خودروها هر روز و به لطف ابتكاراتي كه در كارخانجات خودروسازي سراسر جهان به كار گرفته ميشود به وسايل حمل و نقل بيخطرتر و در عين حال جذابتري براي مردم تبديل ميشوند. در واقع توجه به علايق مختلف كاربران از يك سو و افزايش ايمني و حفظ سلامت و شادابي آنها از سوي ديگر طراحان خودروها را بر آن ميدارد تا با دقت و وسواس بيشتري روي ايدههاي آتي خود كار كنند.
در برخي از اين ايدهها كه به نظر ميرسد در آيندهاي نهچندان دور به طرحهاي عملي و حتي توليد انبوه نيز برسند، پا از مرزهاي موجود فراتر رفته و تلاش شده است تا خودروهاي سنگين روز به روز سبكتر شده و فضاي درون آن به محيطي متفاوت با آنچه كه تاكنون در ذهن افراد وجود داشته است تبديل شود. از اين رو پيشبيني ميشود تا يك دهه آينده نسل جديد خودروها، متفاوت از آن چيزي ارائه شوند كه تاكنون ديده شده است.
انتقال حس پيادهروي در جنگل و استنشاق هواي تازه و مملو از اكسيژن و رايحههاي تازه به فضاي درون خودرو ازجمله ابتكاراتي است كه ميتواند به ايجاد تحولي تازه و متفاوت در صنايع خودروسازي جهان منجر شود. به عنوان مثال محققان شركت خودروسازي نيسان به تازگي كار روي طرح اوليه خودرويي را آغاز كردهاند كهFuga نام دارد و يكي از مهمترين مشخصههاي آن به كارگيري سيستم منحصربهفرد تهويه مطبوع هوا است كه با ساير نمونههاي موجود در بازار و خودروهاي پيشرفته فعلي متفاوت است. فرآيند به كار گرفته شده در اين فناوري جديد موجب ميشود تا انواع رايحههاي دلانگيز موجود در نواحي سرسبز جنگلي به مشام راننده و سرنشينان خودرو برسد. در كنار اين رايحهها، وزش نسيم تازه و دلانگيز ساحل دريا، رانندگي را براي راننده و همچنين ساير سرنشينان لذتبخشتر ميكند. اين تجربهاي است كه تاكنون در هيچ خودرويي مشاهده نشده و استفاده از خوشبوكنندههاي دستي نيز تنها تاثير كوتاهمدت و غيرقابل تنظيمي نيز بر جاي ميگذارد. محققاني كه اين فناوري را ارائه كردهاند ميگويند اين سيستم جديد تهويه مطبوع هوا از طيف گستردهاي از فناوريها براي كنترل دماي داخل خودرو، تهويه، رايحه هوا و حتي رطوبت بهره ميبرد، اما اين تازه آغاز ماجراست. اين فناوري توانايي خيرهكنندهاي در شناسايي و رديابي بوهاي ناخوشايند در خارج از خودروي در حال حركت داشته و بلافاصله ميتواند دريچههاي مختلف خود را براي جلوگيري از ورود اين بوها مسدود كند. اين فناوري نوين مبتني بر نتايج يك سري تحقيقات مشترك ميان شركت نيسان و دانشگاه توكيو روي تاثيرات رايحههاي دلانگيز بر كيفيت فعاليتهاي انساني ارائه شده است. اين فناوري در مقايسه با فناوريهاي نوپاي اين عرصه مزاياي قابل توجهي دارد، از آن جمله كه ميتوان با استفاده از آن جريان هوا، رطوبت، شدت رايحههاي دلانگيز و ساير فاكتورهاي ميحطي كه وضعيت فيزيولوژيكي و احساسات راننده و سرنشينان خودرو را تحت تاثير قرار ميدهد را نيز كنترل كرد.
يكي از ديگر شركتهاي خودروساز معروف ژاپن نيز دست به ابتكار جالب توجهي در خودروهاي آينده خود زده است. فناوري دوربين عقب خودرو و نمايش تصاوير روي آينهاي داخل خودرو، ايده جالب توجهي است كه به نظر ميرسد بر كاهش تصادفات رانندگي و در نتيجه افزايش سلامت راننده و بهبود كيفيت رانندگي تأثير قابل توجهي خواهد داشت. هر آنچه كه با استفاده از اين دوربين شكار ميشود به صورت لحظه به لحظه بر گوشه آينه داخل خودرو و در قالب نمايشگر كوچكي در اختيار راننده قرار ميگيرد. البته براي اينكه راننده در حين رانندگي دچارسردرگمي نشده و ضريب اشتباهاتش نيز افزايش نيابد، طراحان اين فناوري آن را به گونهاي ارائه كردهاند كه تنها در حين قرار داشتن خودرو در حالت دنده عقب، عمل ميكند و با انتخاب هر دنده ديگري به صورت خودكار و در كسري از ثانيه از روي سطح آينه محو ميشود. اين فناوري به تدريج مورد توجه شركتهاي بزرگ خودروساز در سراسر جهان قرار گرفته است و حتي گفته ميشود از سال 2010 به عنوان يكي از فاكتورهاي استاندارد در اين صنعت به كار گرفته خواهد شد.
