ترمز اتومبيل
اصطکا ک : اصطکاک عبارت است از مقاومت در مقابل حرکت دو جسم که با هم تماس دارند یا مقاومتی را که هنگام حرکت دو جسم که با یکیدیگر در تماس هستند بروز می کند اصطکاک گویند
تعریف ترمز : ترمز اتومبيل وظیفه دارد با تولید نیروی اصطکاکی مناسب انرژی جنبشی چرخ متحرکی را که تحت تاثیر نیروی موتور می باشد را گرفته و به انرژی حرارتی تبدیل کند و سپس انرژی حرارتی را در فضا پخش نماید که این عمل اتومبیل از حالت حرکت به حالت سکون و یا از سرعت ان کاسته می شود در ترمز های اولیه که برای اتومبیل ایجاد گردیده بود و با اصطکاک بین چرخ و لقمه لاستیکی ترمز که اهرم دستی بوسیله راننده کشیده و با اصطکاک موجود باعث متوقف شدن اتومبیل می شود
مفهوم هیدرولیک : مفهوم هیدرولیک عبارت است از خواص مایعات که طبق قانون پاسکال مایعات غیر قابل تراکم می باشند و همیشه حالت تراکم ناپذیر خود را حفظ می نماید و به همین خاطر زمانی که به یک ظرف مایع فشاری وارد شود فشار روی مایع حجم ان را تقلیل نخواهد داد و حجم ان حتی اگر فشار به میزان زیادی هم اضافه شود در نهایت ثابت خواهد ماند اما بر خلاف مایعات گازها قابل تراکم می باشند پس بطور کلی از خاصیت غیر قابل تراکم بودن مایعات استفاده کرد و دستگاه های هیدرولیکی از قبیل ترمز و کمک فنرها و فرمانهای هیدرولیکی و جکها را درست کرده اند
روغن ترمز : مایعی که در سیستم ترمز هیدرولیکی به کار می رود و به روغن ترمز معروف می باشد باید دارای مشخصات و کیفیت خاصی باشد
1-نقطه جوش بالا تقریبا 200 تا 250 درجه سانتیگراد را دارا باشد
2-نقطه انجماد پایین تقریبا 60 تا 65 درجه سانتیگراد
3-خاصیت روغنکاری حتی در فشارهای زیاد را داشته باشد
4-بر قطعات فلزی و لاستیکی سیستم ترمز بی اثر باشد
5-از لحاظ شیمیائی ثابت و فاسد نشدنی باشد
6-ویسکوزیته ان در درجه حرارتهای مختلف تغییر نکند
7-هنگام گرم شدن حداقل انبساط را داشته باشد
در ضمن یاد اوری می شود که همیشه از روغن ترمز معرفی شده از سوی کارخانه استفاده شود جز این اگر از روغن دیگری استفاده شود امکان بسیاری برای خرابی و از بین رفتن قطعات مخصوصا لوازم لاستیکی می رود
سیستم ترمز اتومبيل از مجموعه قطعات زیر تشکیل شده است توضیح کامل هر یک از قطعات در بخش فنی سایت می باشد
ا - پدال ترمز
2-سیلندر اصلی که شامل میله فشاری و تشتکی های عقب و جلو و فنر برگردان پیستون و سوپاپ کنترل فشار و مجاری روی سیلندر می باشد
3-لوله های فشار قوی انتقال روغن
4-سوپاپهای کنترل هیدرولیکی
5-سیلندر ترمز چرخها شامل پیستون و تشتکی و فنر و پیچ هوا گیری
6-لنت ها
7-کاسه چرخ در ترمزهای کاسه ای
8-دیسک در ترمزهای دیسکی
9-بوستر یا افزاینده قدرت
10-ترمز دستی
طرز کار ساده و مقدماتی ترمز : زمانی که راننده به وسیله پای خود روی پدال ترمز فشار می اورد و این فشار باعث جلو رفتن پیستون پمپ اصلی ترمز شده و پیستون روغن ترمز موجود در سیلندر ترمز که جلوی پیستون قرار دارد را تحت فشار قرار داده و هم زمان با حرکت خود در داخل سیلندر انرا با فشار زیاد از طریق لوله های فولادی رابط که در مقابل فشارهای جانبی بسیار مقاوم می باشد را به سمت سیلندر چرخها رانده و به این وسیله باعث جابجائی پیستونهای داخل سیلندر چرخ شده و پیستونها فشار خود را به کفشکهای ترمز منتقل کرده و کفشکها را به کاسه چرخ می چسباند واضح است که این عمل باعث به وجود امدن اصطکاک بین کاسه و کفشکها شده و انها را از حرکت باز ویا حرکت ان را کند می کند .