افراد معمولا با فشارهاي ناشي از كار، زندگي، مشكلات خانوادگي و عشق مواجه هستند و زماني كه ناراحتي افراد به حد مشخصي برسد، گريه اجتنابناپذير ميشود. كودكان عموما به خاطر گرسنگي يا احساسات ناخوشايند گريه ميكنند، اما با رشد انسانها دلايل گريه هم گسترش مييابد، اما آيا گريه چيز مفيدي است يا تنها پديدهاي آزاردهنده است كه اختصاص به زنها دارد و مردها مدام آنها را از اين كار باز ميدارند؟
با اينكه گريه كردن يك پديده انساني و جهاني محسوب ميشود كه در تمام تاريخ وجود داشته و همه مردم آن را تجربه كردهاند، اطلاعات ما درباره اين پديده شگفتانگيز، بسيار ناچيز است و ساده از كنارش رد ميشويم. گريه ممكن است براثر حوادث ناگوار، فشارهاي رواني طولانيمدت، تنهايي، فقدان يك شخص در زندگي، درد و در نقطه مقابل به دليل خوشحالي، شعف و آرامش بر چهره جاري شود كه هر كدام از ما آن را تجربه كردهايم.
گريه، اشك ريختن در نتيجه واكنش به حالتي احساسي در انسان است. گريه كردن پديدهاي پيچيده و ناشي از ترشحات اشك از غدد اشكي چشم بدون هيچ گونه تحريك ساختمان چشم است. ميان غدد اشكي و مناطقي از مغز انسان كه مسوول احساسات است، نوعي ارتباط عصبي برقرار است. در واقع، گريه آسانترين و سريعترين راه آزادسازي احساسات است، ولي متاسفانه از لحاظ اجتماعي، گريه زن و بخصوص مرد در جمع پسنديده نيست. طبق تحقيقات، به طور متوسط مردان در ماه يك بار و زنها دستكم 5 بار گريه ميكنند كه ممكن است بدون هيچ دليلي دفعات گريه تا 5 برابر زيادتر شود.
ما معمولا در چند موقعيت اشك ميريزيم يا اشكهايمان از درد يا ناراحتي ناشي ميشوند يا از تحريكات فيزيكي يا احساسي ريشه گرفتهاند. در مورد اشكهايي كه از درد و ناراحتي ميچكند، فرد نياز به تماس فيزيكي پيدا ميكند. به عنوان مثال، با در آغوش گرفتن، زودتر آرام ميشود. اشكي كه ناشي از تحريكات فيزيكي است، معمولا با از بين رفتن آن عامل، خود به خود متوقف ميشود، اما اشكي كه منشاء احساسي دارد، تركيباتش با ساير اشكها متفاوت است. در پي چنين اشك ريختني، سموم بدن دفع ميشود. اين نوع اشك نسبت به اشكهاي ديگر، 24 درصد پروتئين آلبومين بيشتري دارد. مقداري هم كورتيزول دارد كه اين هورمون همزمان با شرايط استرسزا در بدن ترشح ميشود. اين اشك كه منگنز بيشتري هم دارد، منگنز بدن را كم ميكند. اشكهاي احساسي هورمونهايي را كه پس از استرس در بدن جمع شده، به حد سمي رسيده و سيستم ايمني بدن را ضعيف كرده، دفع ميكنند.
آيا واقعا مردها نبايد گريه كنند؟
مرد كه گريه نميكند! اين جمله براي بيشتر ما جملهاي آشناست. معمولا والدين اين جمله را در شرايط مختلف به كودكان پسر خود گوشزد ميكنند، اما اين حرف تا چه حد درست است؟ واقعا گريه كردن نشانه ضعف است؟
معمولا عامه مردم بر اين باورند كه گريه كردن، آن هم در ميان جمع، شرمآور است و نشانه ضعف و عدم قدرت تلقي ميشود. فردي كه گريه ميكند از اعتماد به نفس پاييني برخوردار است، ولي در واقع، با گريه كردن نبايد احساس شرم كرد. مردي يك مرد با تعداد قطرات اشك او سنجيده نميشود، بلكه با عمل او مشخص ميشود. در واقع، چه مرد و چه زن در برهههايي از زندگي، نياز به اشك ريختن و گريه كردن دارند تا سبك شوند و احساسات نهفتهشان سركوب نشود. همان اندازه كه گريه ميتواند مفيد باشد، گريه نكردن و ابراز نكردن احساسات و هيجانات دروني هم ميتواند مضر و براي سلامتي فرد خطرناك باشد. ابراز نكردن احساس در آينده ميتواند باعث بروز ناراحتيهاي جسمي و روحي بسياري مثل افسردگي، بيماريهاي رواني، بيماريهاي قلبي و انواع بيماريهاي ديگر شود. طبق تحقيقات، 85 درصد خانمها و 73 درصد آقايان پس از گريه كردن احساس بهتري داشتهاند و به بيان سادهتر، سبكتر شدهاند.
