0

وقتي اعصاب بدن با ديابت درگير مي‌شوند

 
daneshmandan
daneshmandan
کاربر نقره ای
تاریخ عضویت : تیر 1389 
تعداد پست ها : 2202
محل سکونت : بوشهر

وقتي اعصاب بدن با ديابت درگير مي‌شوند

وقتي اعصاب بدن با ديابت درگير مي‌شوند
بدن انسان متشكل از رشته اعصابي‌است كه ارتباط ميان مغز و اندام‌ها را برقرار مي‌كند و ارسال پيام‌هاي عصبي‌از اعصاب به سمت مغز، باعث حركت اندام‌ها مي‌شود. بسياري از بيماري‌ها با تأثير روي اين اعصاب، باعث بروز اختلالاتي در كار سلسله اعصاب مي‌شوند و در نتيجه مشكلات حركتي براي افراد به وجود مي‌آورند. ديابت هم يكي از همين دسته بيماري‌هاست. بسياري از افراد مبتلا به ديابت، دچار آسيب عصبي‌مي‌شوند كه به آن نوروپاتي يا درد عصبي‌ديابتي مي‌گويند.

 

 در واقع درد عصبي‌ديابتي از اختلالات عصبي‌است كه ديابت باعث ايجاد آن مي‌شود و پس از مدتي، اعصاب پاها، بازوها و دست‌ها را درگير مي‌كند. علت اين مساله هم بالا رفتن شديد گلوكز خون در مدت زمان طولاني است. شيوع اين بيماري در ميان افراد مبتلا به ديابت حدود 60 تا 70 درصد است. اين مشكلات عصبي‌ممكن است در هر زماني خود را نشان دهند، ولي احتمال بروز آن با افزايش سن و طولاني‌تر شدن مدت ديابت بالاتر مي‌رود. البته بالاترين ميزان درد عصبي‌ديابتي در افرادي مشاهده مي‌شود كه دست كم 25 سال به ديابت مبتلا بوده‌اند. اين بيماري همچنين در افرادي كه مشكلات كنترل گلوكز خون دارند و نيز دچار چربي‌و فشارخون بالا و اضافه وزن هستند شايع‌تر است.

علائم درد عصبي‌ديابتي

به طور كلي، 4 نوع نوروپاتي ديابتي وجود دارد كه بسته به هر نوع، علائم و دلايل بروز آنها با يكديگر متفاوت است. يك فرد ممكن است علائم يك يا چند نوع از اين بيماري را با هم داشته باشد. بيشتر علائم تا زماني كه آسيب وارده قابل ملاحظه باشد، قابل شناسايي نيست. در واقع، بسته به اعصاب خاصي كه تحت تأثير قرار گرفته‌اند، علائم اين بيماري از درد تا بي‌حسي، مشكلات سيستم گوارشي، مجاري ادراري، عروق خوني و قلب را شامل مي‌شوند. در برخي افراد اين علائم خفيف هستند يا فرد علامتي ندارد. در برخي ديگر نوروپاتي ديابتي ممكن است دردناك، ناتوان كننده و حتي كشنده باشد. آسيب عصبي‌وارده در اين بيماري ممكن است به دلايل زير رخ دهد: 1) عوامل متابوليكي چون قند خون بالا، ديابت طولاني مدت، سطوح چربي‌خون غير معمولي، و كاهش سطح انسولين. 2) عوامل عروقي عصبي‌كه منجر به آسيب عروق خوني حامل اكسيژن و مواد مغذي براي اعصاب مي‌شود. 3) عوامل خود ايمني كه منجر به التهاب اعصاب مي‌شود. 4) آسيب‌هاي مكانيكي وارده به اعصاب همچون سندروم تونل كارپال مچي. 5) خصوصيات ارثي كه احتمال بروز بيماري‌هاي عصبي‌را بالا مي‌برد. 6) سبك زندگي مانند سيگار كشيدن و مصرف الكل.

علائم و نشانه‌هاي درد عصبي‌ديابتي بسته به نوع نوروپاتي خاص و نوع اعصاب خاصي كه درگير مي‌شوند، متفاوت است. درد عصبي‌ديابتي 4 نوع مختلف دارد كه عبارتند از نوروپاتي محيطي، خودكار، مجاوري و موضعي (كانوني.)