همانطور که می دانیم ، اصطکاک عاملی است که انرژی جنبشی را به انرژی درونی تبدیل می کند. در اتومبیل ، ترمز این وظیفه را بر عهده دارد که با تولید نیروی اصطکاک مناسب، انرژی جنبشی چرخهای متحرکی که تحت تاثیر نیروی موتور بوده اند را گرفته و به گرما تبدیل کند و این گرما را در هوا پخش کند. این عمل باعث میشود که سرعت اتومبیل کم شده و یا بایستد. در اتومبیلهای مختلف از ترمز های مختلفی استفاده میشود: ترمزهای هیدرولیک ، بادی ، سیمی(کابلی) . بنابراین در هنگتم خرید خودرو در کشور مان ایران و یا اجاره خودرو در تهران باید این موضوع مد نظر باشد همچنین در اتومبیلهای سواری ترمزهای اصلی چهار چرخ از نوع هیدرولیک هستند و ترمز دستی (اضطراری) که فقط روی دو چرخ عقب کار می کند، سیمی است. در ترمزهای هیدرولیک ، از یک مایع(روغن ترمز) استفاده می شود که غیر قابل تراکم است و این حالت تراکم ناپذیری خود را در هر شرایطی حفظ می کند .برخی از ویژگیهای دیگر روغن ترمز عبارت است از : - نقطه جوش بالا تقریبا 200 تا 250 درجه سانتیگراد - نقطه انجماد پایین تقریبا 60 تا 65 درجه زیر صفر - خاصیت روغن کاری حتی در فشارهای زیاد - بی اثر بودن بر قطعات فلزی و لاستیکی - از لحاظ شیمیایی ثابت و فاسد نشدنی - دارای ویسکوزیته(چسبندگی ) ثابت در دماهای مختلف - دارای حداقل انبساط هنگام گرم شدن. برخی قسمتهای ترمز هیدرولیکی عبارتند از : پدال ترمز، بوستر ترمز ، سیلندر اصلی ، مخزن ، لوله های رابط ، سیلندر چرخ ، لنت و دیسک.
زمانی که راننده بوسیله پای خود پدال ترمز را فشار می دهد، پدال ترمز مانند یک اهرم عمل کرده و نیروی پای راننده را طبق قوانین حاکم بر اهرمها چند برابر می کند . این نیروی تولید شده باعث جلورفتن پیستونها در سیلندر اصلی ترمز می شود. میله ای که از پدال به پیستونها در سیلندر اصلی وصل می شود، از بوستر ترمز می گذرد. بوستر با استفاده از خلا تولیدی موتور اتومبیل، نیروی وارده به پیستونها را باز هم چند برابر می کند. پیستونها در سیلندر اصلی ، روغن ترمز را تحت فشار قرار می دهند.این فشار بوسیله لوله های فولادی رابط که در مقابل فشارهای جانبی بسیار مقاوم هستند، به سمت سیلندر چرخها رانده می شودو باعث جابجایی پیستون داخل سیلندر چرخ می شود. پیستون نیز فشار رابه لنتهای ترمز منتقل کرده و لنتها را به دیسک می چسباند. واضح است که این عمل باعث تولید اصطکاک بین لنت و دیسک شده و آنها را از حرکت باز می دارد.(یا حرکت آنها را کند می کند.) با توجه به اینکه سطح مقطع سیلندر چرخها چند برابر سطح مقطع سیلندر اصلی ترمز است ، باز هم نیروی وارده به لنت چند برابر می شود. در اکثر خودروها ترمزهای چرخهای عقب بجای دیسکی کاسه ای هستند.بدین صورت که لنتها درون کاسه ای (درام) قرار گرفته اند و با نیروی ترمز لنت به بدنه کاسه می چسبد و تولید اصطکاک می کند.ترمز های دیسکی بسیار قویتر از ترمزهای کاسه ای هستند و ترمزهای کاسه ای قیمت تمام شده کمتری دارند. چون چرخهای عقب ، بیشتر اوقات نیروی ترمز کمتری لازم دارند، نیازی نیست که حتما دیسکی باشند.هر چند در خودروهای گران قیمت ، هر چهار چرخ دیسکی هستند.
