعود مرداني، در اين رابطه اين طور توضيح مي دهد: متأسفانه در سال هاي اخير هنوز هم مهم ترين راه شايع انتقال ايدز در کشور ما استفاده از سرنگ مشترک در معتادان تزريقي است.
ولي طي اين سال ها به علت سهولت دسترسي به داروهاي روانگردان مثل آمفتامين ها و متآمفتامين ها (شيشه)، داروهايي مثل اکستازي يا کراک (هروئين خالص کمپرس شده) ميزان ابتلا به ايدز، افزايش يافته است.
وي در ادامه تصريح مي کند: سيستم تهاجمي اين داروها در افرادي که از آن ها استفاده مي کنند، افزايش مي يابد؛ به طوري که اين افراد مايل به برقراري رابطه جنسي هستند، علاوه بر اين که بعد از استفاده از اين داروها ديگر رعايت هيچ گونه مسائل اخلاقي و استفاده از وسايل پيشگيري را نخواهند کرد.
وي با بيان اين که حتي در خيلي از موارد تعداد شرکاي جنسي هم در اين افراد که عمدتا معتادان تزريقي هستند، افزايش مي يابد، خاطرنشان مي کند: البته اين اتفاق فقط مخصوص کشور ما نيست چون در ايالات متحده آمريکا هم اگرچه تا سال 2000 سيفليس از جمله بيماري هايي بود که ديگر رو به فراموشي مي رفت ولي از سال 2004 به دنبال استفاده از داروهاي روانگردان، اين بيماري باز هم سير صعودي پيدا کرد.
اين در حالي است که دکتر صداقت نيز نسبت به استفاده برخي جوانان از داروهاي روانگردان هشدار داده و مي گويد: مصرف روانگردان ها باعث مي شود که فعاليت جنسي افراد افزايش يابد در نتيجه آموزش هاي پيشگيري از ايدز هيچ تاثيري در چنين مواقعي ندارد.
افزايش آمار مبتلايان به ايدز
"نبود کنترل و آموزش باعث افزايش آمار ايدز در 3 ماه گذشته شده است."
دکتر مينو محرز در ارتباط با افزايش آمار مبتلايان به ايدز مي گويد: البته انتظاري جز اين نمي رود چون وقتي کنترل صورت نمي گيرد و آموزش را فراموش کرده ايم در نتيجه آمار ابتلا به اين بيماري افزايش مي يابد.
رئيس مرکز تحقيقات ايدز کشور با عنوان اين مطلب که در حال حاضر بيشترين راه شيوع بيماري ايدز از طريق تماس جنسي رخ مي دهد و با انتقاد از عدم آموزش مقابله با شيوع ايدز از طريق تماس جنسي خاطرنشان مي کند: متأسفانه رسانه ها از اين بحث غافل مانده اند و در خانواده ها، مدارس و... نيز هيچ آموزش و اطلاع رساني در زمينه انتقال بيماري از طريق جنسي صورت نمي گيرد. اين در حالي است که به گفته دکتر مرداني هم هنوز اين آگاهي به خانواده ها داده نشده که موادمخدري مثل کراک و شيشه علاوه بر خاصيت اعتيادزايي مي توانند چه نقش مؤثري در ابتلا به ايدز از طريق رابطه جنسي پرخطر داشته باشند
رفتارهاي پرخطر جايگزين مي شود!
"با اين حال فراموش نکنيم که اگرچه اعتياد تزريقي تا اندازه محدودي سير نزولي پيدا کرده ولي روند تغيير اپيدميولوژيک انتقال ايدز در معتادان و جوانان از سرنگ مشترک به طرف رفتار جنسي پرخطر است."
دکتر عمادي نيز اين موضوع را تاييد مي کند: که با وجود تمام پيشرفت ها در زمينه کاهش اعتياد تزريقي، آمار اعتياد در جامعه ما همچنان بالا است و اگر اعتياد تزريقي را هم کنار بگذاريم، همين معتادان کساني هستند که بيشترين روابط جنسي پرخطر را دارند که اين امر هم مهم ترين عامل انتقال ايدز است و بايد در مورد آن چاره اي انديشيد.
به عقيده دکتر عباس صداقت متأسفانه 2 گروه اصلي هدف يعني معتادان تزريقي و افرادي که بي بند و باري جنسي دارند، با هم، هم پوشاني دارند و ممکن است اين افراد به علت روابط جنسي غيرايمن به گسترش اين بيماري در جامعه غيرمعتاد دامن بزنند و اين خطري است که اگر نسبت به آن هوشيار نباشيم، مي تواند موجب گسترش اين بيماري شود.
شواهد نشان مي دهد که الگوي انتقال ايدز در ايران از سرنگ مشترک به سمت روابط جنسي در حال تغيير است.
بسياري از متخصصان برجسته بيماري هاي عفوني نيز در کميته کشوري ايدز به اين نکته اذعان داشته اند که در موارد جديد بيماري ايدز که شناسايي مي شود، ابتلا از طريق رابطه جنسي بيشتر خودنمايي مي کند
![http://marshal-modern.ir/Archive/16687.aspx]()