درد عصبي‌ديابتي محيطي، بيشتر پاها و قسمت ساق پا را درگير مي‌كند. آسيب عصبي‌به پا مي‌تواند باعث كاهش حس در پاها و افزايش مشكلات مربوط به آن نقطه شود و ممكن است به دليل بي‌حسي جراحت‌ها و زخم‌هاي ايجاد شده در پا حس نشود. بنابراين بايد در خصوص پا و پوست آن بسيار مراقب باشيد. علاوه بر پاها، ممكن است بازوها، شكم و پشت هم تحت تأثير اين بيماري قرار گيرند. در بيشتر موارد با كنترل قند خون، علائم كاهش مي‌يابند و در صورت نياز، استفاده از دارو توصيه مي‌شود. علائم درد عصبي‌ديابتي شامل بي‌حسي و كاهش احساس درد و تغييرات دمايي بخصوص در پاها، احساس خارش، سوزش و سوزن سوزن شدن است كه از انگشت‌ها و قوزك پا شروع مي‌شود و رفته رفته به بالا گسترش مي‌يابد؛ درد حادي كه شب‌ها شدت مي‌يابد. حساسيت شديد به كوچك‌ترين لمس، كاهش تعادل و هماهنگي اندام‌ها، ضعف عضلاني و دشواري در راه رفتن و مشكلات جدي مانند زخم، عفونت، بد شكلي و درد مفصل و استخواني از علائم ديگر است. در ناحيه بي‌حس شده ممكن است تاول‌ها و زخم‌هايي ايجاد شود كه به دليل فشار وارد به عضو پديد مي‌آيد. در صورت عدم‌درمان اين جراحات، ممكن است عفونت به استخوان‌ها برسد و باعث قطع عضو بيمار شود.

نوع ديگر درد عصبي‌ديابتي، نوروپاتي خودكار است. سيستم عصبي‌خودكار مسوول كنترل قلب و عروق خوني، مثانه، شش‌ها، معده، روده‌ها، ريه‌ها، غدد عرق، اندام‌هاي تناسلي و چشم‌هاست. علاوه بر اين سيستمي كه سطح قند خون را پس از بالا رفتن به حالت عادي برمي‌گرداند نيز، ممكن است تحت تأثير قرار بگيرد و موجب كاهش علائم هشدار دهنده افزايش قند خون شود. ديابت مي‌تواند اعصاب هر يك از اين اندام‌ها را تحت تأثير قرار دهد. براي جلوگيري از نوروپاتي خودكار، سطح قند خون بيمار بايد دقيقا تحت كنترل قرار گيرد.

درد عصبي‌ديابتي از اختلالاتي است كه پس از مدتي، اعصاب پاها، بازوها و دست‌ها را درگير مي‌كند

از علائم نوروپاتي خودكار مي‌توان به مشكلات مثانه شامل عفونت مكرر مجاري ادراري و بي‌اختياري ادرار، مشكلات گوارشي چون نفخ و درد شكمي، يبوست و اسهال كنترل نشده يا هر دو، تخليه آهسته معده كه منجر به استفراغ، تهوع و كاهش اشتها مي‌شود، مشكلاتي كه در اندام تناسلي مردان بالاي 60 سال ايجاد مي‌شود، خشكي واژن و ساير مشكلات جنسي در زنان، كاهش يا افزايش تعريق، عدم توانايي بدن در تنظيم فشار خون و آهنگ قلب كه منجر به افت شديد فشار خون پس از نشستن يا ايستادن مي‌شود، مشكلاتي در كنترل دماي بدن و تغييراتي در تنظيمات بينايي هنگام ورود از روشنايي به تاريكي اشاره كرد. اين نوع درد عصبي‌ديابتي بيشتر در افرادي ديده مي‌شود كه سال‌ها ديابت آنها درست كنترل نشده است.

نوروپاتي مجاوري نوع ديگري از دردهاي عصبي ديابتي است كه علامت آن درد شديد در ناحيه باسن و ران است كه معمولاً در يك سمت بدن آغاز مي‌شود و در نهايت باعث ضعف و لاغري عضلات ران مي‌شود و ايستادن فرد را از حالت نشسته بدون كمك ديگران دشوار مي‌كند. بسياري از افراد هم دچار كاهش وزن شديد مي‌شوند. نوع ديگر نوروپاتي مجاوري، باعث ايجاد درد شديد در تنه مي‌شود. اين نوع درد عصبي‌ديابتي، بيشتر افراد سالمند و افراد مبتلا به ديابت نوع 2 را درگير مي‌كند.