ترمز های دستی (اضطراری):
در خودروها با ترمز های هیدرولیکی، یک ترمز با مکانیزم عملکرد متفاوت باید وجود داشته باشد تا در صورت عدم عملکرد صحیح ترمز های اصلی، بتوانند وارد عمل شوند. اکثر خودروها از کابل برای ترمز اضطراری استفاده می کنند. این خودروها ، دارای یک اهرم (دسته ترمز دستی) هستند که با کشیدن یک کابل، اهرمی را درون کاسه ترمز جابجا می کند و این باعث فشرده سازی لنت ترمز روی کاسه می شود.
نحوه کار بوستر ترمز بطور ساده :
در بسیاری از انواع خودروها ، از فشار جو استفاده می شود تا نیروی بزرگی بر ترمز ها وارد شود. بطور ساده، این نوع ترمز از یک سیلندر و پیستون بزرگ درست شده است . موتور خودرو، مانند یک پمپ خلا عمل می کند و هوای دو طرف پیستون را خارج می کند. وقتی بر پدال ترمز فشاری وارد می شود، شیری باز میگردد و هوا فقط از سمت راست (مطابق شکل) به داخل سیلندر می رود. اختلاف فشار موجود در دوطرف پیستون باعث می شود تا پیستون با نیروی بزرگی به طرف چپ برده شود و نیروی بزرگی بر لنتهای ترمز وارد شود.
نحوه کار سیلندر اصلی :
کار سیلندر اصلی ، پمپ کردن روغن ترمز تحت فشار به مدارات ترمز است. اهرم پدال ترمز میله را تحت فشار قرار می دهد و نیروی آن برای حرکت دادن پیستونهای سیلندر بکار میرود. کار پیستونها فشردن روغن در داخل سیلندر است. پس از رها کردن پدال ترمز ، فنرهای برگردان، پیستونها را به حالت اولیه برمیگردانند. مخزنی در بالای سیلندر ترمز قرار دارد که روغن ترمز در این مخزن ریخته می شود و باید سطح روغن آن همیشه بازدید شود تا در حد استاندارد باشد. این مخزن به مجراهای جبران کننده و تغذیه ارتباط مستقیم دارد.در حالت عادی که فشاری روی پدال ترمز نیست، فشار روغن در دوطرف پیستونها مساوی است. وقتی پدال ترمز فشرده می شود، میله فشاری به پیستون اولی فشاروارد می کند وپیستون به سمت جلو حرکت میکند . بوسیله میله رابط ، نیرو به پیستون دومی انتقال می یابد. به محض بسته شدن مجرای جبران کننده، فشار روغن افزایش می یابد و این فشار به سیلندر چرخ منتقل می شود. وقتی پدال رها می شود، نیروی برگشت دهنده فنرها ، پیستونها را به سمت راست حرکت می دهند. چون حرکت پیستونها سریع است، در جلو پیستون، ایجاد خلا میکند.بنابراین پیستونهارا به گونه ای می سازند که در برگشت، روغن بتواند به جلو پیستون نفوذ کند و خلا را برطرف کند. به تدریج روغن به سیلندر اصلی برمیگردد و پیستونها در مکان اولیه قرار می گیرند و مجرای جبران کننده و مجرای تغذیه، پشت و جلو پیستونها را از روغن پر میکنند.نکته قابل ذکر اینکه در هنگام ترمزگرفتن،سطح روغن درون مخزن ، کم می شود و هنگام برداشتن پا از روی پدال ، روغن به مخزن برمیگردد و سطح روغن به حالت اول برمیگردد.
نحوه کار دیسک های ترمز:
ترمزهای دیسکی بهترین نوع سیستم ترمز شناخته شده تا به حال است.درواقع دیسک قسمتی از سیستم ترمز است که کار اصلی توقف خودرو را انجام میدهد. رایج ترین نوع دیسک ترمز در خودروهای امروزی، از نوع "شناور تک پیستون" است. کارایی آن مطمئن و قیمت تمام شده آن ارزانتر از انواع دیگر آن است . وقتی پدال ترمز فشرده می شود، فشارروغن ترمز از سیلندر اصلی به سیلندر واقع برروی دیسک ترمز منتقل شده و موجب حرکت پیستون می شود. حرکت پیستون نیز لنت ترمز را به سمت چرخنده(روتور یا دیسک) می فشارد.بیشتر دیسکهای ترمز، بوسیله هوا خنک می شوند.این دیسکها دارای منفذهایی (پره هایی) بین دو سطح دیسک ترمز هستند که هوا از داخل آنها عبور کرده و باعث خنک شدن دیسک می شود.
سیستمهای کمکی ترمز خودرو :
از زمان ساخت و تولید انبوه خودرو، مهندسین در تلاش بوده اند تا خودروها را ایمن تر طراحی کنند و برای این منظور بخش تحقیق و توسعه شرکت های سازنده خودرو با کمک شرکت های قطعه سازی و دانشگاه های مختلف به طراحی و توسعه سیستم های ایمنی مختلف با عملکرد های مختلف پرداختند که نام بردن هر یک و توضیح مختصر هر یک از این سیستم ها به خودی خود نیاز به یک مقاله چند صفحه ای دارد. یکی از مهمترین بخش های خودرو که در سیستم ایمنی خودرو نقش اساسی ایفا می کند ترمز خودرو است که مهندسین در بهینه سازی این بخش تلاش زیادی کرده اند که حاصل آن سیستم هایی چون ABS و EBD و TCS و ESP است. نیروهایی که در حرکت خودرو نقش مهمی دارند عبارتند از : 1 - نیروی پیشران موتور که چرخ را می چرخاند. 2 - نیروی اصطکاک بین تایر و جاده که خودرو را به جلو می راند و نیزهنگام ترمز گیری باعث ایستادن خودرو می شود .3 - نیروی اصطکاک ترمز بین لنت و دیسک که باعث کاهش سرعت چرخ می شود. اگر نیروی موتور از نیروی اصطکاک تایر و جاده بیشتر شود، باعث میشود که چرخ حالت هرزگرد پیدا کند(حالت بکسوات). اگر نیروی ترمز از نیروی اصطکاک تایر و جاده بیشتر باشد، باعث می شود که چرخ قفل شود و خودرو روی سطح جاده بلغزد. در هر دو صورت ، پایداری خودرو به خطر می افتد. پایداری خودرو مخصوصا به هنگام ترمزگیریهای اضطراری، از اهمیت بسیاری برخوردار است. یک خودرو ناپایدار،واکنشهای غیرمترقبه از خود نشان داده و در حین ترمزگیری از مسیر حرکت خود منحرف می گردد و قابل هدایت نیست و احتمال اینکه به مانع برخورد کند، بالا میرود. پایداری به این معناست که خودرو باید بدون درنظرگرفتن شدت ترمزگیری و بدون مساعدت راننده ، مسیر خود را حفظ کند و پس از ترمزگیری ، خودبخود تغییر مسیر ندهد. زمانی که چرخهای عقب قفل میکنند، ظرفیت تایرهای عقب برای تحمل نیروهای جانبی کاهش می یابد و حتی به صفر نزدیک میشود. دراین صورت، با یک حرکت عرضی کوچک مثلا ناشی از نیروهای گریز از مرکز، یک گشتاور چرخشی در اثر نیروهای اینرسی حول محور عمودی چرخ جلو ایجاد میشود و منجر به افزایش شتاب چرخشی خواهد شد. در این زمان خودرو پایداری جانبی خود را از دست خواهد داد. در مقابل اگر چرخهای جلو قفل کنند، در کنترل جهتی ، افتی حاصل خواهد شد و راننده دیگر قادر به فرمان دهی خودرو نمی باشد. پایداری خودرو،نتیجه توزیع ایده آل نیروی ترمزی در خودرو میباشد و آن به معنی استفاده یکسان چهار چرخ از پتانسیل ترمزی خودرو در نتیجه داشتن مقادیر لغزش یکسان بین تایر و سطح جاده است. سیستم های جدید ترمزگیری، با جلوگیری از لیزخوردن چرخها در هنگام ترمز کردن، دو مزیت مهم را بوجود می آورند: اول اینکه خودرو زودتر متوقف می شود( می دانیم چرخی که قفل شده است نسبت به چرخی که در حال چرخیدن است اصطکاک کمتری با زمین دارد. اولی اصطکاک جنبشی و دومی اصطکاک ایستایی) . دوم اینکه میتوان خودرو را هنگام ترمزکردن نیز هدایت کرد.
