وقتي از كار فكري يا بدني خسته ميشويد، وقتي در شرايط پر استرسي به سر ميبريد، دچار كم خوابي شدهايد يا حتي بيماريد، احتمال خطا در انجام كارها و فراموشي در ارتباط با كارهايي كه برايتان از اولويت يا حساسيت برخوردارند، بيشتر ميشود. شايد براي شما هم اين اتفاق عجيب بارها رخ داده كه حتي نتوانستهايد شماره تلفن يا پلاك منزل خود را به ياد آوريد؟
همه اينها مقدمهاي بود كه بگوييم مغز انسان با تمام تواناييهاي انكار ناپذيرش دچار محدوديتهايي است. به بيان ديگر، ما در تصميمات روزانه خود در بسياري موارد دچار ناهماهنگي ميشويم. بعلاوه حافظه عملي محدودي هم داريم و قادر به فهم مقادير زيادي از اطلاعات بهطور سريع نيستيم. همچنين به خاطر آوردن اطلاعات انباشته شده در حافظهمان به كندي صورت ميگيرد يا در مواردي، برخي اطلاعات از قلم ميافتد.
حال با اين تفاسير ميتوانيد به كمكي كه سيستمهاي نرم افزاري هوشمند امروزي به ما ارائه ميكنند تا اين محدوديتها را جبران كنيم، بيشتر پي ببريد.
در واقع سيستمهاي هوش مصنوعي همان كوششهايي هستند كه با كمك نرمافزار و سختافزارهاي طراحي شده، رفتارهاي انساني را تقليد ميكنند. چنين نظامهايي، توان يادگيري زبانهاي طبيعي، انجام وظيفههاي انساني به صورت رباتيك حتي رقابت با توان تصميمگيري انسان را دارند، بهگونهاي كه حتي در جديدترين نوع خود ميتوانند به تقليد از حافظه انسان بپردازند.
چرا انسانها به سيستمهاي خبره نياز دارند؟
شايد بد نباشد ابتدا به اين پرسش پاسخ دهيم كه چرا انسانها به سيستمهاي خبره نياز دارند؟
مسلما انسانها قادر به حفظ و نگهداري مقادير زيادي از اطلاعات در حافظه نيستند؛ بعلاوه ميتوانند بهطور عمدي از مسووليتهاي تصميمگيري اجتناب كنند، دروغ ميگويند، مخفي ميشوند و البته ميميرند.
نميخواهيم منكر برتريهاي انسان بر سيستمهاي خبره بشويم، هر چند انسان به رفتار فرهنگي كه سيستم خبره از آن اطلاعي ندارد، اهميت ميدهد و از وسعت و محدوديت معلومات خود نيز خبر دارد، در حالي كه خيلي از سيستمهاي خبره محدوديت خود را نميدانند.
بعلاوه انسان در مواقع اضطراري يا وضعيت جديد ميتواند تصميمات مهم و سرنوشتسازي بگيرد در صورتي كه سيستم خبره صرفا در محدوده دانشي كه به آن خورانده شده است، تصميم ميگيرد.
با اين حال فراموش نكنيد بزرگترين و مهمترين مزيت سيستمهاي هوش مصنوعي آن است كه امكان دسترسي ما را به صورت آني به پايگاه اطلاعاتي فراهم ميآورند و دچار فراموشي نميشوند.
تحول زندگي بشر با سيستمهاي خبره
اگر بخواهيد از كاربردهاي بيشمار سيستمهاي خبره و خدماتي كه به ما انسانها ارائه ميكنند مطلع شويد بايد بدانيد اين سيستمها ميتوانند فرآيندهايي چون مبادله كالا، برنامهريزي اقتصادي، برنامهريزيهاي مالي، اعطاي وام و تعيين حدود اعتبار، تشخيص و درمان انواع بيماريها، برنامهريزي و كنترل كارخانههاي خودكار، تشخيص و نگهداري ماشينهاي پيچيده، مشاوران بازار بورس، پيكربندي و طراحي رايانه، برنامهريزي و كنترل فرآيندهاي شيميايي، كنترل و تجزيه و تحليل غبار معادن، بارگيري كشتيها و هواپيماها و برنامهريزي پروازهاي هواپيمادر فرودگاه را بهدست گيرند.
شبيه سازي مغز انسان
شايد برايتان جالب باشد بدانيد شبيهسازي مغز انسان و فرآيندهاي وابسته به آن همچون حافظه چگونه صورت ميگيرد.
مغز انسان از ميلياردها سلول يا رشته عصبيدرست شده است و اين سلولها به صورت پيچيدهاي به يكديگر متصلند. شبيهسازي مغز انسان ميتواند از طريق سختافزار يا نرمافزار انجام گيرد. تحقيقات اوليه نشان داده است شبيهسازي مغز، كاريمكانيكي و ساده است؛ براي مثال، يك كرم داراي چند شبكه عصبياست.
يك حشره حدود يك ميليون رشته عصبي دارد و مغز انسان ازهزار ميليارد رشته عصبي درست شده است. با تمركز و اتصال رشتههايعصبي مصنوعي ميتوان واحد هوش مصنوعي را درست كرد.
هوش انساني بسيار پيچيدهتر و گستردهتر از سيستمهاي رايانهاياست و توانمنديهاي برجستهاي مانند استدلال، رفتار، مقايسه، آفرينش و به كار بستن مفهومها را دارد. هوش مصنوعي با بهرهگيري از سيستمهاي نرمافزاري و سختافزاري كه اساس كار آن را كنار هم گذاشتن ذرات اطلاعاتي كه خود ما به سيستم ميدهيم تشكيل ميدهد، ميتوانند بسياري از توانمنديهاي انساني را بدون آنكه نكتهاي را از قلم بيندازند از خودبروز دهند.
صفر و يكها، يادآوري كننده حوادث مهم روزانه
و بالاخره دانشمندان در تلاشي ديگر موفق به توليد نرمافزاري شدهاند كه به انسان در يادآوري نامها، چهرهها و شماره تلفنهايي كه در طول روز با آنها سر و كار دارند، كمك ميكند.
اين نرم افزارجديد كه پنسيو نام دارد در تلفن همراه و رايانه فرد وارد شده و فهرستي از اطلاعات استفاده شده در طول روز شامل عكسها، يادداشتها، نقشهها و فايلها را جمعآوري كرده و به هم مرتبط ميكند و در نهايت فهرستي از حوادث مهم روز را براي ياد آوري به فرد فراهم ميآورد. اين نرمافزار نه تنها توانايي تشخيص اطلاعات را دارد، بلكه زمينه وقوع و استفاده از آنها را نيز به كمك سيستم تقليد حافظه انسان تشخيص خواهد داد.
اين فناوري بر اساس كنار هم گذاشتن ذرات اطلاعات كه از روي اطلاعات دستگاه فرد برداشته شده، عمل كرده، با كنار هم قرار دادن اطلاعات مربوط به هم در به خاطر آوردن حوادث به فرد كمك ميكند. جدا از فناوري، ذخيره اطلاعات و مرور آنها توسط فرد كه براي كار با اين سيستم ضروري است ميتواند براي انسان سودمند باشد.
آموزش حركات انسان به ربات
پژوهشگران حتي موفق شدهاند نرمافزاري اختراع كنند كه قادر به آموزش شيوه حركت به رباتهاست.
اين نرمافزار قادر به درك و تقليد فرامين مغز انسان و شبكه عصبي آن است و با نصب آن روي رايانه شبيهسازي و تقليد از حركات لب و دهان انسان و ديگر اجزاي بدن ممكن ميشود. به اين ترتيب، يك ربات ميتواند مانند كودكي تازه متولد شده، بسياري از رفتارها و حركات انسان را بياموزد. در واقع ربات طراحي شده قادر به تقليد حركات يك انسان همچون راه رفتن، پريدن، دويدن و خنديدن است. پيشبيني ميشود تكميل اين اختراع، تحولي جدي در علم رباتيك باشد.
