میکروبیوتا چیست؟

کلمه میکروبیوتا معرف مجموعه ای از گونه های میکرو ارگانیسم است که در ارگان های مختلفی که با محیط خارج از بدن ارتباط دارند از جمله در سطوح و لایه های عمقی پوست،دهان، ریه، واژن و روده زندگی می کنند. در روده انسان تخمین زده می شودکه حاوی 100 تریلیون باکتری است در حالی که 70 تا 80% آنها را نمی توان کشت داد.

چرا مهم است؟

از آنجایی که میکرو بیوتا نقش مهمی در عملکرد نرمال بدن ایفا می کند، کارشناس امروزه آن را به عنوان یک ارگان در نظر نظر می گیرند. ارگانی که همزمان با تولد ایجاد می شود و همراه با ما رشد و تکامل پیدا می کند. روده یک سیستم بازاکولوژیک می باشد که بعد از تولد، این میکرب ها کولونیزه می شوند و دستگاه گوارش محل تقابل میزبان با میکروبیوتا می باشد. همچنین میکروبیوتای روده ای باعث اثر در راه های امینی و متابولیک میزبان سالم و هم در شرایط بیماری می گردد. نقش میکروبیوتا در پیشرفت بعضی بیماری های گوارشی نشان داده شده که این بیماری ها می توانند منجر به ایجاد یک التهاب تا ایجاد سرطان ها شوند همچنین ممکن است گاهی میکروبیوتای روده در ایجاد بیماری های ایمونولوژیک خارج روده ای نیز دخالت داشته باشد.

میکروبیوتای روده چیست؟

میکروبیوتای روده که قبلاً فلور روده نامیده می شد، بزرگترین مخزن میکروبیوتای انسانی است. این گروه متشکل از گونه هایی از میکرو ارگانیسم هایی است که در دستگاه گوارش به حالت همزیستی مسالمت آمیز با میزبان زندگی میکنند، تعداد این میکروارگانیسم ها به ده ها تریلیون می رسد. از جمله آنها حداقل 1000 گونه مختلف از  باکتری های شناخته شده است که حاوی بیش از 3 میلیون ژن (150 برابر بیشتر از ژن های انسان) هستند. وزن کلی میکروبیوتای روده می تواند به 2 کیلو گرم برسد. با این که بیش از هزار گونه متفاوت از باکتری ها در  روده انسان ها یافت می شوند. تنها 150 تا 170 نوع آنها در افراد مختلف غالباً مشترک هستند، لذا میکروبیوتای هر فرد مخصوص خود اوست و مانند کارت هویت وی می باشد.

چه زمانی به وجود می آید و چگونه گسترش می یابد؟

توسعه میکروبیوتای روده در بدو تولد شروع می شود.

نوزاد در داخل رحم استریل است، دستگاه گوارش نوزاد در حین تولد و بعد از آن، میکروارگانیسم ها را به سرعت از مادر ( واژن، مدفوع، پوست،پستان و غیره)، هوا و محیط اطراف دریافت می کند.

از روز سوم تولد ترکیب میکروبیوتای روده به طور مستقیم با چگونگی تغذیه نوزاد در ارتباط است. برای مثال(Bifidobacteria) باکتری غالب در روده نوزادی است که با شیر مادر تغذیه می شوند در حالی که در نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می شوند این طور نیست.

دانشمندان معتقدند ترکیب میکروبیوتا در سه سالگی پایدار و مشابه بزرگسالان می شود، اما در طول زندگی به تکامل خود ادامه می دهد.

ترکیب میکروبیوتا تحت تاثیر فاکتورهایی نظیر سن،ژنتیک،نژاد و تغذیه میزبان ،جغرافیا ،پره پرو آنتی بیوتیک ها تغییر می کند، لذا شناسایی و تعیین میکروبیوتای نرمال درجوامع و سنین ختلف عامل مهم و یک پیش نیاز برای شناسایی بیشتر عوامل تاثیر گذار بر آن به شما می رود.

عملکرد میکروبیوتا؟

دامنه عملکرد میکروبیوتا در سلامت و بیماری هنوز کاملاً شناخته شده نیست. علی رغم این که هر یک از ما میکروبیوتای خاص خود را داریم، عملکرد فیزیولوژیک آنها غالباً یکسان است و از طریق زیر در سلامتی ما نقش دارد.

نقش میکروبیوتای روده در سلامت؟

• کمک به هضم برخی ازغذاها که معده و روده کوچک قادر به هضم آنها نیست .

• کمک به تولید برخی از ویتامین ها (K و B).

• کمک به مبارزه با حملات دیگر میکرو ارگانیسم ها و حفظ تمامیت روده.

• نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن ایفا می کنند و نقش یک مخاط را دارند.

• یک میکروبیوتای سالم و متعادل در روده کلیدی برای اطمینان از عملکرد مناسب دستگاه  گوارش است.

نقش میکروبیوتای روده در بیماری ها؟

گاهی تغییر در ترکیب میکروبیوتا می تواند موجب هم به خوردن تعادل آن شود که به آن dysbiosis می گویند.

Dysbiosis میکروبیوتای روده می توانند موجب بیماری های روده ای نظیر بیماری های التهابی روده، سندرم روده تحریک پذیر،سرطان کولون و بیماری های خارج روده ای نظیر دیابت، چاقی، بیماری های قلبی عروقی،بیماری کبد چرب غیر الکلی، سلول کبدی و کاهش سلامت روان شود. مشاهده شده که ترکیب میکروبیوتا در دوران بارداری تغییراتی می کند که میزبان را مستعد به مقاومت به انسولین می نماید. مطالعات متعدد نشان داده اند که پروبیوتیک ها و پره بیوتیک ها اثرات سودمندی بر روی میکروبیوتای روده دارند و مصرف آنها  علاوه بر بهبود بخشیدن به عملکرد میکروبیوتا به حفظ تعادل،رشد و فعالیت باکتری های مفید نیز کمک می کند.

عوامل مؤثر در برقراری تعادل میکروبیوتای روده؟

• مصرف ماست و پنیر کفیر

• مصرف میوه و سبزی

• مصرف غذاهای دریایی

• پرهیز از مصرف خوراکی هایی که با مواد نگهدارنده درست شده اند.

• مصرف مکمل های پروبیوتیک