برخی سیستمهای جدیدی که به پایداری خودرو کمک میکنند(با استفاده از ترمز و نیروی موتور) عبارتند از :
ABS(Anti lock Brake System) یا سیستم ترمز ضد قفل
EBD(Electronic Brake distribution) یا بهبود دهنده الکترونیکی ترمز
TCS(Traction Control System) یا سیستم کنترل کشش (هرزگردی)
ESP(Electronic Stability Program) یا برنامه الکترونیکی پایداری
ABS یا سیستم ترمز ضد قفل :
وظیفه این سیستم : 1 – فاصله توقف کمتر حین ترمزگیری 2 – بهبود پایداری خودرو حین ترمزگیری 3 – حفظ قابلیت هدایت خودرو حین ترمزگیری
اجزای سیستم: 1 – سنسور(حسگر) سرعت چرخ 2 – واحد کنترل الکترونیکی(ECU ) 3 – واحد هیدرولیکی(HU )
سنسور سرعت: این سنسور ، اطلاعاتی که از دوران چرخ دندانه دار شاخص (که به چرخ خودرو وصل است ) بدست آمده است را به ECU میفرستد تا سرعت و شتاب چرخ محاسبه شود.
واحد کنترل الکترونیکی(ECU) : این واحد سرعت و شتاب چهار چرخ را با استفاده از سیگنالهای سنسور هر یک از چرخها، بطور مجزا محاسبه می کند و بوسیله چک کردن مقدار لغزش ایجاد شده در چرخها، پیغامی را برای HU می فرستد که افزایش ، کاهش یا ثابت نگهداشتن فشار هیدرولیکی و پمپ کردن روغن ترمز را کنترل میکند.
واحد هیدرولیکی (HU) : این واحد متشکل از گروهی از قطعات است که فشار ترمز منتقل شده به هر یک از چرخها را کنترل می کند. این واحد شامل شیرهای(سوپاپهای) الکتریکی(سولنوئیدی) و مخزن فشار پایین و پمپ روغن است.وقتی فشار ترمز بالااست و لازم است ABS فشار وارده به چرخ را کم کند، سوپاپ، جریان روغن را قطع می کند و اجازه نمی دهد که فشار روغن ترمز از سیلندر اصلی به چرخ جریان پیدا کند. در نتیجه روغن ترمز داخل سیلندر چرخ به درون مخزن فشار پایین و سپس بوسیله پمپ به داخل مخزن روغن ترمز پمپ می شود.
ABS چگونه عمل می کند؟
پردازنده مرکزی خودرو(ECU ) با کمک سنسورهای موجود در هر چرخ ، سرعت دوران چرخ ها را در حالت ترمز گیری بررسی میکند و بدنبال کاهش سرعت غیر معمول در چرخها میگردد. دقیقا قبل از اینکه چرخی قفل کند، کاهش سرعت شدیدی را تجربه می کند. اگر این چرخ ، کنترل نشود، بسیار زودتر اززمانی که خودرو برای توقف نیاز دارد، متوقف خواهد شد (قفل خواهد شد). یک خودرو که با سرعت 60 مایل در ساعت حرکت میکند، در شرایط ایده آل ، حدود 5ثانیه وقت لازم دارد تا بایستد. اما یک چرخ در کمتر از یک ثانیه از چرخیدن می ایستد و قفل می کند.کنترل کننده میداند که یک چنین کاهش سرعتی در حالت عادی در چرخها غیر ممکن است. بنابراین در چرخی که کاهش سرعت غیر معمول داشته ،فشار ترمز را بوسیله سوپاپهای الکتریکی سیلندر ترمز، کاهش می دهد تازمانی که حسگر آن چرخ افزایش سرعت را ثبت کند .(یعنی چرخ از حالت بحرانی خارج شود). آنگاه کنترل کننده،دوباره فشار را افزایش میدهد تا اینکه حسگرها کاهش سرعت را گزارش دهند.کنترل کننده این کار را بسیار سریع انجام می دهد.نتیجه این است که حرک چرخها با همان شدتی که از سرعت خودرو کم میشود، کند میگردد و ترمز ها چرخها را نزدیکی نقطه قفل شدن(آستانه حرکت) نگه میدارند که این ، به سیستم بیشترین نیروی ترمز را می دهد. وقتی ترمز ضد قفل در حال کارکردن است، شما ضربات منظمی را در پدال ترمز احساس می کنید که به خاطر باز و بسته شدن سریع سوپاپها است. بعضی از ترمزهای ضدقفل می توانند تا 15 بار در ثانیه این کار را انجام دهند . در اینحالت نباید پارا از روی پدال ترمز برداشت.