قطرات اشك چه فوايدي براي انسان دارند؟
خيلي از ما با شنيدن كلمه گريه، ياد غم و غصه و اندوه ميافتيم. به عبارتي، اين واژه در ذهن ما به صورت كليشهاي درآمده كه فقط بخش منفي آن به ذهن خطور ميكند، اما بايد گفت كه گريه و سرازير شدن اشك، ميتواند سيستم عصبي را به تعادل قبلي خود برگرداند. حتما افرادي را ديدهايد كه در غم از دست دادن عزيزي دچار شوك رواني ميشوند و در اين شرايط معمولا به دليل شوك وارده و عدم پذيرش واقعيت، قادر به اشك ريختن نيستند. اين افراد پس از مدتي به بيماريهاي روحي و جسمي مبتلا ميشوند كه شايد يكي از تنها راههاي برگشت به وضع طبيعي، گريه كردن و سوگواري باشد. در واقع، با اشك ريختن، تعادل رواني از دست رفته آنها برميگردد. گريه كردن معمولا باعث آرامش بدن و بازگشت به حالت طبيعي ميشود.
علاوه بر اين، گريه كردن از سركوب شدن احساسات جلوگيري ميكند و مانع افسردگي ميشود. گاهي ما احساساتي در درون داريم كه نياز به برونريزي دارند. گريه، بهترين راه افشا كردن اين احساسات است. گاهي حتي بدون اين كه از احساس درونيمان آگاه باشيم، با كوچكترين اشارهاي شروع به گريه ميكنيم. اين حالت باعث ميشود احساساتمان را هم بهتر بشناسيم.
گريه وضع روحي فرد را بهبود ميبخشد. با گريه كردن، هورموني به نام اندروفين ترشح ميشود كه علاوه بر بهبود حالات فردي، نقش مسكن را هم ايفا ميكند. به همين دليل است كه بيشتر افراد پس از گريستن احساس بهتري دارند.
از فوايد ديگر گريه براي بدن، ميتوان به سمزدايي آن اشاره كرد. گريه يكي از راههايي است كه بدن براي خلاص شدن از شر سموم و مواد زائد بدن استفاده ميكند، بخصوص اشكهايي كه در نتيجه احساسات باشند. چون اين اشكها سموم بيشتري را از بدن دفع ميكنند. گريه باعث كاهش استرس هم ميشود.
علاوه بر تمام مواردي كه گفته شد، اشك، چشم را شست و شو ميدهد و آن را تميز و ضدعفوني ميكند. اشك مانع خشك شدن چشمها ميشود، حركت پلكها و كره چشم را هم راحت ميكند.
حالا شرايطي را در نظر بگيريد كه چشم ما اشكي ترشح نميكند. چشم دچار سوزش، خارش و قرمزي ميشود، به نور حساس ميشود، قرنيه شفافيت خود را از دست ميدهد، خشك ميشود و احتمال عفونت مكرر آن بيشتر ميشود، قرنيه ممكن است زخم شود و در نهايت، فرد ممكن است بينايي خود را از دست بدهد.
گريه در مردان و زنان چه تفاوتي با هم دارد؟
معمولا گريه كردن را به زنان نسبت ميدهند و براي اين پديده يك تقسيمبندي جنسيتي قائل ميشوند. اين كه زنان بيشتر از مردان گريه ميكنند، كاملا درست است و تحقيقات نشان ميدهد، زنان 4 تا 5 برابر بيش از مردان گريه ميكنند. هورمون پرولاكتين و استروژن، 2 هورموني هستند كه تنها در زنان وجود دارند و منجر به بروز گريه ميشوند و شايد اين دليل خوبي براي اين مساله باشد كه به طور متوسط مردان يك بار در ماه و زنان 5 بار گريه ميكنند. البته همه اينها بستگي به عمق ناراحتي و تأثير آن در بدن دارد. جالب است بدانيد كه پيش از بلوغ، ميزان گريه در دختران و پسران به يك اندازه است و اين به دليل ترشح يكسان هورمون پرولاكتين در هر دو جنس است كه باعث تحريك توليد اشك ميشود، اما پس از بلوغ، ميزان توليد اين هورمون در زنان 60 درصد بيشتر از مردان ميشود. علاوه بر اين طي دوره بلوغ، با افزايش ميزان هورمون تستوسترون در مردان، درصد گريه در آنها كمتر از زنان ميشود.
يكي از تفاوتهايي كه ميان گريه كردن مردان و زنان وجود دارد اين است كه غدد اشكي در مردان كوچكتر است و از لحاظ ساختار هم متفاوت با غدد اشكي زنان است. پس گريه، مرد و زن نميشناسد. هر وقت احساس كرديد احتياج داريد گريه كنيد، فارغ از اين كه ممكن است ديگران چه فكري راجع به شما بكنند با خيال راحت گريه كنيد. اين را به ديگران هم بياموزيد كه احساسات خود را بروز دهند تا جسم و روحي سالم داشته باشند. البته گريه كردن تنها يكي از راههاي ابراز احساسات است. موفق باشيد!