اما به نظر بسياري از رانندگان و بخصوص رانندگان خانم، در زمان رانندگي هيچ چيز به اندازه سلامت خردسالان و از آنها مهمتر نوزادان از اهميت و حساسيت برخوردار نيست. از اين رو وضعيت لحظه به لحظه اين دسته از سرنشينان بخصوص در زمان رانندگي با سرعت بالا همواره براي رانندگان موجب نگراني بوده است. فناوري دوربين خردسال موسوم بهBabyCam را ميتوان راهحل مناسبي براي اين مشكل در نظر گرفت. اين فناوري امكان منحصربهفردي را فراهم ميآورد تا نظارت آسان و بدون خطري بر خردسالان آن هم بدون منحرف شدن تمركز راننده از جاده وجود داشته باشد. دوربين همواره روي خردسال و نوزادي كه روي صندلي مخصوص خود قرارد متمركز بوده و راننده ميتواند تصاوير مربوط به آن را به صورت لحظه به لحظه زير نظر داشته باشد. اما تا اينجا صحبت از خودروهاي سبك و شخصي بوده است. خودروهاي سنگين و بخصوص باري نيز دستخوش فناوريهاي نويني شدهاند كه استفاده از اين وسايل حمل و نقل بزرگ و كنترل بر آنها را براي رانندگان و حتي آنهايي كه تجربه چنداني ندارند سادهتر كرده است. نسل آتي كاميونها قرار است به فناوري ديجيتالي مجهز شوند كه پايان بخش يكي از بزرگترين مشكلات رانندگان اين خودروهاست: اطلاع از وضعيت پشت كاميون در زمان حركت در حال دنده عقب. با استفاده از اين فناوري نوين كه به عنوان كمك راننده ديجيتالي معرفي شده است، راننده ميتواند بدون نياز به راهنمايي توام با داد و فرياد كمك خود به راحتي خودروي سنگين را در حالت دنده عقب قرار داده و آن را جابهجا كند. اين فناوري نوين تحت عنوان پروژهHAVEit و با هزينه خيرهكننده 28 ميليون يورو ارائه شده است و پيشبيني ميشود بخش قابل توجهي از نياز رانندگان را پاسخگو باشد.
در كنار تمامي اين ابتكارات قابل توجه، ميتوان به خلاقيت ويژه محققان صنايع خودرويي در بدنه خودروها و رنگ آنها نيز اشاره كرد. ريختگي رنگ و خشهايي كه ظاهر نه چندان دلچسبي به ظاهر خودروهاي گران قيمت ميدهد موجب شده است تا اين محققان فناوري نويني ارائه كنند كه نتيجه بهكارگيري آن، توليد خودروهايي است كه بدنه آنها به صورت خودكار آسيب وارد شده به رنگ خود را ترميم ميكنند. اين فناوري از سوي محققان خوش فكري در دانشگاه ميسيسيپي جنوبي ارائه شده و صرفا به واسطه قرار گرفتن در معرض نور خورشيد عمل ميكند. اين ماده جديد كه قابليت بهكارگيري در قالب پوششي هوشمند براي انواع وسايل حمل و نقل، از خودروهاي كوچك گرفته تا هواپيما و حتي فضاپيما را نيز دارد در صورتي كه در معرض نور خورشيد و نور ماوراء بنفش آن قرار گيرد، طي فعل و انفعالات پيچيدهاي نواحي آسيب ديده خود را به صورت خودكار پوشانيده و هيچ اثري از خش و ريختگي رنگ بر جاي نميگذارد. البته اين ماده، نخستين ماده خودكار ترميم شونده ساخت دست بشر نيست و در گذشته نيز تجارب موفقي در اين زمينه ثبت شده است، اما به نظر ميرسد اين ابتكار جديد جاي خود را در صنايع خودروسازي جهان پيدا كند.
مهدي كيا