EBD یا تقسیم کننده الکترونیکی نیروی ترمز چیست؟
این سیستم ، نرم افزاری در حافظه ABS است که با ABS کار میکند تا نیروی ترمز را با تناسب به چرخهای جلو ، عقب، چپ و راست تقسیم کند. این امر باعث میشود تا به هنگام ترمز یا حمل بارزیاد یا حرکت در پیچ ، پایداری خودرو حفظ شود. در حقیقت EBD کمک میکند در شرایط جاده ای متفاوت ، هر چرخی به تنهایی کنترل شود و مانع از انحراف و تغییر جهت خودرو در شرایط جاده ای لغزنده و بارانی، خاکی ، دست انداز و همچنین ترمز های شدید و ناگهانی شود. برای مثال ، دریک خودرو سواری جلو محرک، معمولا ترمزهای جلو سهم بیشتری از نیروی ترمزی کل خودرو را دارد. اگر نیروی ترمزی یکسانی برای چرخهای جلو و عقب فرستاده شود، چرخهای عقب که فشار کمتری را تحمل می کنند، قفل خواهند شد و خودرو ناپایدار شده و میچرخد. سهم نیروی ترمزی چرخهای عقب ، به مقدار وزن متحمل هر چرخ بستگی دارد که EBD بصورت دینامیکی این تنظیم نیرو را انجام میدهد. بعنوان مثالی دیگر، یک خودرو همراه با بار، قسمت بیشتر افزایش بار در چرخهای عقب تحمل میشود.با یک سیستم ترمز معمولی، نمیتوان از ظرفیت کامل ترمزی چرخهای عقب بهره برد(به چرخهای عقب باید نیروی ترمز بیشتری برسد) . با بکارگیری سیستم EBD می توان از ظرفیت بهینه ، استفاده کرد (اندازه نیروی ترمزهای چرخهای جلو می تواند کاهش یابد). مثال دیگر کاربرد EBD هنگام ترمز کردن در پیچها است . وقتی خودرو در حال طی کردن پیچ است، چرخهای بیرونی سرعت دورانی بیشتری از چرخهای داخلی پیچ دارند. اگر در این حالت ترمز گرفته شود، چرخهای بیرونی به نیروی ترمز بیشتری احتیاج خواهند داشت. در ترمز های معمولی ، ترمز کردن در پیچ برابر با ازدست دادن پایداری خودرو است و خودرو از مسیر خارج خواهد شد. ولی EBD نیروی ترمز را با توجه به سرعت حرکت چرخها تنظیم می کند تا بتوانیم بطور یکنواخت از سرعت خودرو در پیچ کم کنیم و خودرو پایدار بماند. مثال دیگر هنگامی است که یکی از چرخهای خودرو، در شرایط بحرانی قرار میگیرد مثلا از روی آب عبور میکند. در این حالت فقط باید نیروی ترمز این چرخ کم شود تا از حالت بحرانی خارج شود که این تنظیم از وظایف EBD است.