نوع چهارم درد عصبي‌ديابتي، نوروپاتي موضعي يا كانوني است. اين نوع، به طور ناگهاني بروز مي‌كند و معمولا اعصاب خاصي را درگير مي‌كند كه شامل اعصاب موجود در سر و پاست و موجب ضعف عضلاني و درد مي‌شود. نوروپاتي موضعي در افراد سالمند شايع‌تر است. درد شديدي ايجاد مي‌كند، ولي به خودي خود ظرف چند هفته تا چند ماه بهبود مي‌يابد. از علائم آن مي‌توان به دشواري در تمركز چشم‌ها شامل دو‌‌بيني يا درد پشت يك چشم، فلجي يك طرفه صورت و درد در ناحيه ساق و پا اشاره كرد. گاهي نوروپاتي موضعي زماني ايجاد مي‌شود كه عصب تحت فشار قرار گيرد كه از انواع شايع آن مي‌توان به سندروم تونل كارپال در افراد ديابتي اشاره كرد. علائم ديگر عبارتند از درد ناحيه كمر و لگن و جلوي ران، قفسه سينه، معده، خارج ساق پا يا داخل پا و درد شكمي‌سينه‌اي كه گاهي با درد قلبي، حمله قلبي‌يا آپانديسيت اشتباه گرفته مي‌شود.

عواملي كه درد عصبي‌ديابتي را تشديد مي‌كند

به طور كلي هر فرد مبتلا به ديابت مستعد ابتلا به درد عصبي‌ديابتي است ولي دارا بودن برخي عوامل، فرد را بيشتر در معرض خطر قرار مي‌دهد.

1) عدم‌كنترل دقيق قند خون از بزرگ‌ترين عوامل خطرسازي است كه مي‌تواند باعث آسيب عصبي‌شود. كنترل قند خون در حد عادي، بهترين راه‌حل در اين زمينه است.

2) هر چه مدت ابتلا به ديابت بيشتر باشد، احتمال ابتلاي فرد به درد عصبي‌ديابتي بيشتر است، بخصوص در كساني كه قند خون كنترل شده‌اي ندارند.

3) سن، عامل ديگر است. با بالا رفتن سن، شانس ابتلا به درد عصبي‌ديابتي بيشتر مي‌شود.

4) مردان در مقايسه با زنان شانس بيشتري براي ابتلا به نوروپاتي ديابتي دارند.

5) كلسترول بالا باعث صدمه به عروق خوني كوچكي مي‌شود كه تغذيه كننده اعصاب هستند.

6) سيگار كشيدن عروق را سخت و باريك مي‌كند و جريان خون را به پاها كاهش مي‌دهد كه اين امر موجب بهبود سخت زخم‌ها و آسيب يكپارچگي اعصاب محيطي مي‌شود.

حفظ سطح قندخون در حد طبيعي

 

اولين گام درماني در درد عصبي‌ديابتي براي جلوگيري از آسيب عصبي ‌بيشتر، حفظ سطح قند خون در حد طبيعي است. بررسي قند خون، برنامه غذايي، فعاليت بدني و داروهاي ديابت يا انسولين به كنترل سطح قند خون كمك مي‌كند. البته ممكن است در اولين گام‌هاي كنترل قند خون، علائم بدتر شود ولي با گذشت زمان، حفظ سطح خون در حد طبيعي به كاهش علائم كمك مي‌كند. اگر اين كنترل قند خون به خوبي‌صورت گيرد، باعث جلوگيري يا به تأخير افتادن شروع مشكلات بعدي مي‌شود. قطعاً با شناسايي دلايل بيشتر نوروپاتي ديابتي، راه كارهاي درماني بيشتري پيش روي محققان قرار خواهد گرفت. در واقع درد عصبي‌ديابتي درمان خاص و شناخته شده‌اي ندارد بلكه بيشتر راه‌هاي درماني شامل كاهش پيشرفت بيماري، كاهش درد، مديريت مشكلات ناشي از آن است. در كنار همه اينها، افرادي كه به درد عصبي‌ديابتي مبتلا هستند بايد مراقبت‌هاي خاصي از پاي خود داشته باشند.

ندا اظهري
منابع: medicinenet / mayoclinic

چهارشنبه 1 دی 1389  12:21 AM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها