ابویعلی حمزه بن عبدالعزیز، مشهور به سلار دیلمی ( متولد دیلمان ) از فقیهان و اندیشمندان نامدار قرن پنجم قمری است. سلار دیلمی بعد از عصر غیبت یکی از مشایخ و از مهم ترین عالمان و پیشوایان امامیه بودهاست. مشایخ و قدمای امامیه، ده نفر بودند که عبارتند از:
صدوقان (علی بن بابویه قمی و فرزندش صدوق)، شیخان (شیخ مفید و شیخ طوسی)، سیدان (سید مرتضی علم الهدی و برادرش، سید رضی؛ گردآورنده نهج البلاغه)، ابن ابی عقیل، ابوالصلاح حلبی، ابن ادریس حلی و ابویعلی سلار حمزه بن عبدالعزیز دیلمی.
شاگردان
۱. شیخ ابوعلی طوسی.
۲. منتجب الدین ابن بابویه.
۳. حسن بن حسین بن بابویه.
۴. ابوالکرم مبارک بن فاخر نحوی.
۵. ابوالفتح عثمان بن جنی نحوی.
۶. ابوالصلاح تقی الدین.
۷. محمد بن علی بن عثمان.
۸. عبدالجبار بن عبدالله المقری الرازی.
۹. محمد بن عبدالرحمن بن احمد بن الحسین نیشابوری خزاعی.
۱۰. عبدالله بن حسن بن حسین بن بابویه.
تالیفات
۱. المراسم العلویه فی الاحکام النبویه.
۲. المقنع فی المذهب.
۳. التقریب (التهذیب) در اصول فقه.
۴. التذکره فی حقیقه الجوهر و العرض.
۵. الابواب و الفصول فی الفقه.
۶. المسائل السلاریه.
۷. الرد علی ابی الحسن البصری فی نقض الشافی.
درگذشت
گفته شده وی به سال ۴۴۸ ق. و بنقل مشهورتر بسال ۴۶۳ قمری درگذشته و در قبرستان خسروشاه (خسرو شهر فعلی در نزدیکی تبریز) مدفون شدهاست. هم اکنون قبرستان تبدیل به پارک شده و تنها مرقد وی باقیماندهاست.