TCSیا سیستم کنترل هرزگردی
این سامانه از هر گونه هرز گردی و اتلاف نیرو چه بر روی زمینهای كم اصطكاك وچه بر روی آسفالت جلوگیری میكند.این سیستم در خودروهایی كه نیروی موتور آن زیاد است بسیار تاثیر گذار است . در این خودروها گشتاور زیاد موتور در صورت نبود این سیستم ، هرز گردی زیادی در چرخهای محرك به وجود می آورد . در نتیجه، فشار زیادی به چرخهای محرك آمده و تاخیر زیادی د رحركت خودرو به وجود می آید. اما سیستم TCS از این واقعه جلوگیری میكند. این سیستم در اكثر خودروهای مدرن امروزی نصب شده است. سامانه كنترل هرز گردی در خودروهای امروزی با كاهش نیروی موتور و تقسیم نیروی ترمزEBDبه وسیله حسگرهای سرعت كه روی چرخ ها نصب شده اند ، خودرو را كنترل میكند اما چگونه سیستمTCSمیزان گشتاور را چگونه كاهش می دهد؟ انجام این كار در خودروهای مختلف متفاوت است .در بعضی از خودروها یك یا چند شمع جرقه نمیزند تا میزان گشتاور كم شود. در بعضی میزان سوخت ورودی را كم میكند و سوخت رسانی كم میشود . در موتورهایی كه دارای توربو شارژ هستند میزان مكش توربو كاهش می یابد در نتیجه راندمان كاری موتور كاهش می یابد . در این حالت میزان گشتاور تولید شده نیز كم میشود . تصور كنید خیابانی پیش روی شماست كه شیب ملایمی دارد. با این تفاوت كه سطح خیابان پوشیده از یخ یك دست صاف است. در این حالت شما اگر خودرویی داشته باشید كه TCSنداشته باشد ، امكان عبور از این خیابان را ندارید. حال اگر TCSدر امكانات خودروی شما باشد ، شما به راحتی و مطمئن از این خیابان عبور میكنید.وقتی شما در چنین شرایطی حركت میكنید چرخهای محرك شروع به هرز گردی میكند به علت اصطكاك كم چرخ های محرك كه نیروی موتور به آنها وارد میشود ، چرخها بیهوده میچرخند . در این لحظه سنسورهای سرعت چرخ این وضعیت را به واحد كنترل خبر می دهد . در این حالت نیروی خروجی دیفرانسیل كاهش پیدا میكند و همزمان با آن ، سامانهABSهم وارد عمل میشود و به طور مجزا بر روی هر چرخ نیروی ترمز مورد نیاز را وارد عمل میكند در این شرایط سیستمEBDیا همان سیستم تقسیم نیروی ترمز بسیار مورد نیاز است.این سیستم با توجه به هرز گردی و اصطكاك هر چرخ ، نیروی ترمز را به خوبی و شایستگی تقسیم می كند. وقتی چنین شرایطی عملی می شود خودروی شما استوار و بدون هیچ هرزگردی مسیر حركت رامی پیماید .
ESP یا برنامه پایداری الکترونیکی
این سیستم برای کنترل مطلوب خودرو بر روی سطح جاده و حفظ ثبات آن در هنگام پیچیدن،طراحی شده است.اگر راننده با گردش سریع فرمان،کنترل خودرو را از دست بدهد وخودرو بلغزد،سیستم ESP آن را به مسیر اصلی خود بر میگرداند. اگر خودرویی در حال حرکت باشد و ناگهان ترمز یکی از چرخهای آن فعال شود،به دلیل اختلاف سرعت،در جهت همان چرخ می چرخد. سیستم ESP هنگام تغییر مسیر ناخواسته خودرو آن را به مسیر اولیه خود باز می گرداند.ESP ،لغزش جانبی خودرو را در هنگام گردش فرمان با اعمال نیروی ترمز بر روی یک چرخ، کنترل می کند و خودرو را به مسیر مورد نظر راننده بر می گرداند. ECU سیستمESP با استفاده از حسگر فرمان از جهت مورد نظر راننده مطلع می شود.حسگر چرخها و محاسبات اختلاف سرعت ایجاد شده،وضعیت خودرو را روی سطح،تخمین می زند و با مقایسه این دو داده، انحراف خودرو از مسیر مورد نظر، بررسی می شود.هنگام گردش فرمان،بین چرخ ها و اطلاعات حسگر شتاب، جهت مورد نظر راننده را مشخص می کند. اگر لغزش جانبی در خودرو ایجاد شده باشد، سیستم ESP با استفاده تکی یا توام از ترمز چرخها و در صورت لزوم گشتاور موتور ، آن را به حالت اولیه خود باز می گردا ند . سیستم ESP حاصل تلفیق سیستم ترمز EBD سیستم ABS و سیستم TCS است به همراه تعدادی سنسور اضافه برای زاویه فرمان و شتاب های طولی و عرضی وارده به خودرو . از ویژگیهای مهم سیستم ESP این است که این سیستم، حتی بدون گرفتن ترمز بوسیله راننده، در صورت نیاز ، وارد عمل می شود و با ترمز گرفتن روی بعضی از چرخها و یا تغییر گشتاور موتور، مانع منحرف شدن خودرو می شود.
